Καθαρίζοντας κρεμμύδια

Πολλά κρεµµύδια καθαρίζω φέτος. Δεν είµαι η µόνη, υπάρχει µια γενικότερη τάση επιστροφής στις οικογενειακές εστίες, στο σπιτικό φαγητό, τα δε καλοκαιρινά φαγητά έχουν όλα µπόλικο κρεµµύδι. Στο πρώτο κρεµµύδι τα µάτια τσούζουν, στο δεύτερο δακρύζουν, από το τρίτο και µετά ορισµένες ποικιλίες φέρνουν κανονικά δάκρυα στα µάτια, άλλες απλώς τα υγραίνουν. Εκεί απαρεγκλίτως εµφανίζεται στο µυαλό µου ο στίχος του Καρυωτάκη, «θάνατος οι γυναίκες που αγαπιούνται καθώς να καθαρίζουνε κρεµµύδια» κι αρχίζω µε τον ποιητή ένα νοερό διάλογο, ενώ τα δάκρυα τρέχουν.

Αραγε καθάρισες ποτέ σου κρεµµύδια, ρωτάω. Μάλλον όχι, θα ήξερες ότι ο τρόπος που σε κάνουνε τα άτιµα να κλαις δεν διαφέρει πολύ από τον έρωτα. Υπουλα, µε κάποια αόρατη ουσία σου επιτίθενται, ενώ εσύ προσπαθείς να τα χρησιµοποιήσεις σε υποχρεώνουν να αρχίσεις τους σπασµούς σε όλο το πρόσωπο, φτάνεις ενίοτε σε λυγµούς, επειδή θέλησες να νοστιµίσεις το φαγητό σου. Ζήτησες την απόλαυση και σε τιµωρούν, ζήτησες το κάτι παραπάνω στην καθηµερινότητά σου και βρίσκεσαι να κλαις. Δουλεύεις για όλους, για παιδιά που απολαµβάνουν το καλοκαίρι, για µεγάλους που θα σε επαινέσουν ίσως, αλλά δεν µοιράζονται το κλάµα, και κλαις επιπλέον πάνω από τον νεροχύτη, λες και χρειάζεσαι παραπάνω αλάτι. Μυστικό κλάµα. Θα ήθελα κάτι άλλο να έχεις πει για τις γυναίκες, ποιητή µου, για την αγάπη και τα κρεµµύδια. Αυτός ο στίχος είναι σαν να αρνήθηκες να δοκιµάσεις, όχι µόνο το φαγητό τους, αλλά και τη γεύση των δακρύων τους. Δεν τις κατάλαβες, δεν τις εκτίµησες, τις περιφρόνησες και άδειασε η ζωή σου.

Καµιά φορά απαγγέλλω ολόκληρο το ποίηµα σαν ξόρκι, και το καθάρισµα τελειώνει. Δεν είναι συνταγή. Ο σαρκασµός του Καρυωτάκη δεν αρταίνει σωστά την καλοκαιρινή κουζίνα. Ο διάλογος µένει πάντα ηµιτελής.
(Aπό ΤΑ ΝΕΑ, στις 3 Αυγούστου του 2010)

Μελτέμι

Το σπίτι του καλοκαιριού τέλειο, στην κορυφή του λόφου. Γύρω ευκάλυπτοι και πέρα ελιές και απέναντι πεύκα και κυπαρίσσια, στην πιο όμορφη σύνθεση, ζωγραφισμένα. Να κακομαθαίνουν το βλέμμα. Εδώ θα ήθελαν οι νοινοκύρηδες να ζουν όλο τον χρόνο, με τη θάλασσα να δηλώνει διακριτικά την παρουσία της στην άκρη του ορίζοντα, με τη γλώσσα των δέντρων στο παράθυρο. Εδώ έχουνε βάλει το μεράκι τους, την αληθινή τους αισθητική, πραγμάτωσαν τα όνειρά τους. Ό,τι μπορείς να φτιάξεις με πέτρα, με τη φύση, με την παράδοση, τα αδρά υλικά. Μέσα έβαλαν ό,τι πιο αρμονικό και απλό, φάνηκε η ομορφιά των πραγμάτων έτσι όπως δεν φαίνεται αλλού. Φάνηκε η ομορφιά της ζωής εν γένει, οι δυνατότητής της, να κάθεσαι στη σκιά και ν' αγναντεύεις, να χαίρεσαι τη μυρωδιά των φυτών. Όλα είναι θαύμα στο εξοχικό, αλλά έρχονται μόνο είκοσι - τριάντα μέρες τον χρόνο και τις υπόλοιπες πρέπει να ζούνε στην Αθήνα, στο στενό διαμέρισμα, που δεν σηκώνει βελτίωση, αισθητική, τίποτα. Τις υπόλοιπες μέρες το σπίτι τής εξοχής μένει κλειστό, με τα παραθυρόφυλλα να σφραγίζουν τη νοσταλγία του για ανθρώπινη παρουσία, παραδομένο στα σαμιαμίδια του. Τώρα επιτέλους έχει ανοιχτεί, έχει στρωθεί, μπήκανε σεντόνια, απλώθηκαν καρέκλες, μαγιό στεγνώνουν στο σκοινί και φαγητά μαγειρεύονται στην κουζίνα. Ιδιοκτήτες και μουσαφιραίοι ανασαίνουν βαθιά, να το απολαύσουν, να τους εντυπωθεί. Και πάνω εκεί πιάνει ένας αέρας τρελός, μελτέμι να΄ ναι, καυτός, αυγουστιάτικος και στριφογυριστός, πετάει κάτω τα τραπέζια, τις καρέκλες, σκορπίζει τα ρούχα, σπάει τα ποτήρια. Κλείνονται όλοι μέσα, βροντοχτυπάνε τα ξώφυλλα. Κοιτάζονται ξαφνιασμένοι, τι κάνουμε τώρα εμείς εδώ;
http://www.tanea.gr/opinions/all-opinions/article/4243315/?iid=2 

Μακεδονίγια

Η σημαία του συμβιβασμού, αν θυμάστε στην αρχή
ειχαν βάλει τον ήλιο της Βεργίνας

Από το Protagon http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=10789

Η ψυχολογία του θύματος είναι απαραίτητο στοιχείο στην εθνική συνείδηση, θα  σκεφτεί ο καθένας που διαβάζει μια οποιαδήποτε εθνική ιστορία. Οι εθνικές ιστορίες δύσκολα γράφονται, επειδή τα έθνη όλα άργησαν να δημιουργηθούν, και πάντα μπλέκονται στο παρελθόν με άλλα έθνη, ακόμα κι αν στο παρόν έχουν ξεμπλέξει, όταν όμως βρουν μια μάχη, έναν πόλεμο, μια επίθεση, μια πολιορκία, μια συκοφαντία, μια περίοδο φτώχειας, μια κάποια δυστυχία τέλος πάντων που έπληξε όλη την ομάδα, από τη φτωχολογιά μέχρι το βασιλιά, τότε παίρνουν τη μαγιά για να φτιάξουν συνειδήσεις εθνικές και συλλογικές.

