Σάββατο 28 Φεβρουαρίου 2026

Πορεία για τα Τέμπη

Να έχουν γίνει τα τραίνα άψογα μέσα στα τρία  χρόνια που πέρασαν από το δυστύχημα στα Τέμπη. Αυτό θα ήταν το σωστό μνημόσυνο, να λειτουργούσαν τέλεια, να είχαν δουλέψει όλοι όσοι τα κρατούν στα χέρια τους σιωπηλά για να αλλάξουν όλα από φιλότιμο, την αμετάφραστη λέξη (πώς να μεταφραστεί έτσι που τη βιώνουμε;) κι από ενοχή. Να είχε γίνει η επανάσταση στα τραίνα, δηλαδή απλώς να λειτουργούσαν κανονικά, και στον τοίχο του ανακαινισμένου σταθμού Λαρίσης ή Θεσσαλονίκης, να μνημονεύονταν τα ονόματα των νεκρών και να λέγαμε, πάλι κλαίγοντας όπως τώρα, να, έπρεπε να γίνει αυτό για να αλλάξουν όλα;

Αντί γι αυτό, έχουμε ξανά τις ίδιες ιερουργίες, πορείες, κλπ, πιασμένοι σαν τα χάμστερ στο κλουβί που ξεγελιούνται να τρέχουν ασταμάτητα σε ένα κυκλικό παιχνίδι

Τετάρτη 11 Φεβρουαρίου 2026

Μοβ παντελόνι

Κι εγώ δεν ξέρω γιατί αγόρασα πριν μερικά χρόνια μoβ παντελόνι. Ή μάλλον ξέρω, το μoβ μου αρέσει, έχει κάτι το τολμηρό σαν χρώμα και ταυτόχρονα ευαίσθητο, σαν να λέει, «ιδού, εγώ εκτέθηκα, σας κάνει καρδιά να με κριτικάρετε; Να με πείτε χρώμα πένθιμο, ότι θυμίζω κορδέλες Επιταφίου και άλλες κακίες παρόμοιες τη στιγμή που έχω ξεδιπλωθεί στα μάτια σας με τόση αθωότητα; Οχι βέβαια, αντίθετα προκαλώ την ανάγκη να με προστατέψετε, οπότε με αγαπάτε θέλετε δεν θέλετε. Είμαι χρώμα του φεμινισμού, το θερμό κόκκινο που αλλάζει το ψυχρό μπλε, ή το αντίστροφο, καθαγιασμένο ήδη από πρωτότυπες και αγωνιστικές ιδέες». Ολα αυτά και άλλα πολλά μπορεί να λέει το μοβ, με την πλούσια αλλά χωρίς λέξεις γλώσσα των χρωμάτων και, τέλος πάντων, υπέκυψα στον πειρασμό και αγόρασα κι εγώ αυτό το μοβ παντελόνι. Ωραία, αλλά με τι συνδυάζεις ένα παντελόνι μοβ;

Ο χρωματικός κύκλος που είχα προμηθευτεί πριν χρόνια για να αποκτήσω βασικές γνώσεις περί χρωμάτων λέει ότι το μοβ χρώμα είναι συμπληρωματικό του κίτρινου. Εχει μάλιστα ως υπόδειγμα και έναν πίνακα του Μονέ όπου οι σκιές είναι μοβ δίπλα στο έντονο κίτρινο που χρησιμοποίησε για το φως της ημέρας. Αριστούργημα. Δεν υπάρχει καλύτερος συνδυασμός στον κύκλο των χρωμάτων, ούτε υπάρχει καλύτερος τρόπος να συνδυάζεις χρώματα από το να βάζεις το βασικό μαζί με το συμπληρωματικό του που βρίσκεται στον κύκλο ακριβώς απέναντι. Το έμαθα και το δίδαξα στη μαμά μου. Μεγάλη ευτυχία να μαθαίνεις  στους γονείς σου κάτι.

