Της δικής μας πόλης το χαμάμ

Πλακάκια για βάδην ονείρων

Μικρούλι το χαμάμ της Αθήνας μπροστά στα χαμάμ της Πόλης, ή και της Θεσσαλονίκης. Φαντάζεσαι μια πόλη σφιγμένη στο κάστρο της, μεσαιωνική, με στενά, πιεσμένη. Επαρχία ήταν, αλλά τώρα με το χαμάμ ανακαινισμένο, τις τέλειες μπογιές να έχουν καλύψει κάθε φθορά, την υγρασία να τη φαντάζεσαι δύσκολα, τις εκθέσεις που οργανώνονται εκεί, τώρα είναι μνημείο πρωτευούσης!

 

Στενές σκαλίτσες, στενά περάσματα, να μπορείς να χαϊδεύεις τους τοίχους. Ξύλινα χωρίσματα για τον αέρα και το φως, πλακάκια πολύχρωμα σαν αυτά των ονείρων που περίσσεψαν ως αναμνήσεις από περασμένες ζωές μας. Και στους τοίχους φωτογραφίες της έκθεσης A Balkan tale, μνημεία συνύπαρξης εθνοτήτων και θρησκειών από τα Βαλκάνια. Προβάλλεται και μια ταινία με ντοκιμαντέρ από τους Βαλκανικούς πολέμους και σχολιασμό ιστορικών από όλα τα Βαλκάνια.
Μια μικρή γωνιά αυτοσυνείδησης. Παραμένει λουτρό, μεταφορικά, το χαμάμ της Αθήνας. Δεν λειτουργεί σα χαμάμ, αλλά σου δημιουργεί τέτοια διάθεση να πας σε χαμάμ που θα πρέπει να επωφελείται και ένα αληθινό χαμάμ το οποίο άνοιξε κάπου εδώ γύρω, νομίζω. Θα το τσεκάρω. 

Πόση υγρασία διώχτηκε από δω μέσα

Παράξενη συγκομιδή

Με το που βγήκα από το μετρό στην πλατεία, στο Μοναστηράκι, άκουσα ρυθμική μουσική από κρουστά. Τέσσερις μαύροι παίζανε τύμπανα και κάτι σαν μεγάλη μαράκα. Πρώτο πλάνο, στην είσοδο του σταθμού, βουνά από φράουλες στα καροτσάκια των δυο πλανόδιων, αντάμα με μανταρίνια, ντομάτες, μπανάνες. Ο ήλιος έβρισκε χώρο να απλωθεί. Μερικές γυφτοπούλες πουλούσαν μπαλόνια. Ήταν σα να είχαν εκθέσει κι αυτές τους καρπούς από μια παράξενη συγκομιδή. Εκεί στις αγροτικές εργασίες που απασχολούνται συνήθως να είχαν μαζέψει μπαλόνια από τις μπαλονιές, και έφεραν να τα διαθέσουν χωρίς μεσάζοντες. Σκέφτηκα ότι αν είχα κάποιο πιτσιρίκι μαζί μου θα του αγόραζα μπαλόνι και θα του έλεγα ένα παραμύθι, για δέντρα που βγάζουν μπαλόνια και τα μαζεύουν το πρωί με τη δροσιά.  Θα ήταν πολύ κακό να πιστέψει ένα παιδάκι αυτό το παραμύθι; Έστω για λίγο; Πιστεύουν τόσα και τόσα τα παιδάκια.

Μου αρέσουν πολύ τα ιπτάμενα μπαλόνια. Εντάξει, όχι ιπτάμενα, ας τα πούμε υψούμενα. Έχουν μέσα ήλιον, ή κάποιο άλλο ελαφρύ αέριο, κι αν ξεχαστείς κι αφήσεις την κορδέλα που τα κρατά, ανεβαίνουν στον ουρανό και χάνονται. Όταν ήμασταν εμείς παιδιά τα ξέραμε μόνο από τα κόμιξ, στην Αθήνα δεν υπήρχαν. Ήρθαν πολύ αργότερα, ήταν μια μικρή πολυτέλεια της πολυτελούς περιόδου που τόσο επικρίνεται αυτή την εποχή. Όταν τα παιδιά μου ήταν μικρά αγοράζαμε συχνά τέτοια μπαλόνια στο πάρκο,. Ένα σωρό μπαλόνια έχουν ξεφύγει από τα χέρια τους κι έχουν πετάξει στον ουρανό. Τα βλέπαμε να χάνονται στο γαλάζιο και δεν μπορούσαμε να τα πιάσουμε, έτρεχαν στη στρατόσφαιρα. Πόσο κολλημένοι στη γη νιώθαμε καθώς εκείνα έφευγαν ακαταμάχητα προς τα πάνω!