Τα λέω αυτά επειδή πάλι κουβεντιάζουμε για τη Μακεδονίγια. Τη γράφω έτσι για να συνεννοούμαστε και για να προτείνω μια απλή σύνθετη ονομασία. Αφού δεν μας άρεσε εκείνη η σύνθετη που είχαν το 1990 και κάναμε όση επίδειξη δύναμης κάναμε ως κράτος και ως έθνος. Νομίζοντας ίσως ότι τονώνουμε τη δική μας εθνική συνείδηση, λες και δεν είχαμε αρκετές περιόδους που να προσφέρονται για συλλογική θυματοποίηση και άρα τέτοιου είδους τόνωση. Ή λες και ήταν τόσο αδύνατη η εθνική μας συνείδηση που μόνο με επίδειξη δύναμης σε κάποια άλλη, ακόμα πιο αδύνατη, θα ένιωθε καλά. Κι από ονόματα δεν μας έφτανε η Ελλάδα και τα παράγωγά της (για να θυμηθούμε κι άλλη ένδοξη έννοια της αξέχαστης εκείνης περιόδου και των μεγαλειωδών αδιεξόδων που πολυτελώς δημιούργησε) Έπρεπε να τα μονοπωλήσουμε όλα, σύνθετα, παράγωγα, συνώνυμα κι ομώνυμα, για να δικαιώσουμε το ανάδερφο κλείσιμο στον εαυτό μας.

Εκείνο που κάναμε και πετύχαμε λοιπόν με όλ’ αυτά, και τώρα νομίζω το βλέπουμε πια ξεκάθαρα, είναι να προσφέρουμε στη γείτονα χώρα την περίοδο θυματοποίησης που χρειαζόταν για να χαλυβδώσει και γαλβανίσει (κι όποιο άλλο ρήμα σχετικό θέλετε) τις εθνικές της συνειδήσεις. Για φανταστείτε μια μικρή χώρα με ανθρώπους που νιώθουν λίγο Βούλγαροι και πολύ Γιουγκοσλάβοι, αλλά πάει η Γιουγκοσλαβία, τους τέλειωσε και τους άφησε ορφανούς, για φανταστείτε τι πρόβλημα ταυτότητας έχει… Καταθέτει το όνομά της, αυτό που χρησιμοποιούσε τόσα χρόνια, και ξαφνικά η περιφερειακή υπερδύναμη, η εκλεκτή της Δύσης, με τα λεφτά και τους μεγάλες δρόμους, και τις μεγάλες ιδέες, της λέει, α, όχι, δεν μπορείς να το χρησιμοποιείς!
Κι αρχίζει η καταδίωξη, τα βέτο, οι επιθέσεις στους διεθνείς οργανισμούς, τα εμπάργκο. Πώς να μην αναπτυχθεί μετά απ’ αυτά η απαραίτητη αίσθηση καταδίωξης που τρέφει τις εθνικές συνειδήσεις;

Αν η Ελλάδα δεν είχε δείξει τόσο εχθρικές διαθέσεις για την αδύναμη γείτονα, θα έπρεπε να την εφεύρει η αδύναμη γείτων. Οι άνθρωποι εκεί δεν ένοιωθαν απόγονοι του Μεγαλέξαντρου το 1995, όταν είχαν γλιτώσει τη μικρή τους χώρα από τον εμφύλιο της Γιουγκοσλαβίας, αλλά τώρα, μετά τις άοκνες προσπάθειες του Σαμαρά και των επιγόνων του, είναι σίγουροι πως κατάγονται απευθείας από τους αρχαίους Μακεδόνες.

Κι εμάς τι μας νοιάζει ωστόσο; Αν δεν τους δεχόμαστε σαν αδέρφια, πράγμα που μερικοί από μας μπορούν να το κάνουν χάρις στη διεθνιστική κουλτούρα τους, θα πρέπει να συνεχίσουμε να τρέφουμε με την καταδίωξη μας την εθνική τους συνείδηση. Με δικά μας έξοδα και ενέργειες. Ίσως αυτό είναι πιο αδερφικό κατά βάθος, ίσως να είναι του Σαμαρά ο έφιππος ανδριάντας στα Σκόπια, αν το καλοσκεφτεί κανείς. Η άλλη λύση είναι να πάψουμε σιγά- σιγά να ασχολούμαστε με αυτή την υπόθεση, διακριτικά και φιλικά να αλλάξουμε τακτική. Είμαστε και απόγονοι του Οδυσσέα στο κάτω- κάτω, όχι μόνο του Μεγαλέξαντρου. Διαλέγουμε και παίρνουμε.  

H Oπρα αποσύρθηκε

Πρώτοι μήνες στη δουλειά, νιάτα, παλιά τηλέφωνα και χαρά

Οπότε καιρός να φεύγω κι εγώ σιγά σιγά. Ταυτίζοµαι µαζί της κυρίως επειδή υπήρξα εξίσου διάσηµη ως δηµοσιογράφος, αλλά και εξίσου βιωµατική. Οπως εκείνη έβαζε στα µάτια της µια θέρµη γεµάτη ενδιαφέρον για τον συνοµιλητή της και ταυτόχρονα για το κοινό, έτσι κι εγώ προσπαθούσα να θερµαίνω τις λέξεις χωρίς να τις καψαλίζω, να τις καίω ή να τις αφήνω άψητες, πράγµα που µου εξασφάλισε µια σταθερή ασχετοσύνη µε το ψήσιµο άλλων πραγµάτων, όπως πίτες, κέικ και οτιδήποτε έχει σχέση µε το αλεύρι. Δεν γίνεται να τα κάνει όλα κανείς, πράγµα που ποτέ δεν παραδεχόµαστε εµείς οι γυναίκες.

Τέλος πάντων, σήµερα διαβάζετε το τελευταίο «Αναλώσιµο». Η στήλη καταργείται στο εξής, σας αποχαιρετά και σας εύχεται καλό καλοκαίρι. Κράτησε δέκα χρόνια, µέρα µε τη µέρα, πράγµα που αν µη τι άλλο ανάλωσε αρκετές από τις δικές µου δυνάµεις και δυνατότητες να παρακολουθώ την επικαιρότητα και να βρίσκω θέµατα για χρονογράφηµα, που δεν ήταν ποτέ όσο έπρεπε ακριβώς χρονογράφηµα, γιατί το είδος, όπως έγραψε κι ο Νίκος Δήµου κάποτε, έχει πεθάνει. Οπότε κάθε µέρα ψάξιµο και κάθε µέρα δοκιµή, ανέβαλε για την εποµένη το καλύτερο δυνατό, κι έτσι πέρασαν δέκα χρόνια στα «ΝΕΑ». Βάλε κι άλλα δεκατέσσερα στο Πρώτο Πρόγραµµα του Ραδιοφώνου κι άλλα τόσα στην «Αυγή», σε περιοδικά, σε άλλες εφηµερίδες, ας σταµατήσω να µετράω καλύτερα. Απίστευτο να µαζεύεται ολόκληρη ζωή σε καθηµερινά αποκόµµατα, εφήµερα σαν τις εφηµερίδες, που θέλουν να τυπώνονται σαν να ήταν αθάνατες και είναι καταδικασµένες να ζουν µια µέρα.

Από την παιδική µου ηλικία, που διάβαζα τα «ΤΑ ΝΕΑ», τις µεγάλες σα σεντόνια σελίδες τότε, απλωµένα στο πάτωµα, µέχρι τώρα που αποχαιρετώ τον χώρο εργασίας, αγάπησα τις εφηµερίδες µε ανεξήγητο πάθος (και ειδικά ετούτη εδώ), ίσως γιατί νόµιζα πως θα έλυνα µαζί τους τα µυστήρια, θα καταλάβαινα τον κόσµο, θα είχα το προνόµιο να µη σταµατώ να τον ερµηνεύω. Πράγµα που συνέβη κατά κάποιον τρόπο κι αυτή η στήλη ήταν ό,τι ακριβώς ονειρευόµουν. Ευχαριστώ όσους µε διάβασαν έστω και µια φορά κι αυτούς που µου έδωσαν τη δυνατότητα τόσο καιρό να δοκιµάζοµαι.

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632826

Aνακύκλωση με γάντζο

Εχει κυκλοφορήσει ένα νέο εργαλείο δουλειάς.