Η μαμά μου είχε γαλάζια μάτια, και είχαμε περάσει μέρες να προσπαθώ να την πείσω να αγοράσει ένα πορτοκαλί σακάκι, ήταν αδύνατον να πιστέψει ότι θα της πήγαινε. Μόνο όταν το δοκίμασε άλλαξε γνώμη και το φορούσε ακόμα κι όταν καταστράφηκε μέρος του γιακά. Ως τότε θεωρούσε ότι μόνο γαλάζιο πηγαίνει με γαλάζιο. Πήγε σε μοδίστρα και έκοψε την τσέπη για να φτιάξει το γιακά και να συνεχίσει να το φοράει. Θα μου πείτε, εσύ ντύνεσαι με τον κύκλο των χρωμάτων καρφιτσωμένο στην ντουλάπα; Και θα ομολογήσω ότι αυτό ακριβώς κάνω. Τον αγόρασα όταν αποφάσισα ότι δεν θέλω να φοράω μαύρα και σκούρα, γκρίζα και ουδέτερα χρώματα όπως όταν ήμουν νέα και σοβαρή. Αποφάσισα ότι πρότυπό μου θα είναι διάφορες χαρούμενες τουρίστριες ντυμένες με όποιο τρελό χρώμα μπορεί να φανταστεί κανείς. «Είμαστε ελεύθερες», μου φάνηκε ότι φώναζαν, και πολύ μου άρεσε αυτή η κραυγή. Ελευθερία και φαντασία, αλλά να κρατήσουμε και κάποιους στοιχειώδεις κανόνες αισθητικής, μην τα κάνουμε κι όλα ίσωμα. Εξ ου και ο χρωματικός κύκλος. Τον ακολουθώ όσο γίνεται και εισπράττω συμπαθητικά σχόλια. Ωραία συνδυάζεις τα χρώματα, μου λένε, και δεν αποκαλύπτω το μυστικό. Ε, πλέον, ας το πάρει το ποτάμι. Πάντα χρειαζόμουν λίγη ενίσχυση στα εικαστικά θέματα – νομίζω δεν είναι κακό να παραδέχεται κανείς τις αδυναμίες του Μοβ και κίτρινο λοιπόν.


Πολύ πιο απρόσμενος συνδυασμός από το κόκκινο-πράσινο που περιτριγυρίζει τα Χριστούγεννα, ή το μπλε-πορτοκαλί που μου φαίνεται λιγότερο περιοριστικό, γιατί το μπλε όσο να ’ναι το φοράς με ένα σωρό χρώματα, ερήμην του χρωματικού κύκλου. Το μπλε είναι αποδεκτό, είναι εύπλαστο, το κάνεις ό,τι θες, το συνδυάζεις με ό,τι θες, ή τέλος πάντων έχουμε συνηθίσει να το συνδυάζουμε με τα πάντα. Αν δεν τα λέω καλά διορθώστε με, είπαμε στη χρωματική είμαι στο στάδιο της μαθήτριας.

Αφού λοιπόν αγοράστηκε το μοβ παντελόνι, ξεκίνησε η εκστρατεία για την αγορά της κίτρινης μπλούζας. Ακόμα συνεχίζεται η εκστρατεία. Αφού σαρώθηκε η αγορά της Αθήνας, μάταια το εκστρατευτικό σώμα μεταφέρθηκε στο Λονδίνο, με τη βεβαιότητα ότι η πόλη των ρούχων δεν μπορεί να μην κρύβει σε κάποιο μαγαζί το ιδανικό κίτρινο μπλουζάκι που θα ταιριάξει με το παντελόνι μου. Εψαξα σε γνωστές αλυσίδες και σε μικρά μαγαζιά, σε ακριβά πολυκαταστήματα και σε πάμφθηνα πρατήρια φιλανθρωπικών οργανώσεων όπου αγοράζεις ρούχα δεύτερο χέρι. Τέτοια δεν έχουμε εμείς εδώ, η κάτω πλευρά της Πατησίων ειδικεύεται στο μεταχειρισμένο αλλά εκτός φιλανθρωπίας, και επειδή αγοράζονται με το κιλό τα ρούχα και πουλιούνται σε υπερβολικά πατικωμένες κρεμάστρες, δεν ελκύουν όπως εκείνα που πουλούσαν κάποτε οι αμερικάνικες αγορές. Δεν έχω προκαταλήψεις, μου αρέσουν τα μεταχειρισμένα όταν δεν φαίνεται η φθορά, ή στις σπάνιες περιπτώσεις που τους χαρίζει γοητεία. Ωστόσο ούτε εκεί βρήκα το κίτρινο που θα συντροφέψει το ωραίο μοβ μου.