Άλλες φορές δέναμε το σπάγκο στο παιδικό χεράκι και το μπαλόνι κατόρθωνε να φτάσει μέχρι το σπίτι, όπου έμενε να ξεφουσκώνει αργά  φλερτάροντας με το ταβάνι. Ήταν πάντα ένα παιχνίδι που δεν το χόρταινες, που δεν μπορούσε να σε ικανοποιήσει. Φευγαλέο και φευγάτο, μια σχέση ανολοκλήρωτη. Παρόλ’ αυτά η προσωρινή ιδιοκτησία του παιδιού πάνω στο μπαλόνι, αυτή η άπιαστη νομή και κατοχή του, έχει τη γλύκα της. Να το κρατάς και περήφανα να περπατάς, να νιώθεις το ελαφρύ του τράβηγμα, να σου μπλέκεται και να σε μπλέκει σε κάθε βήμα με τους διπλανούς, τους απέναντι, τους στύλους, τα δέντρα, το περιβάλλον, κι όλο κάτι να θες να το κάνεις και να μην ξέρεις τι. 

Πιο πολύχρωμα κι από τα μπαλόνια ήταν τα ρούχα των κοριτσιών που τα πουλούσαν. Χρώματα παρηγοριάς για τη νιότη που διαβαίνει στα κορίτσια αυτά πιο γρήγορα κι από τα μπαλόνια που τρέχουν να χαθούν στο γαλάζιο. Μια- δυο μεγάλες γυναίκες δικές τους κοίταζαν τις νεώτερες, καθισμένες στα πεζούλια σταυροπόδι, κοίταζαν κι εμάς τους κανονικούς ανθρώπους με κείνο το παλιό αδιάκριτο βλέμμα που προσπαθεί να σε αποτιμήσει, αλλά έχει ξένο νόμισμα, δεν ξέρει καθόλου να το κάνει, δεν μπορεί.

Δύσκολο θα ήταν να πω το παραμύθι μου στο παιδάκι που θα του αγόραζα μπαλόνι. Αλλά και πάλι δεν ξέρεις. Πιστεύουν απίθανα πράγματα τα παιδιά 

Aπό το Protagon http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.dolce&id=13358

Φαγητό στο δρόμο

Οι ουρές δεν µικραίνουν στην Πανεπιστηµίου, µπροστά στον γαλλικό φούρνο. Ας άνοιξε µέσα στην κρίση, τα ωραία του ψωµιά και οι πρωτότυπες τάρτες του ήταν φαίνεται αυτό ακριβώς που έλειπε από τη ζωή µας. Αν ανοίξει και υποκατάστηµα στη γειτονιά µου, δεν θα έχω λόγο να ονειρεύοµαι το Παρίσι. Θα µου µείνει µόνο το απωθηµένο µε τα γερµανικά ψωµιά. Το ψωµί της Γερµανίας είναι λιγότερο δηµοφιλές εν Ελλάδι από τα γαλλικά κρουασάν. Ισως επειδή διαπρέπει σε σκούρους τόνους – µαύρο, ολικής αλέσεως, µε σπόρους κ.λπ. – δηµιουργεί µια εντύπωση λιτότητας και χωριάτικης απλότητας που δεν µας θέλγει. Ο,τι και να λέµε, στην πραγµατικότητα ακόµα είµαστε στερηµένοι από αστική εκλέπτυνση, όχι από χωριάτικη αυθεντικότητα. ∆εν βλέπω ακόµα τον επιχειρηµατία που θα πιάσει τηνέλλειψη και θα ρισκάρει κεφάλαια.

Αλλη έλλειψη στο πρόχειρο φαγητό στον δρόµο, µια συνήθεια που διαδίδεται, είναι τα φελάφελ µε πίτα.

Η αιγύπτια κυρία στην Πλατεία Λαυρίου µετανάστευσε οριστικά σε καλύτερα µέρη και όσα φελάφελ έφαγα έκτοτε αλλού, ήταν χάλια. Αποτέλεσµα, ονειρεύοµαι το Αµστερνταµ, όχι λόγω ποδηλάτων, πάνε οι εποχές εκείνες, αλλά φελάφελ. Εκεί τρως παντού φελάφελπάµφθηνα και δεν καταλαβαίνω γιατί εδώ δεν έχουµε αποκτήσει παρόµοια µαγαζιά. Θα είναι µεγάλο βάσανο µάλλον να ανοίξει ένα τέτοιο µαγαζάκι αλλοδαπός, που λέµε κι εµείς οι ηµεδαποί.