Είναι σαν καλάµι, πλαστικό συνήθως αν και έχω δει και ξύλινα, και στην άκρη έχει έναν γάντζο. Χρησιµεύει να ανασκαλεύεις τα σκουπίδια κι αν βρίσκεις κάτι χρήσιµο να το ανασηκώνεις επάνω. Είδα µερικά πριν κάµποσους µήνες, τώρα κυκλοφορούν αρκετά.

Συνήθως αυτοί που κρατούν το αγκιστρούχο αυτό κοντάρι, συνοδεύονται κι από έναν βοηθό που σέρνει ένα καρότσι του σούπερ µάρκετ. Τα καρότσια του σούπερ µάρκετ είναι επίσης ένα νέο είδος οχήµατος που κυκλοφορεί ευρέως τον τελευταίο καιρό. Σε λίγο ίσως θα µπορείς να µισθώνεις κάποιο και να σε πηγαίνει στη δουλειά σου.

Προς το παρόν τα καρότσια αυτά είναι µόνο για µεταφορά ευρηµάτων από τα σκουπίδια. Για σκεφτείτε, αυτοί οι κάδοι, που δεν υπάρχουν πια σε πολιτισµένες πρωτεύουσες, εδώ σε µας έχουν γίνειπηγή κέρδουςγια ανθρώπους αποφασισµένους να µη σιχαίνονται. Μια πραγµατικά ελληνική πρωτοτυπία, που δεν τη µελετάµε αρκετά, όπως συνήθως κάνουµε µε όσα αληθινά πρωτότυπα µάς συµβαίνουν.

Είναι πραγµατικά εντυπωσιακό πόσοι άνθρωποι προµηθεύτηκαν το καλάµι µε τον γάντζο για το ψάρεµα σε κάδους, και κυκλοφορούν πια κάθε ώρα της µέρας στους κάπως καθαρότερους, πρέπει να οµολογήσουµε, δρόµους της γειτονιάς µας. Στην αρχή περίµεναν να νυχτώσει, εν συνεχεία θα πρέπει να σκέφτηκαν ότι είναι πολύ άβολο να προσπαθήσεις να βρεις χρήσιµα πράγµατα στα σκουπίδια µέσα σε σκοτάδι. Τώρα πια κυκλοφορούν µέρα, και κάπως έχει αλλάξει και το ύφος τους. Υπάρχει ένας τρόπος να περπατάς στο πεζοδρόµιο αν ντρέπεσαι γι’ αυτό που κάνεις, ένας τρόπος να σβήνεις τον εαυτό σου, να τον σφηνώνεις ανάµεσα στις πλάκες του πεζοδροµίου, αλλά οι ρακοσυλλέκτες δεν το έχουν αυτό το ύφος πια. Περπατάνε κανονικά, διεκδικούν την ανθρώπινη υπόστασή τους, και κρατάνε απλά το καλάµι τους, σαν ένα οποιοδήποτε εργαλείο δουλειάς.

Ρακοσυλλέκτες, πώς σας φαίνεται αυτή η παλιά λέξη; Μήπως είναι µεγάλη και κάπως καθαρευουσιάνικη; Μπορεί να χρειάζεται µια καινούργια, κάτι σαν ανακυκλωτές ίσως. Ανακύκλωση στην πηγή, αυθόρµητα και από τη βάση.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632648

Λογοκρισία στις Κάννες;

Πόσο φιλελεύθερες είναι οι Κάννες; Όσο γίνεται. Η τόλμη είναι  βασικό συστατικό του φεστιβάλ. Ό,τι πιο τολμηρό εκεί θα εμφανιστεί πρώτο και καλύτερο, γελαστό, αναγνωρίσιμο. Εκεί οι καλλιτέχνες είναι τρομερά παιδιά, τους επιτρέπονται τα πάντα, προκαλούν για να δοκιμάσουν την ανοχή, να δουν αν αγαπιούνται. Τότε τι τους έπιασε και διώξανε κακήν κακώς τον Λαρς Φον Τρίερ επειδή είπε μια χαζομάρα παραπάνω; Νόμιζα ότι ήμουν εβραίος αλλά το έψαξα και είμαι γερμανός, άρα ναζί… ελάχιστα αστείο, αλλά τι το κάνουν θέμα; Πού είναι η ελευθερία του λόγου;

Υπήρχε μέσα στην απόλυτη μαυρίλα και απελπισία των ταινιών του φον Τρίερ κάτι αφόρητα θανατερό, νοσηρό και ταυτόχρονα αδιέξοδο. Η ενατένιση της μαύρης σκοτεινιάς της ανθρώπινης ψυχής πάντα πρωταγωνίστρια στα έργα του, η επίκληση της θανατερής απελπισίας θαυμαζόταν και βραβευόταν, αλλά κάθαρση δεν ερχόταν, μια ανθρωπιστική ανάγνωση, μια ελπίδα. Γι αυτό η δήλωση του σοκάρισε ιδιαίτερα, ήταν σα να έδινε απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα που αναπόφευκτα θέτει στις ταινίες του, και μέχρι τώρα δεν το απαντούσε.

Ήταν σα να… αλλά δεν το εννοούσε φυσικά. Το πήρε πίσω, ζήτησε συγγνώμη, είπε πως τα παιδιά του έχουν εβραϊκά ονόματα, λες και η μόνη αντίθεση με το ναζισμό είναι ο εβραϊσμός, αλλά αυτοί του Φεστιβάλ πεισμώσανε, δεν δέχτηκαν τη συγνώμη. Μα στις Κάννες πολιτική ορθότητα; Σοκάρονται έλληνες που δεν παραδέχονται ότι η πολιτική ορθότητα ήταν κίνημα, επαναστατικό, προχωρημένο, που ασχολήθηκε με την προσβλητική δύναμη της γλώσσας. Οι Κάννες δεν υπερασπίζονται την ελευθερία του λόγου; Και ο Βολταίρος, πού πήγε ο Βολταίρος;

Ομολογώ ότι δεν αισθάνομαι να απειλείται η ελευθερία του λόγου από την αποδοκιμασία του Λαρς φον Τρίερ. Χρειάζεται να θυμόμαστε ενίοτε πως αν υπάρχουμε ως ευρωπαίοι κι ελπίζουμε και ανταλλάσσουμε ταινίες και  βραβεία, είναι στη βάση της απόρριψης του ναζισμού, όχι απλώς ως εχθρού των εβραίων, αλλά ως δομημένη ρατσιστική ιδεολογία που μπόρεσε να επικρατήσει και να αιματοκυλίσει αυτή την ήπειρο, και όχι μόνο. Δεν κάνει κακό λίγη υπενθύμιση των βασικών αρχών που ορίζουν τη συνύπαρξη μας. 
TA NEA http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4632106

Σπρωξίδι στο Μετρό

Φτάνει ο συρµός στον σταθµό Συντάγµατος. Εχει πάντα κόσµο αυτή η πλατφόρµα, κι όλοι στριµώχνονται µπροστά στις πόρτες. Ανοίγουν τα θυρόφυλλα αυτόµατα, οι από µέσα βγαίνουν µε το πλάι, δεν τους αφήνουν χώρο οι απέξω, κάνουν έξοδο εφ’ ενός ζυγού. Μερικοί φωνάζουν περιµένετε λίγο, άλλοι κάνουν απλώς µια γκριµάτσα, βαριούνται να διαµαρτυρηθούν, µπορεί να κάνουν το ίδιο στη θέση τους, αποµακρύνονται γρήγορα. Βγαίνουν όλοι, µπαίνουν όλοι. Χωράνε, δεν υπήρχε λόγος για τόσο σπρώξιµο. Αν στέκονταν δίπλα στην πόρτα και άφηναν τους από µέσα να βγουν πριν αρχίσουν να µπαίνουν, θα έχαναν χρόνο;

Μάλλον όχι, ίσως καθυστερούν περισσότερο µε τα σπρωξίµατα. Αλλά είµαστε όλοι τόσο βιαστικοί, νευρικοί, µας τρώει ο φόβος µήπως µας πάρουν άλλοι τη σειρά, µήπως προλάβουν κάτιπου θα χάσουµε, µήπως µας εξαπατήσουν µε κάποιον τρόπο που θα βρεθούµε ριγµένοι στη µοιρασιά χώρου στο Μετρό.