Φαίνεται δεν είναι χρονιά για το κίτρινο φέτος, όπως μάλλον δεν ήταν και πέρσι ή πρόπερσι, γιατί πια είναι τρία χρόνια που ψάχνω το σωστό ταίρι του παντελονιού μου. Στις παλέτες των χρωμάτων βλέπω ροζ και γκρίζο, λαδί και μετά τις γνωστές αποχρώσεις του λευκού, κρεμ, εκρού ή όπως αλλιώς, που δεν τις ξέρω και δεν θέλω να τις μάθω. Είπαμε, χρώμα, και μάλιστα έντονο. Κίτρινο του Μανέ, του Βαν Γκογκ, και όχι του μίσους. Το μοβ παντελόνι περιμένει σαν αρραβωνιαστικιά που την έχουν στήσει, βολεύεται με τα διπλανά του κύκλου, το αναπόφευκτο μπλε, το γειτονικό ροζ, εκεί πια γίνομαι σαν καραμέλα, αλλά δεν διστάζω. Μοβ είναι αυτό, δεν μπορώ να το αγνοήσω. Ζηλεύω από παιδί τις φίλες μου που έχουν έμφυτη κομψότητα και καλαισθησία, δεν χρειάζονται κολλημένους χρωματικούς κύκλους στον τοίχο τους, ούτε κανενός είδους φροντιστήριο. Τις παρακολούθησα να περνούν ανάλαφρες όλα τα χρόνια από κάθε μόδα, να μην παρασέρνονται, ώριμα να συνδυάζουν σχέδια και χρώματα χωρίς εγχειρίδια (έχω και εγχειρίδιο εκτός από τον πίνακα των χρωμάτων), χωρίς συμβουλές, χωρίς λόγια. Ξέρω
πως δεν θα αγόραζαν αυτό το άσχετο μοβ παντελόνι, ή θα ήξεραν από την πρώτη στιγμή τι να το κάνουν. Πώς μπορούν; Μπορούν.

Υπάρχει αυτό που λέγεται ταλέντο – και κάποιες φορές δεν υπάρχει. Για χρόνια φορούσα φορέματα, στη δουλειά ταγέρ, μεγάλη σωτηρία για κορίτσια σαν εμένα. Θα μπορούσα βέβαια να περιοριστώ σε απλά σχέδια και χρώματα αφού δεν το ’χω, αλλά έλα που δεν μπορώ να μην παρασύρομαι από την ομορφιά κάποιων πραγμάτων; Παρακαλούσα τις ταλαντούχες φίλες μου να με συνοδεύουν στα ψώνια, να με συγκρατούν, και συχνά μου προσέφεραν τις υπηρεσίες τους, αλλά πόσο να με προστατέψει το τρίτο μάτι; Κάποτε θα έρθει η χρονιά του κίτρινου, πού θα πάει; Στο μεταξύ, διασχίζω χιλιόμετρα βιτρίνες και μαγαζιά με στοχοπροσήλωση, δεν κοιτάζω γύρω μου τους υπόλοιπους πειρασμούς, το κίτρινο που δεν βρίσκω με προστατεύει. Εχω γίνει σοβαρή καταναλώτρια, που δεν παρασύρεται. Είμαι πελάτισσα που τη ρωτούν οι πωλήτριες αν ψάχνει κάτι και μπορεί να απαντήσει συγκεκριμένα, όχι να πει το αόριστο «απλώς χαζεύω», αυτή την παραδοχή αδυναμίας. Δεν χαζεύω πια, έχω περάσει σε άλλη φάση.

Δεν ξέρω τι έχουν οι άνθρωποι με το κίτρινο, νομίζω είναι συκοφαντημένο χρώμα. Τόσο ανοιχτό και ζεστό, και το λένε χρώμα του μίσους. Αλλά δεν απελπίζομαι. Στο μεταξύ το μοβ παντελόνι παραμένει κατά κάποιον τρόπο νέο, όσο και να το φοράω δεν ολοκληρώνεται, κάποια στιγμή που θα βρεθεί το ταίρι του, το χαμένο του μισό, θα είναι πάλι σαν καινούριο.