Κινέζικα µαγαζιά µε ρούχα βλέπω παντού, αλλά κινέζικα ταχυφαγεία δεν ξέρω. Τα σάντουιτς πλουτίστηκαν τελευταία, αλλά η ποικιλία παραµένει σταθερή. Τα δοκιµάζω όλα κι ακόµα δεν έχω βρει ένα σάντουιτς εξαιρετικής ποιότητας, όχι σαν του Χάροντς µε 150 λίρες, αλλά σαν αυτά που έφτιαχνα, ας πούµε, στα παιδιά µου όταν πήγαιναν σχολείο (τα έφερναν πίσω πατικωµένα και τα έτρωγα για µεσηµεριανό. Τέλεια ήταν. Θα µπορούσε να γίνει ιδιαίτερο είδος: «πατικωµένο σάντουιτς παιδιού από σχολείο»).

Χαρίζω τις ιδέες µου σε επιχειρηµατίες και εµπόρους για να µη λένε µόνο ότι ανέβηκε ο τζίρος τους όταν ήταν κλειστά τα ΜΜΕ. Εµείς καλλιεργούµε τις ανάγκες των ανθρώπων, θα έπρεπε να µας εκτιµούν περισσότερο.
Στα ΝΕΑ:
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4626463

Ξυπόλητοι στο Κολωνάκι

Επειδή έχουµε τρεις τέσσερις µέρες απεργία, κρατάω σηµειώσεις, να µην ξεχάσω να γράφω µέχρι να επανέλθουµε. Κάτι εκφράσεις που µου κολλάνε, η αποτυχία της µεταπολίτευσης, κάτι εικόνες που µου ξεφύγανε, οι ξυπόλητοι στο Κολωνάκι που βγάλανε τα παπούτσια τους και περπάτησαν προσεκτικά πάνω σε κάτι χαρτόνια «για να µην περπατάνε ξυπόλητα τα παιδιά του κόσµου», επίσης στην Οµόνοια γυρίστηκε διαφήµιση χυµών και είχαν βάλει ντεκόρ άµµο µε οµπρέλες και ξαπλώστρες, οπότε όχι µόνο περπάτησαν ξυπόλητοι, αλλά και µε µαγιό. Ωραία θέµατα, τρία στη σειρά, ένα για κάθε µέρα απεργίας. Η µεταπολίτευση βέβαια κρατάει εκτός ψυγείου, αλλά τα άλλα δύο µάλλον µπαγιατεύουν, οπότε πρέπει να καταναλωθούν τάχιστα.

Αλλά έλα που εγώ στη µεταπολίτευση κολλάω. Θα φταίει που θυµάµαι τα ξυπόλητα ελληνόπουλα και τα δένω µε το Κολωνάκι. Πριν ή µετά ήταν που η ξυπολησιά καταργήθηκε σταδιακά λόγω ανόδου του βιοτικού επιπέδου, και τώρα έχει γίνει εκκεντρικότητα και συµβολισµός; Μέχρι ποια χρονιά τα παιδάκια κυκλοφορούσαν ξυπόλητα στα ελληνικά χωριά, κι όταν αποκτούσαν παπούτσια ήταν τρία νούµερα µεγαλύτερα για να τα φοράνε σε εξαιρετικές περιστάσεις µέχρι την ενηλικίωση; Ισως κάπου στη δεκαετία του ‘70 ή ακόµα και στις αρχές του ‘80, το τελευταίο παιδί στο τελευταίο χωριό να φόρεσε παπούτσια στο νούµερό του. Από τότε µέχρι τώρα το βιοτικό επίπεδο ανέβηκε τόσο γρήγορα, έγιναν τόσες αλλαγές που ξεχνάµε εκείνη τη φτώχεια, µερικοί τη νοσταλγούν κιόλας, ήµασταν φτωχοί αλλά τίµιοι σου λένε, τόσο µακρινή και ξένη φαντάζει εκείνη η εποχή που µπορούν να την εξιδανικεύουν κατά βούληση.

Μπορεί η απότοµη αλλαγή να δηµιουργεί ανασφάλεια, η ανασφάλεια να προκαλεί αντικοινωνικές συµπεριφορές, η εκπαίδευση να µην έχει καλύψει ακόµα τα ψυχικά ας πούµε κενά που δηµιούργησε η ταχύτητα µετάβασης σε µια ζωή καλύτερη, αλλά για σκεφτείτε λίγο. ∆εν ήταν για πέταµα όλη η διαδικασία. Μπορεί να ξεπεράστηκαν κάποια όρια που πρέπει να ξαναβρεθούν, αλλά κάτι καλό προέκυψε, και συχνά η κριτική και το αυτοµαστίγωµα δεν το θυµούνται καν.
Στα ΝΕΑ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4626043