Γενικά το Μετρό είναι τόσο πολιτισµένο που µας εξαναγκάζει να σεβόµαστε τους κανονισµούς του. Απαγορεύεται η κατανάλωση φαγητών και ποτών, λένε τα µεγάφωνα, κι όλοι καταλαβαίνουν αυτή την καθαρεύουσα. Ελάχιστοι τρώνε, κι αυτοί από κρυφά έως διακριτικά. Ζητιάνους έχει λίγους, καµία σχέση µε τα λεωφορεία ή τον ηλεκτρικό. Ακόµα και στις κυλιόµενες µάθαµε να στεκόµαστε δεξιά και να αφήνουµε τους βιαστικούς να προσπερνάνε. Σχεδόν το µάθαµε. Αλλά στις πόρτες κρατάµε αυτή την αγωνία, αυτό το όρµα πρώτος. Η δυσπιστία στους κανόνες, ακόµα και στη λογική έρχεται και µας βρίσκει εκείνη τη στιγµή, κάθε φορά σαν να είναι η πρώτη, σαν να µην πέρασε από το µυαλό κανενός ότι αν δεν βγουν από το βαγόνι όσοι περιµένουν να βγουν δεν θα µπορέσουν να µπουν όσοι περιµένουν να µπουν. ∆ιότι καλή η λογική, καλοί και οι κανόνες, αλλά πώς να τους εµπιστευτείς όλους αυτούς γύρω; Τους ήξερες κι από πέρσι; Κι αν έχουν στόχο να σε αποµονώσουν και να σε βγάλουν ειδικά εσένα την τελευταία στιγµή; Καλύτερα να έχεις έτοιµους τους αγκώνες για σπρωξίδι, η κοινωνία είναι ζούγκλα όπως έχουµε πει, ευκαιρία να εξασκούµαστε µε µικρούς καθηµερινούς άχρηστους πανικούς.Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4631711

Ένας καφές στην πλατεία

∆εν ξέρω τι µέτρα θα ανακοινωθούν σήµερα για το κέντρο της Αθήνας.

Μακάρι να υπάρχουν µερικές καλές ιδέες καινα εφαρµοστούν. Θα µπορέσουν όµως αυτά τα µέτρα να βγάλουν από µία φορά τον κάθε Αθηναίο από το σπίτι του και να τον φέρουν να κάνει µια βόλτα στις πλατείες της πόλης; Εδώ είναι το δύσκολο.

Ποιο µέτρο αλήθεια θα σας έκανε, συµπολίτες, να έρθετε για έναν καφέ στην Πλατεία Βικτωρίας; Γιατί αυτό είναι η λύση για κάθε πλατεία, κάθε γειτονιά, πάνω, κάτω και πλαγίως, ένας καφέςστην πλατεία.

Πόσος καιρός πάειπου δεν πατάτε το πόδι σας πέρα από την Τρικούπη, που το σκέφτεστε να κάνετε επίσκεψη στη γριά θεία στα Πατήσια; Να σας πω εγώπου το ξέρω; Τριάντα χρόνια. Φύγατε γιατί δεναντέχατε να βλέπετε τον απέναντι τοίχο τόσο κοντά και τόσο άβαφο και βρωµερό µε το πουξυπνούσατε. Και όταν συναντούσατε παλιούς σας γείτονες και σας έλεγαν πως µένουν ακόµα εκεί κάτω, τους ρωτούσατε γιατί. Τους θεωρούσατε αποτυχηµένους, τους οικτίρατε.

Και όµως, το Κέντρο της Αθήνας έχει πλατείες βάσει πολεοδοµικού σχεδίου. Μεγάλες, ωραίες και σνοµπαρισµένες µέχρι εξαφάνισης. Γιατί, εδώ που τα λέµε, τι χρησιµεύουν οι πλατείες; Χαράχτηκαν εις βάρος οικοδοµήσιµων οικοπέδων… Προτιµήσατε για καφέ το Κολωνάκι, στενό, µικρό, λες και σας πειράζουντα ρεύµατα, λες και θαχανόσασταν στα ανοίγµατα.

Λοιπόν καλώς να έρθουν τα µέτρα, αλλά βάλτε ένα µέτρο γι’ αυτή την εβδοµάδα στη ζωή σας, αγαπητοί συµπολίτες:

ελάτε για καφέ στην Πλατεία Βικτωρίας. ∆εν είναι τόσο τροµερό ένας καφές, τι ψυχή έχει, για να υπερασπιστείτε µια πόλη; Είναι και το πάρκο δίπλα. Στην πραγµατικότητα, η µόνη σωτηρία για τα µέρη αυτά είναι η φτώχεια µας. Να αναγκαστούµε να κάνουµε καµιά βολτίτσα στα φθηνά µέρη, λόγω οικονοµίας. Να καθήσουµε µε τους φίλους µας στην πλατεία που εγκαταλείψαµε. ∆εν είναι ήττα. Θα ανακαλύψουµε ότι έχει µεγάλο άνοιγµα, ένα ωραίο γλυπτό σύµπλεγµα, πράσινο, δένδρα, πολλά µαγαζιά, και µε καλή παρέα θα τη δούµε διαφορετικά.
TA NEA http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4631038

Ήρθαν τα δύσκολα, μαμά…

Άδικα έψαξα την Κυριακή να βρω σχόλια για το θρίλερ της Παρασκευής, τη σύσκεψη του Λουξεμβούργου, τι λέγανε για μας εκεί έξω μακριά και κρυφά, τι σκέφτονταν για λογαριασμό μας. Δεν βρήκα εξηγήσεις, σχόλια, αναλύσεις, απολογίες, διαψεύσεις, διαβεβαιώσεις. Κάτι βαθυστόχαστο, διεισδυτικό για την κατάσταση; Τίποτε. Κάτι να εξηγεί γιατί τόσο μυστήριο, γιατί γράφουν για μας Ισπανοί και Γάλλοι, τι παίζει και τι παίζεται;

Κανείς δεν είχε όρεξη να ασχοληθεί μ’ αυτά τα μυστηριώδη και δυσοίωνα, όλοι έγραφαν για τη γιορτή της μητέρας. Όλοι χρειάζονταν ανακωχή, λίγη ηρεμία, να θυμηθούν τις βασικές αξίες της ζωής, την αγάπη της μητέρας. Ζητούσαν ξεκούραση, επιστροφή στις ρίζες, στα παιδικά χρόνια, στη σιγουριά της μητρικής αγκαλιάς.

Οι αναλύσεις, οι αποφάσεις, οι καταστροφές, αναβλήθηκαν για την επόμενη μέρα.