Τρίτη 20 Ιανουαρίου 2026

Η στοά

 Μια υποτιμημένη κατάκτηση του δημόσιου χώρου της ΑΘήνας είναι η στοά που έπρεπε να αφήσει η πολυκατοικία στο πεζοδρόμιο για να πάρει ύψος. Μαύρες κι άραχλες πλέον οι στοές, βρωμερές, και απομονωμένες η μία από την άλλη. Για να δούμε εδώ τι συμβαίνει. Χτίζεται μεγάλη πολυκατοικία στην Κυψέλης και Ιθάκης, δεν φαντάζομαι να μην αφήσει στοά. Θα πρέπει λοιπόν ο τοίχος αυτός να γκρεμιστεί, για να συνεχίζεται κανονικά το πεζοδρόμιο. Προσέχει η Πολεοδομία;

Τι σας λέω τώρα ε; Ιστορίες για το χώρο που ζούμε και κινούμαστε, τον πραγματικό, ενώ εμείς υπεριπτάμεθα εν γένει σε σφαίρες θεωρητικές, λίγο πιο πάνω.



Δευτέρα 19 Ιανουαρίου 2026

Πρωινή καλησπερα

 Χτύπησε το τηλέφωνο και μου είπαν καλησπέρα. Η ώρα ήταν 10.38 π.μ.

Αυτή η "καλησπέρα" που έχει κανονικά αντικαταστήσει την "καλημέρα", έχει κάποια ψυχαναλυτική εξήγηση; Αυτή η βιασύνη για την εσπέρα, για το πέρας της ημέρας από το ζωηρό πρωί, μήπως δείχνει βαθύτερη κούραση των ελληνικά ομιλούντων απέναντι στο ίδιο το φως; Δεν ξέρω, αναρωτιέμαι. Τι μανία, τι πάθος, τι προσήλωση στην εσπέρα, στο "τέλος της μέρας", άλλη αγγλική έκφραση που μας κατσικώθηκε παθιασμένα επίσης, πρωί, μεσημέρι, βράδυ. Η μέρα είναι ακόμα νέα ωστόσο και πρέπει να τη ζήσουμε, για να το πω και με τρόπο αναγνωρίσιμο, the day is still young, αλλά όχι, κι αυτό για τη νύχτα το λένε. 

Αρα δεν έχουμε ελπίδες εμείς οι πιστοί της ημέρας. Θα μείνουμε στο σκότος των λέξεων. Δεν υπάρχουμε. Πάω να βαδίσω στον ήλιο.

Κυριακή 18 Ιανουαρίου 2026

Η λέξη που αναγνώρισα


Στη συγκέντρωση έξω από την πρεσβεία του Ιράν ένιωσα σα να ταξιδεύω στο χρόνο και στο χώρο, σα να ήμουν με τους Έλληνες εξόριστους στο Παρίσι επί χούντας και να διαδηλώνω με ψήγματα ελπίδας και πολλή απελπισία, έστω κι αν δεν το είχα ζήσει στ αλήθεια αυτό. Άλλοι με το γιο του Σαχη κι άλλοι με άγνωστους ηγέτες, όλοι με το ίδιο πάθος να φωνάζουν συνθήματα στη γλώσσα τους από τα οποία καταλαβαίναμε τη λέξη Τζουμχουριετ, Δημοκρατία. Και τη λέξη Ινσαλαχ, με τη βοήθεια του θεού, μακάρι, αμήν, διότι βέβαια το να θες να γλιτώσεις από το θεοκρατικό καθεστώς δεν σημαίνει ότι έχεις γίνει άθεος ή ότι άλλαξες τη γλώσσα σου για να ταιριάζει σε αθεοσυνη. 

