Μια τόσο ρωμαϊκή θρησκεία

Η πρόσοψη του St Gervais στο Παρίσι

Επιστροφή απο το Παρίσι, όπου επισκέφτηκα περισσότερες εκκλησίες απο ποτέ, έμπαινα  μέσα όπως μπαίνει κανείς σε μέρη που μπορούν να αποκαλύψουν μυστικά ξεχασμένα στην τύρβη των οδών.  Και πράγματι,  τα αποκαλύπτουν αν ξέρεις να διαβάζεις τη γλώσσα τους, λατινικά, μυστήρια σύμβολα, λίγα ελληνικά, συντομογραφίες. Χωρίς οδηγό δεν γίνεται τίποτε.
 Την Μεγάλη εβδομάδα των Καθολικών παρακολούθησα τις δικές τους ετοιμασίες, είδα και τη σεμνή τους Ανάσταση, ενδιάμεσα πήγα στο Λούβρο, στα Αιγυπτιακά, διάβασα πάλι για τις ελπίδες των αιγυπτίων να αναστηθούν στο μουμιοποιημένο τους σώμα. Την τελευταία μέρα πριν φύγω αξιώθηκα να πάω στο νέο ανθρωπολογικό μουσείο Μπρανλύ, όπου είδα λίγο από όλου του κόσμου τις λατρείες που ελπίζουν σε αναστάσεις. Γενικά έπεσε πολλή θρησκειολογία, τυχαία ή λόγω γενικότερης τάσης αναζητήσεων, δεν ξέρω.
Κι έτσι τριγυρνώντας στις παρισινές λεωφόρους και προσέχοντας όσο ποτέ δεν είχα προσέξει τα μεσαιωνικά ίχνη που δεν έσβησε η αυστηρή και μεγαλόπρεπη πολεοδομία, μπαίνοντας ξανά στις ρωμαϊκές θέρμες του Κλυνύ και στην Αρένα της Λουτεκίας, περιδιαβάζοντας στα μουσεία και στους κήπους, δημιουργώντας και λύνοντας απορίες του στυλ "Μπα έχουν κι αυτόν τον άγιο;" ή "Μπα, έχουν κι αυτή τη συνήθεια;" φωτογραφίζοντας διαρκώς κολώνες διαφόρων ρυθμών, σκέφτηκα πόσο ρωμαϊκή είναι αυτή η θρησκεία που θέλουμε να μας διαχωρίζει από τους άλλους Ευρωπαίους, κι ό,τι και να κάνουμε δεν σβήνει η αληθινή της 'ρωμαϊκότητα'. Πόσο δεμένες είναι η Ευρώπη και η Ανατολή μέσα στις χριστιανικές ιστορίες και στην τέχνη που τις ντύνει, αυτό σου αποκαλύπτουν διαρκώς στο βάθος. Μια θρησκεία που διαδόθηκε σε εποχή οικουμενικότητας, που αφομοίωσε τελετές από κάθε προηγούμενο δημοφιλή θεό, που θέλησε να γίνει οικουμενική, που το προσπάθησε με πολέμους και τυραννίες, συνδέθηκε με την εξουσία σε Δύση και Ανατολή, κι ακόμα βασανίζεται απο τη νοσταλγία αυτή της οικουμενικότητας.
Τέλος πάντων. Πάω να φάω μαγειρίτσα. Καλό Πάσχα!

Πάσχα στο χωριό

Προσπάθησα να είµαι στο χωριό εγκαίρως, από τη Μεγάλη Παρασκευή δηλαδή, µε διάθεση συµµετοχής στα εγκώµια του Επιταφίου. Μια διάθεση για θρήνο γενικότερη, θρήνο τελετουργικό που θα έβγαζε και το όποιο πένθος εµφιλοχωρεί εντός µου, θα του έδινε τη δυνατότητα να εκφραστεί λυρικά, να ικανοποιηθεί και να µε αφήσει ελεύθερη στη συνέχεια να απολαύσω τη φύση µε χαρά ανάλαφρη, παιδική, ξεχασιάρα.

Αλλά οι ψαλτάδες γι’ άλλη µια φορά µε απογοήτευσαν. Βιαστικοί και παράφωνοι, γυρνούσαν τις σελίδες χωρίς να τις τελειώνουν, άντε γρήγορα παρακάτω να τον βγάλουµε έξω τον Επιτάφιο, να τελειώνουµε. Αδύνατον να στάξει λίγη κατάνυξη µαζί µε το καυτό κερί στα δάχτυλα, τα περίφηµα εγκώµια σαν ξένο σώµα, το περιτριγυρίζουν αλλά βαριούνται να το αναδείξουν. Πάλι καλά που δεν είχαν βαρελότα, τα φύλαξαν για την εποµένη. Εµεινε η θλίψη παραπονεµένη και ανικανοποίητη πλεκόταν στη χαρά της Ανάστασης. Στο χωριό που επέλεξε να πιάσει ρίζα ο ξάδερφός µου, εκεί όπου έχτισε µε πέτρες του παλιού σπιτιού το καινούργιο, έστησε µε αναµνήσεις των παιδικών µας χρόνων το φετινό Πάσχα. ∆εν παρέλειψε τίποτε από τα απαραίτητα στοιχεία για ρουµελιώτικο πανηγύρι, πιστός στις παραδόσεις και ακούραστος στην αναζήτηση των καλύτερων προϊόντων της περιοχής, που θα τις στήσουν κάθε φορά πιο φρέσκες στην ικανότητά τους αναβίωσης. Αρχιερέας της επανάληψης που χρειάζονται οι τελετές, ψήστης και µάγειρας µαζί. Μάγειρας επειδή, αν και δεν προλάβαινε να το συζητήσει, δούλευε µε τη χηµεία παιδικών εικόνων που εκείνος θεωρεί αυτονόητες κι εγώ διαρκώς προσπαθούσα να βάζω σε φράσεις, να τις διατυπώνω, κόβοντας τη συνέχεια µε περιγραφές και χρονολογίες. Μέσα στη χαρά της µέρας µε διαπερνούσαν γλυκές κλωστές θλίψης κι έµενα ακίνητη, όπως σε κείνο το παιδικό παιχνίδι που µαρµαρώναµε µόλις ο άλλος φώναζε: «Ενα - δυο - τρία, κόκκινο φως». Το Πάσχα που θυµάµαι είχε στ’ αλήθεια τόση θλίψη ή εκ των υστέρων το στόλισα µόνη µου, σαν ασπρόµαυρη φωτογραφία που την επιχρωµατίζεις; Μήπως είναι η θλίψη στοιχείο της χαράς, σιωπηλή σοφία που κρύβεται στις απίστευτες φράσεις της Ανάστασης;

∆εν θα µάθω φέτος.
Στα ΝΕΑ  http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4628348