Θέλοντας και μη, τι να κάνουν κι οι μανάδες, δέχτηκαν το ρόλο αυτό τον αγαθοποιό. Γιατί αν τις ρωτούσες, μπορεί ευχαρίστως να το είχαν σκάσει, να είχαν πάει εκδρομή με τις φίλες τους, είχαν κι άλλη ζωή πριν γίνουν μητέρες, έκαναν μπάνια στη θάλασσα, βόλτες στα μαγαζιά, έπιναν τσάι τα απογεύματα, ή απλώς κουτσομπόλευαν στο τηλέφωνο, όμως εδώ ήταν η γιορτή της μητέρας. Έπρεπε να μείνουν σπίτι να περιμένουν την ανθοδέσμη. Και πάλι καλά δηλαδή. Ευλογημένοι ας είναι οι ανθοπώλες –ειρηνοποιοί των οικογενειακών σχέσεων. Που καλύτερα να τις άφηνες στην ησυχία τους, τι τις σκαλίζεις με γιορτές ανακεφαλαίωσης και περισυλλογής; Η ελληνίδα μάνα, που μεγαλώνει το βλαστάρι της κακομαθαίνοντας το σε βαθμό κακουργήματος, μήπως να πληρώσει τα αναδρομικά των βουλευτών; Τις μίζες των υποβρυχίων; Αυτή δεν προβάλει την ανασφάλεια της στον εθνικισμό του έλληνα, και τον ανατρέφει με μόνιμη μανία καταδίωξης, δεν τον μεγαλώνει παραπονιάρη κι ανικανοποίητο; Αυτή δεν τον ποτίζει σταγόνα- σταγόνα τη δυσπιστία για το περιβάλλον, για την κοινωνία ολόκληρη, για το κράτος κυρίως, την  καχυποψία, υπέρμετρο εγωισμό ταυτόχρονα με υπέρμετρη έλλειψη αυτοπεποίθησης, η θαυματουργή, η γλυκοφιλούσα και η πικροκυματούσα; Είναι για λουλούδια;

Αλλά είπαμε, ανακωχή, ειρήνη, συμφιλίωση, λουλούδια και γλυκά, θετική ενέργεια και πάμε παρακάτω.

Στα ΝΕΑ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4630066
http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4630066 

Θέαμα και εξουσία



Με τέτοιο καπέλο θα μπορούσα να έχω πάει κι εγώ στο γάμο της Κέιτ και του Ουίλιαμ

 ...Κατά σύµπτωση, χαζεύοντας τον βασιλικό γάµο διάβαζα για το Λουδοβίκο ΙΔ’, ξέρετε, εκείνον που έλεγε, «το κράτος είµαι εγώ». Δεν το έλεγε απλώς, το έκανε κιόλας, ήταν το άκρον άωτον της απολυταρχίας. Αυτό το κράτος - άνθρωπος ζούσε πολύ παράξενα, προσέφερε τον εαυτό του ως θέαµα στους υπηκόους του από το πρωί ώς το βράδυ, σύµφωνα µε την περίπλοκη ετικέτα της αυλής. Ολη µέρα ήταν διαθέσιµος, να τον χαζέψεις και να τον θαυµάσεις. Δεχόταν παντού, από το κρεβάτι του ώς την τουαλέτα του, κι όλοι γνώριζαν τις αρρώστιες του, τα σπυριά του και τις ερωµένες του.

Το πρωί που ξυπνούσε ήταν πιο ιδιωτικό, τον έβλεπαν µόνο οι γιατροί του και οι δικοί του, δηλαδή καµιά εικοσαριά άτοµα, εν συνεχεία εµφανιζόταν στους πολύ κοντινούς, κρατικούς υπαλλήλους κάτω από τη σιδερένια διακυβέρνησή του, καµιά εκατοστή.

Οσο προχωρούσε η µέρα τόσο µεγάλωνε το πλήθος των θεατών. Κατά τα άλλα ήταν ο βασιλιάς Ηλιος µε τ’ όνοµα, φετίχ της γαλλικής ιστορίας, κι ας άφησε το κράτος χρεωµένο πεθαίνοντας, ας έκανε έναν σωρό πολέµους, ας ανακάλεσε το έδικτο της Νάντης που έδινε ελευθερίες στους προτεστάντες.

Οι µοναρχίες άλλαξαν, η προσήλωσή τους στην παραγωγή θεάµατος παραµένει σταθερή. Αφήνω το βιβλίο, απολαµβάνω στην οθόνη τον τελικό θρίαµβο µιας οικογένειας που πάσχισε να φτάσει σε επίπεδα σταρ και φαίνεται επιτέλους κάτι να καταφέρνει. Μετά τους κακάσχηµους γόνους του Φιλίππου και της Ελισάβετ, τους οποίους είχαµε τη χαρά να οικτίρουµε σε όλη τη διάρκεια της νεότητάς µας, τα γονίδια βελτιώθηκαν χάρις στην Νταϊάνα, και τώρα φαίνεται ναείναι σε άριστο δρόµο χάρις στην εγγονή του ανθρακωρύχου που εκτός από την οµορφιά έχει και την τέλεια καταγωγή για να προσθέσει λίγο σενάριο στον αγώνα για βελτίωση. Το κράτος δεν είναι πια αυτοί, κι αςπροσπάθησαν να δείξουν ότι έχουν ακόµα άποψη µε το να µην προσκαλέσουν τους εργατικούς εκ των πρωθυπουργών. Μόνο θέαµα και πανηγύρι, να είναι καλά οι άνθρωποι.
Στα ΝΕΑ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4628913

Επιστροφή στην πόλη

Σαν τις κάµπιες των πεύκων, τα αυτοκίνητα στον επαρχιακό δρόµο κολλάνε το ένα πίσω από τ’ άλλο. Αργοσέρνονται, καλύτερα να µη σκέφτεσαι ότι µοιάζουν µε τρένο όπου κάθε βαγόνι έχει µηχανή δική του και ξοδεύει δική του βενζίνη, ούτε πόση οικονοµία θα κάνανε δεµένα το ένα πίσω από τ’ άλλο. Πού και πού ο δρόµος ανοίγει κι αρχίζει το κυνήγι,της ταχύτητας δηλαδή, λίγο τρέξιµο µέχρι το επόµενο κόλληµα. Επιτάχυνση, κι ας περνάει ο δρόµος από χωριά, τα λένε «κατοικηµένες περιοχές», µπας και κάνουµε τον συνειρµό «κάτοικος, άρα άνθρωπος». Ετσι διασχίζοντας µια κατοικηµένη περιοχή µε τις προσόψεις των κατοικιών κολληµένες στον δρόµο,κι ας έχουν χώρο πίσωτους, βλέπουµε ένα παιδάκι ναπερπατά στην άκρη, έναν µικρό κάτοικο. Τα αυτοκίνητα περνάνε δίπλα του ξυστά, ίσα που χωρά να περάσει, κρατά στο χέρι µια σακούλα και νοµίζεις ότι θα την παρασύρουν µαζί τους. Γρήγορα το προσπερνάµε, καλύτερα να µη σκέφτεσαι ότι η βόλτα για τα ψώνια που το έστειλαν να κάνει βάζει σε κίνδυνο τη ζωή του µια τέτοια µέρα.

Εφταιγαν αυτοί οι απερίσκεπτοι γονείς που αρχίζουµε να παρατηρούµε τα πεζοδρόµια ή µάλλον τα µη πεζοδρόµια καθώς περνάµε µέσα από χωριά. Παντού ο δρόµος είναι σύρριζα στα σπίτια. Δεν υπάρχει ούτε µισό µέτρο για τους πεζούς. Οικόπεδο περισσεύει πίσω από τα σπίτια, αλλά ο χώρος των κτισµάτων επιλέχτηκε έτσι που να αποκλειστεί η δυνατότητα απαλλοτρίωσης για πεζοδρόµιο στο µέλλον, δηλαδή στο παρόν. Οι ιδιοκτήτες κατοχύρωσαν τα τετραγωνικά τους. Δεν µπορούν να κάνουν βήµα έξω από το σπίτι τους, δεν πειράζει. Παίρνουν αυτοκίνητο για τον φούρνο, για το περίπτερο, για την πλατεία,για επίσκεψη στο διπλανό σπίτι. Αν γεράσουν και δεν οδηγούν, θα περιµένουν τον γιο νακάνει το καθήκον του.