Στο λεωφορείο του γυρισμού ήταν μέσα και κάμποσοι από αυτούς τους νέους, κι ήταν σα να συνεχιζόταν το ταξίδι στο χρόνο μαζί τους. Μόνο που η τυραννία της δικής τους χώρας είναι πολύ χειρότερη, μακροχρόνια και αιματηρή. Τι να πω; Κουράγιο, θα πέσει, τι θα κάνει; Ελπίδα και ινσαλαχ…



Πέμπτη 8 Ιανουαρίου 2026

Καφάο

Δουλειά για δημάρχους. Αναρωτιέμαι αν αυτά τα ΚΑΦΑΟ χρησιμεύουν σε κάτι ακομα@περα από το να αχρηστεύουν πεζοδρόμια. Επίσης αναρωτιέμαι αν επίτηδες τα έχουν βάλει στα πιο στενά σημεία των πεζοδρομίων, από καθαρό σαδισμό. Γιατί όχι; Δεν βρίσκω αλλη λογικη εξήγηση. Θα συγκινούνταν οι δημότες αν ο δήμαρχος ξεκινούσε εκστρατεία απομάκρυνσης τους;


Δευτέρα 5 Ιανουαρίου 2026

Καλή φώτιση

 Απόψε στη Δράκια θα χτυπά τις πόρτες των σπιτιών μια παρέα αντρών για να πει τα κάλαντα των Φώτων. Έχουν περάσει χρόνια που τ' άκουσα πρώτη φορά: χτύπησαν την πόρτα του εξοχικού μας, κι άνοιξα χωρίς να ξέρω, κι άρχισαν να τραγουδούν εκεί στην αυλή, δέκα τουλάχιστον άντρες. Πώς ανεβαίναν οι φωνές, τραχιές όμως καθαρές και σωστές στην κρύα νύχτα, κι οι πρωτευουσιάνοι να μην πιστεύουμε τα μάτια και τ' αυτιά μας που ζούσαμε τέτοιο δρώμενο. Τύχαινε για χρόνια μετά να πηγαίνουμε των Φώτων στο χωριό, και κάθε φορά είχαμε τη χαρά να τ' ακούμε, μέχρι που αρχίσαμε άλλα πηγαινέλα, με τη Βρετανία την πολυτράγουδη, που έγινε μετά Βρεξιτανία.  Κι έτσι δεν είμαι στο σπιτάκι μου απόψε, ν' ανοίξω στην κομπανία και ν' ακούσω την ωραία αντρική χορωδία, κι η ηχογράφηση δεν αποδίδει σωστά την ανάπτυξη των φωνών στον κρύο αέρα του βουνού. Αχ...

https://youtu.be/CswQszENhiI

Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

Η κινητή εγκυκλοπαίδεια

Περιμένοντας να κολλήσει το γόνατο σκέφτομαι πολύ το θείο μου, τον μεγάλο αδερφό της μητέρας μου που σε όλη του τη ζωή έπρεπε να περπατάει όπως εγώ τώρα, με το ένα πόδι αλύγιστο. Πρώτη φορά καταλαβαίνω τις δυσκολίες που πέρασε, τον τρόπο που έζησε. Μου μιλούσε γι αυτόν, για τα παιδικά του χρόνια, η μαμά μου που τον λάτρευε, και μου φαινόταν απλώς λίγο παράξενος. Όλο διάβαζε, έλεγε η μαμά μου, δεν μπορούσε να παίξει με τα άλλα παιδιά. Έμαθε τόσα πράγματα που τον λέγαμε «κινητή εγκυκλοπαίδεια»!

Κινητή, ναι, με δυσκολία όμως, γιατί πρέπει όλες οι κινήσεις να γίνονται αλλιώς, πιο αργά, με άλλο ρυθμό, άλλες προτεραιότητες. Και οι άλλοι γύρω τρέχουν, βιάζονται, ειδικά στην Αθήνα νομίζω ότι πρέπει να είμαστε οι πιο βιαστικοί άνθρωποι στον κόσμο. Λογικό, γρήγορα να πάμε σπιτάκι μας, να φύγουμε από τον άσχημο και εχθρικό δημόσιο χώρο, οπότε αυτός που αναγκαστικά περπατά αργά, υποφέρει περισσότερο. 

Εδώ η μαμά μου με τον αδερφό της λίγα χρόνια πριν το γάμο της, σε βόλτα στο πάρκο, όπου θα είχαν βρει σίγουρα το μέσο όρο της ταχύτητας.