Κι αν καµιά φορά ο γιος είναι µικρός, σαν το παιδάκι που είδαµε να περπατά στον επικίνδυνο δρόµο, πάλι δεν πειράζει. Μαθαίνει εξ απαλών ονύχων πόσο κακός και επικίνδυνος είναι ο κόσµος, για να του φέρεται µεγαλώνοντας ανάλογα.

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4628526

O Φιντέλ σας φιλά

Ο Κάστρο, ο Φιντέλ Κάστρο, για να εξηγούµαστε, αποχαιρετά τον λαό του µε ένα φιλί. Ή αποχαιρετά την Κεντρική Επιτροπή του Κοµµουνιστικού Κόµµατος Κούβας στην οποία δεν συµµετέχει, για πρώτη φορά. Ή αποχαιρετά την εξουσία.

Πόσο γέρος είναι στη φωτογραφία αυτή µε το φιλί, διάφανο έχει γίνει το δέρµα µε τις κηλίδες. Και φαίνεται πιο γέρος µε αυτή την κίνηση. Είναι κίνηση νεανική, ερωτική, δεν ταιριάζει σε ογδονταπεντάρη. Αλλά ο έρως χρόνια δεν κοιτά, ο έρως µε την εξουσία. Λες και ήταν χθες που τη γνώρισε, τη σφιχταγκάλιασε κι αποφάσισε να µην την αφήσει.

Αυτό το φιλί δεν το έδωσε πριν από σαράντα χρόνια, να ταιριάζει στα νιάτα του. Μόλις την πήρε την εξουσία, να τη µεταµορφώσει σε αληθινή ∆ηµοκρατία, να ιδρύσει καθεστώς δίκαιο και ανθρώπινο, χωρίς εξαφανίσεις και κυνηγητά πολιτικών αντιπάλων, χωρίς τις απαγορεύσεις και τον φόβο του χαφιέ. Οι εξεγέρσεις δεν είναι παραµύθια να κάνουν µαγικά, κι ας ενθουσιάζονται οι πιστοί τους πολύ συχνά περισσότερο από ερωτευµένους στις πρώτες συναντήσεις. Καµιά φορά, όταν περάσει η συγκίνηση της πρώτης γνωριµίας, τα χάνουν πολλοί που βρίσκονται σε εχθρικό στρατόπεδο, ενώ είχαν ξεκινήσει µε κείνους που κυριαρχούν, δεν καταλαβαίνουν τι λάθος έκαναν και τους αφήνει το δόγµα απ’ έξω. Πολλοί περάσανε µια τέτοια περιπέτεια στην Κούβα, θύµατα του µεγάλου έρωτα που είχε ο Κάστρο για την εξουσία, κι έχασε την ευκαιρία να της στείλει ένα φιλί όταν ήταν ακόµα νέος και ωραίος.

Βοήθησαν κι οι απέναντι βέβαια, υπήρξαν οι τέλειοι εχθροί οι ΗΠΑ για την Κούβα, έκαναν ό,τι µπορούσαν να µείνει απολίθωµα της πρώτης εξεγερσιακής στιγµής της. Βοήθησαν και οι σύµµαχοί τους, βοήθησε και η εποχή. Ο ψυχρός πόλεµος στα θερµά κλίµατα. Ο κοντινός εχθρός και ο µακρινός σύµµαχος. Κάποτε όλα αυτά θα είναι ένα παράξενο παραµύθι για τα λάθη και τις αυταπάτες των ανθρώπων. Προς το παρόν οι Κουβανοί µπορούν να αγοράζουν σπίτια. Αντε, καλορίζικα, και µε το µαλακό στην αγορά, δεν είναι παίξε - γέλασε.
Στα ΝΕΑ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4627788

Να περνάμε καλά

Στις φωτογραφίες του τετραηµέρου χωρίς ειδήσεις να οι υπαίθριες ψησταριές Κερατέας. Ο Μίκης χαµογελαστός πλησιάζει. Πέρασαν πολύ ωραία εκεί µε συναυλίες και λουκάνικα. Ο Λαζόπουλος στην τηλεόραση τούς υποστήριξε επίσης, αυτοί οι άνθρωποι αγωνίζονται για τα παιδιά τους, και για τα δικά µας παιδιά, δήλωσε κοιτάζοντάς µας στα µάτια.

Στο µεταξύ, η κατάσταση αγρίεψε στον άλλον ΧΥΤΑ, της Φυλής, όπου έγινε συµπλοκή συµµοριών µε φόνους. Ισως στη Φυλή δείχνουν τον δρόµο της φυλής: επιστροφή στην αναµέτρηση σώµα µε σώµα.

Πράγµατα που ξέρουµε από τη µακραίωνη ιστορία µας, αλλά µας αποξενώνουν ξενόφερτα πρότυπα και ύπουλοι εχθροί.

Αν ξαναγυρίσουµε στην πάλη σώµα µε σώµα, να περάσουµε µετά κανονικά στις σάρισες, ίσως µας περιµένει η συνέχεια της εξέλιξης όπου εν τω µεταξύ θα έχουµε βρει τον εαυτό µας. Να πειστούν και οι αγανακτισµένοι επιβάτες λεωφορείων και να µην πυροβολούν τους ελεγκτές. Οι µπουνιές αρκούν, για ξεκίνηµα.

Και τέλος πάντων, ας το πάρουµε απόφαση. Ο Μίκης, ο Λαζόπουλος, οι επαναστάτες που κολλήσαν τις αφίσες µε τον κούρο της Κερατέας, κάτι θα ξέρουν παραπάνω. Γιατί να σκάµε; Αν θα γίνει ο ΧΥΤΑ; Για τα πρόστιµα που πληρώνουµε, τον εργολάβο που επίσης πληρώνουµε κ.λπ.; Αφού µια χαρά πήγαµε ώς τώρα, έτσι θα συνεχίσουµε. ∆εν χρειάζεται προγραµµατισµός, είναι υποταγή σε ξένα κέντρα.

Εµείς προστατεύουµε τη φύση διά της καθυστερήσεως. Είµαστε ανέµελοι και ανυπόταχτοι κι η φύση µας αγαπά. Θα εξαφανίσει τα σκουπίδια ή θα µας κάνει να µην τα βλέπουµε. Είναι προφανές το µήνυµα που στέλνουν οι πνευµατικοί άνθρωποι,δεν χρειαζόµαστε την Ευρώπη, τις ιδέες της. Μάθαµε να ζούµε µε τα σκουπίδια µας, και µε τα αυθαίρετά µας. Προφανώς τα οικόπεδα του Οβριόκαστρου θα γίνουνε φιλέτα. Σε λίγα χρόνια θα επισκέπτονται oι τουρίστες βεράντες µε θέα στη γούβα που δεν θα έχει γίνει ΧΥΤΑ και θα πίνουν καπουτσίνο µε εφτά ευρώ.

Και γιατί ευρώ; Να βγάλει νόµισµα δραχµή η Ευρώπη αν µας θέλει. Αυτό το πράγµα πώς το αφήσαµε να περάσει έτσι;
Στα ΝΕΑ:http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4626662

Χαμομήλια

Ξανάρχισαν οι ειδήσεις στο ραδιόφωνο, τέρµα οι φευγάτες µουσικές.

Νοµίζατε πως φύγατε επειδή είχαν σιγήσει οι δηµοσιογράφοι και ήρθε η άνοιξη εν τω µεταξύ, ακροπατώντας; Λάθος, η γνωστή φωνή ακούγεται ξανά και µιλάει για εκατοµµύρια. Συγγνώµη, για δισεκατοµµύρια. Επιτόκια, επιµήκυνση, µέτρα, παράταση, λέξεις µε πολλές προθέσεις, σαν τα δάνεια κι αυτές, δεν αρκούνται στη ρίζα και την κατάληξη.

Η πραγµατικότητα επανέκαµψε µε αριθµούς και καµπύλες ακατανόητες. Καλά ήταν τέσσερις µέρες, αν ήθελες ενηµέρωση διάβαζες ξένες εφηµερίδες, έβαζες ξένα κανάλια και τουλάχιστον ένιωθες ότι δεν βρίσκεσαι στο κέντρο του κόσµου. Κάτι είναι κι αυτό, συναίσθηµα που ενίοτε παρηγορεί. Γιατί στις προηγούµενες απεργίες όταν έδειχνε Αθήνα το BBC, µας δηµιουργούσε άγχος. Αυτή τη φορά, είδαµε Πορτογαλία και Λιβύη, Ιαπωνία και Ακτή του Ελεφαντοστού.

Παράξενο να υπάρχει ακόµα ελεφαντοστό, έστω και ως ακτή. Γίνεται εµφύλιος πόλεµος εκεί και µια επέµβαση του ΟΗΕ µε τη γνωστή αµηχανία των επεµβάσεων. Ψάχνω να τη βρω στον χάρτη αυτή τη χώρα, αν δεν γινόταν η απεργία στα ελληνικά ΜΜΕ δεν θα είχα µπει στον κόπο.

Μπροστά σε όλα αυτά τα τροµερά και φοβερά, η Αθήνα φάνταζε υπερβολικά ήσυχη το τετραήµερο. Είχε και λιακάδα, χαµοµηλάκια παντού, στο πάρκο βιολέτες. Πέρασε ένα παιδάκι µε ποδήλατο και δήλωσε: «Θα πηγαίνω γύρω γύρω για να ανασαίνω τη µυρωδιά». Τι ανατρεπτική φράση από ένα παιδάκι της γενιάς των ψηφιακών συγκινήσεων.

Στον χώρο των Εκδόσεων Μεταίχµιο, την Παρασκευή το βράδυ γινόταν µαραθώνιος ανάγνωσης Παπαδιαµάντη. Είχε πολύ κόσµο, οι περισσότεροι ήταν όρθιοι, έµειναν µέχρι τα χαράµατα. Μέσα στα δραµατικά γεγονότα των διηγηµάτων του, ο Παπαδιαµάντης δεν παραλείπει ποτέ να περιγράψει διεξοδικά τη φύση. Τα δε χαµοµηλάκια έχουν την τιµητική τους. Γυρίσαµε σπίτι µας µε άλλα µάτια το Σάββατο το πρωί. Απίστευτο πόσα χαµοµηλάκια τριγύρω.
Αλλά η ενηµέρωση επιστρέφει. Το τσουνάµι στα ελληνικά έγινε λέξη για µεταφορές και παροµοιώσεις της οικονοµίας. Αν και άλλοι ηρέµησαν έτσι όπως εγώ αυτές τις μέρες της απεργίας, µήπως καταλάβουν ότι µπορούν να ζήσουν χωρίς ενηµέρωση; Και τότε τι θα απογίνουµε; Θα µαζεύουµε χαµοµήλια;
Στα ΝΕΑ :
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4626263

Μέσα απο την κούνια

«Παραπονεµένα λόγια έχουν τα τραγούδια µας» τραγουδάει ο Νταλάρας µε καηµό και πόνο από το ανοιχτό ραδιόφωνο. Μια γλύκα µε πιάνει από το στοµάχι, µια γλυκιά παραπονεµένη γλύκα. Αχ ναι. Ετσι είναι. «Και το άδικο το ζούµε µέσα από την κούνια µας». Επιπλέον.

∆εν είναιτραγούδι, είναι ο προσωπικός µας ύµνος. Προσωπικός και εθνικός. Κάθε παιδί που µεγαλώνει στην Ελλάδα ζει το άδικο µέσα από την κούνια του, τουλάχιστον έτσι εκπαιδεύεται. Σε ρίχνουν οι άλλοι, το τροµοκρατεί η µαµά του. Ρίξ’ τους κι εσύ, προσπάθησε να τους ρίξεις πριν σε ρίξουν. Το δικαιούσαι. Ζεις το άδικο µέσα από την κούνια σου, άρα προσπάθησε να δικαιωθείς παίρνοντας τον νόµο στα χέρια σου µέσα από την κούνια σου, όπως ο Ηρακλής έπνιξε τα φίδια. Μην καθυστερείς στιγµή, γιατί θα σε προλάβει άλλος.

Είναι αγχωτικό και ψυχοφθόρο, αλλά τα Ελληνόπουλα έτσι διδάσκονται, να διεκδικούν και να παραπονιούνται µέσα από την κούνια τους. Μπορεί να είναι η στέρηση των περασµένων γενεών που περνάει στο άγχος και τις προτροπές των µαµάδων ή ο µύθος της στέρησης των περασµένων γενεών. ∆εν λέω ότι οι περασµένες γενεές δεν στερήθηκαν, αλλά συνέβη σε όλον τον κόσµο. Εδώ όµως ακόµα και απόγονοι µη στερηµένων θεωρούν πως οφείλουν να καλλιεργούν στις επόµενες γενιές τις ηθικές αξίες του αιώνιου παράπονου, του άδικου που φορτώθηκαν στην κούνια και οφείλουν να το εξαλείψουν, τον φόβο ότι όλοι οι άνθρωποι εκτός οικογένειας θέλουν το κακό τους.

Πολύ συχνά ακούγονταςτις µητέρες να µιλάνε στα παιδιά τους σε µέρη δηµόσια, σε παιδικές χαρές, όπου υποτίθεται ότι κρατάνε κάποια προσχήµατα, µπορεί να σε πιάσει απελπισία για το µέλλον αυτής της χώρας. Πώς θα καταφέρουν τα Ελληνόπουλα να κοινωνικοποιηθούν µεγαλώνοντας µε τέτοια δυσπιστία για το περιβάλλον και τους συνοµηλίκους τους; Πώς θα γλιτώσουν από το άγχος των µαµάδων τους για το ότι είναι συνέχεια ριγµένοι; Πώς θα κάνουν φίλους, πώς θα βρουν ταίρι;

Ασε, πια, πώς θα φτάσουν κάποτε να πληρώσουν Εφορία...

http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4625466

Ιδιωτικές πρωτοβουλίες

Όσες μέρες έχει τον άνδρα της στο νοσοκομείο, η παλιά μου φίλη  περνά κάτι παραπάνω από τις ώρες μιας βάρδιας δίπλα του. Έμαθε πολλά για την περιποίηση αρρώστων, αισθάνεται περήφανη. Θα προτιμούσε να μη χρειάζεται, αλλά δεν έχει επιλογή.

Θεωρείται φυσικό να γίνεται κανείς νοσοκόμος όποτε έχει άρρωστο στο νοσοκομείο. Όμως δεν ήταν πάντα έτσι. Κάποτε δεν μπορούσες να είσαι στο νοσοκομείο παρά μόνο ώρες επισκεπτηρίων. Τις υπόλοιπες απαγορευόταν αυστηρά. Πότε άλλαξε τόσο ριζικά αυτό και φτάσαμε  να είναι αυτονόητο ότι τη νοσηλεία στα δημόσια νοσοκομεία την αναλαμβάνουν οι συγγενείς; Έγινε σταδιακά, ανεπαίσθητα; Ποιος ευθύνεται;

Βεβαίως φταίει  που τα νοσοκομεία κάνουν οικονομία σε νοσηλευτικό προσωπικό. Ειδικά τώρα δεν γίνονται προσλήψεις. Αλλά το παράξενο είναι ότι δεν γίνονταν ούτε  πριν. Εδώ και πολύ καιρό το νοσηλευτικό προσωπικό έχει αραιώσει, σα να είναι  πολυτέλεια στο νοσοκομείο.