Γενική υπό διωγμόν

  Φέτος κατέγραψα κι εγώ τα βιβλία που διάβασα, επειδή κάθε Δεκέμβριο διαβάζω απολογισμούς και ζήλεψα. Σύνολο 72 βιβλία, από τα οποία δυσκολεύομαι να βρω ποιο μου άρεσε περισσότερο, και δεν σκοπεύω να πω ποια βαρέθηκα, γιατί είναι τα πιο τρέντι που βαρέθηκα και φοβάμαι ότι θα με θεωρήσουν πολύ ντεμοντέ. (να μια λέξη που χρησιμοποιούμε μόνο οι μπούμερ) Ξεχωρίζω αυτό που μου άρεσε και που χάρηκα το εξώφυλλο του με το όνομα της Φελίσας στη γενική, στα ωραία ελληνικά που μάθαμε εμείς οι μπούμερ στο σχολείο, και που υπερασπίστηκε εδώ ο Achilleas KyriakidisΤα θηλυκά ονόματα κλίνονται όταν μπορούν τόσο απλά να εξελληνιστούν, όπως όλα όσα τελειώνουν σε -α. Μέχρι και την Άννα έχω δει άκλιτη, σε παιδικό μάλιστα. 

Καλή χρονιά λοιπόν, με περισσότερη σωστή γραμματική, εύχομαι εγώ που δεν τη χώνευα στο σχολείο. Ξέρω, είναι εξίσου ουτοπικό με την ευχή για παγκόσμια ειρήνη, αλλά δεν παύουμε να ευχόμαστε.



Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025

Advent

Κάποτε σε ένα ευτυχισμένο ταξίδι στο Βέλγιο, είχαμε βρει ένα ξύλινο παιχνίδι, γερμανική σπεσιαλιτέ μάθαμε μετά. Φτιάχνουν τέτοια ανθρωπάκια ξύλινα τα Χριστούγεννα και αυτός ο πύργος σε σχήμα δέντρου είναι μια εκδοχή των αντικειμένων που βοηθούν να περάσουν οι μέρες και προπάντων οι νύχτες, περιμένοντας τα Χριστούγεννα. Είναι η περίοδος που λέγεται Advent, και γίνεται καλαντάρι, γίνεται σειρά από κεράκια, γίνεται κυρίως τραγούδι, όπως αυτό το μεσαιωνικό με τους λατινικούς στίχους που έχει επεξεργαστεί ο Kodaly και τραγουδάμε με τη Μικτή Χορωδία του Ωδείου Κόνταλυ κάθε χρόνο.

Γιατί τόση ανυπομονησία για τα Χριστούγεννα; Μα επειδή ακόμα οι μέρες μικραίνουν και οι νύχτες μεγαλώνουν, έτσι νιώθω εγώ και τη Μαύρη Παρασκευή και τις υπόλοιπες μαυρίλες, ο δε Χριστούλης πήρε τη θέση των θεών του φωτός, γεννιέται τη μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου και φέρνει τ' απάνω κάτω: η μέρα αρχίζει μετά να μεγαλώνει



Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025

Επιγονατίδες

Να κάτι πολύ χρήσιμο για το περπάτημα στην Αθήνα, που απορώ πώς δεν το έχει ακόμα σκεφτεί κανένας σχεδιαστής μόδας. Επιγονατίδες που θα μπορούσαν να είναι από αφρολέξ σε διάφορα σχέδια, και να μας επιτρέπουν να πέφτουμε κομψά πάνω στα πεζοδρόμια, είτε σκοντάφτοντας είτε γλιστρώντας, είτε ξέρουμε μπαλέτο και σπαγγάτο είτε το μαθαίνουμε επί τόπου. Προσωπικά θα φορούσα ευχαρίστως και παντελόνι σε στυλ ανθρωπακιου Μισελεν, και γιατί όχι και μπλούζα; Με έχουν πείσει τα οδοστρώματα ότι έχω όχι μόνο μυτερά γόνατα αλλά και μυτερούς αγκώνες

Πήγα στην Πάρνηθα και ούτε που σκόνταψα, βρήκε το παπούτσι μου στη Βαλτετσιου ένα διαφανές καπάκι από τάπερ κι έγινε το γόνατο καινούργιο…



Σπιτάκια στο Λαύριο

 Το Λαύριο υπήρξε μύθος και ιδέα, αφού εκεί ήταν τα μεταλλεία ασημιού θα μπορούσε να δώσει νέα πλούτη, σκέφτηκαν, έφτιαξαν την εταιρία, έπεσ...