Μήπως, λέω μήπως, δεν είναι μόνο εκ των άνω σχεδιασμός που οδήγησε στη σημερινή κατάσταση; Μήπως η πίεση των συγγενών να υποκαταστήσουν τη νοσοκόμα, όταν ακόμα υπήρχαν νοσοκόμες, πίεση στηριγμένη στην πεποίθηση ότι δεν θα κατάφερνε η επαγγελματίας να δείξει τη δέουσα φροντίδα στον προσφιλή του καθενός, έπαιξε ρόλο; Τέκνα που ανησυχούσαν για γονείς, γονείς για τέκνα, σύζυγοι αποφασισμένες να ξενυχτήσουν σε πολυθρόνες, μπόρεσαν να το κάνουν τελικά. Θυμάμαι, γυναίκες κυρίως, να διαρρηγνύουν τα ιμάτια τους για κάθε προσπάθεια να τις απομακρύνουν λίγο οι επαγγελματίες της ιατρικής από το προσκέφαλο του ασθενούς. Εντάξει λοιπόν, με τον καιρό τους πέρασε, τα κατάφεραν, έγιναν απαραίτητες. Κι αν τώρα έχουν αλλάξει γνώμη ή νοοτροπία, είναι αργά.

Είναι παράξενη η σχέση μας με τις δημόσιες υπηρεσίες. Ένα μίγμα απαιτήσεων και δυσπιστίας. Τα θέλουμε όλα, αλλά εμείς θα τα κάναμε καλύτερα. Σιγά –σιγά το σχολείο διαλύθηκε από τις πρωτοβουλίες των γονιών, ή  πάντως βοήθησαν πολύ. Το νοσοκομείο έχει μείνει χωρίς νοσηλευτές κι άντε τώρα να τους βρει.

Ίσως η λαϊκή πίεση, ας την πούμε έτσι, φανταζόταν ότι θα συναντούσε μεγαλύτερη αντίσταση. Δυστυχώς έχασε, και μαζί της χάσαμε όλοι.

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4623911

Η δημόσια γη μας ανήκει!

Ουφ, ευτυχώς που θα κατοχυρωθεί νοµοθετικά πως η Ελλάδα δεν πουλάει τη γη της, γιατί είχα αρχίσει να ανησυχώ. ∆εν ήταν για τη γη, για τις παραδόσεις µας ήταν ό,τι πολυτιµότερο έχουµε. ∆ιότι εµείς τη δηµόσια γη δεν την έχουµε για πούληµα. Την έχουµε για καταπάτηση. Να πηγαίνει ο κοσµάκης που δεν έχει αλλού οικόπεδο (ή που έχει οικόπεδο και µαζί πείρα καταπατήσεων) να χτίζει το εξοχικό του, να βάζει το ρεύµα του, το κοπάδι του, το περιβολάκι του, όλα τα ωραία του τέλος πάντων, να σηκώνει και τον φράκτη του, να φτιάχνει τη χωµατερή του δίπλα στο δάσος προβλέποντας και την καταπάτηση του µέλλοντος και µετά να αρχίζει τις διαπραγµατεύσεις µε τον ιδιοκτήτη δηµόσιο. Ετσι τα βρήκαµε, έτσι τα θέλουµε. Φανταστείτε τώρα να πουλιόταν δηµόσια γη σε τίποτε Ευρωπαίους που θέλουν να χτίζουν µε σχέδιο, µε πολεοδόµους (κι όχι µόνο µε πολεοδοµίες), να χαράζουν δρόµους, πλατείες, να προβλέπουν πεζοδρόµια, να βάζουν αποχετευτικά δίκτυα, υπόγεια καλώδια, και δενξέρω εγώ τι άλλο ξένο µε τον πατροπαράδοτο ελληνικό τρόποζωής! Οχι, κύριε! ∆εν µπορείτε να µας αλλοιώνετε έτσι βίαια τις συνήθειές µας!

Και µην µου πείτε ότι δεν θα πείραζε να πουλούσε κάποιο ξερονήσι τοκράτος, ένα ξεχασµένο οικόπεδο, χαμένο στο πέλαγος, που δεν θα το βλέπαµε από πουθενά. Η ιδέα µετράει. Τα ξερονήσια µας τα θέλουµε ξερά, να µπορούµε ανά πάσα στιγµή να τα υπερασπιστούµε από τους Τούρκους µε τα ακριβά µας υποβρύχια και λοιπά φρεγατοειδή. Τι τα πήραµε τόσα όπλα, να γίνουν θέρετρα οι βράχοι µας; Οχι, κύριε! Φαντάζεστε τι εξευτελισµός για τη γη αυτή, που την ύµνησε ένα Νοµπέλ, να γεµίσει τουρίστες; Ασε που µπορεί να είναι τίποτε Γερµανοί, από αυτούς τους οικολόγους που θα έχουν και άποψη για το πώς να ψαρεύουν οι ψαράδες µας, θα τα βάλουν µε τις ανεµότρατές µας και το πώς καταστρέφουν τον γόνο στον βυθό. Απα πα! Καλύτερα να χρεοκοπήσουµε, αλλά να κρατήσουµε ακέραια την ψυχή µας!
Η σελίδα στα ΝΕΑ:
http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4618473

Βοήθεια μας Βαλεντίνε μας

Ο Αγιος Βαλεντίνος επιβλέπων το χτίσιμο
της εκκλησίας του πριν υιoθετήσει τους
ερωτευμένους

Θα ήµουν αχάριστη να τον ξεχνούσα τον Αγιο Βαλεντίνο, προστάτη άγιο του κάθε χρονογράφου.

Πόσα δεν έχουµε γράψει µε τη φώτισή του, από λιβέλλους µέχρι λιβανωτούς, πόσα δεν του χρωστάµε του χριστιανού. Ας είναι καλά το ανθοπωλείο της γειτονιάς που µου τον θύµισε πάλι εγκαίρως, να µη χάσω την ακριβή του µέρα.

Τα πρώτα χρόνια που είχε εισβάλει στο ελληνικό εορτολόγιο ήµουνα όλο χολή και ειρωνεία εναντίον του. Τι σαχλαµάρας, µε τριαντάφυλλα και καρδούλες θα ξόρκιζε τις µαύρες δυνάµεις του έρωτα, µε σοκολατάκια και κακόγουστες κάρτες; Αγιο της κακογουστιάς τον ανέβαζα, δαίµονα της φτήνιας τον κατέβαζα. Ηταν η κακία του ανθρώπου που βλέπει τις νεώτερες γενιές να αποκτάνε ευκολίες που εκείνος δεν είχε. Γιατί πολύ θα µας άρεσε όταν πηγαίναµε σχολείο να έχουµε έναν Αγιο Βαλεντίνο να γιορτάζουµε ανεπίσηµα και να µπορούµε να στέλνουµε στα αγοράκια καρτούλες µε διάφορους υπαινιγµούς, αλλά δυστυχώς δεν είχε φτάσει η χάρη του µέχρις εδώ ακόµα. Αιώνες έκανε να περάσει την Αδριατική ο ευλογηµένος. Ασε που δεν είχαµε αγοράκια σε ακτίνα χιλιοµέτρων, άλλη τραυµατική εµπειρία αυτή. Γι’ αυτό µην ακούτε ποτέ ανθρώπους της ηλικίας µου (‘50s) όταν κάνουν κριτική στον Αγιο Βαλεντίνο, στα µεικτά σχολεία και στην ελευθερία στο ντύσιµο που απολαµβάνει η νεολαία σήµερα. Είναι που πηγαίναµε σε θηλέων (έτσι ακριβώς), φοράγαµε ποδιές ή στολές σαν καλόγριες, σκούρες κι άχαρες, και δεν είχαµε Αγιο Βαλεντίνο. Και ζηλεύουµε, παιδιά, ανθρώπινο είναι… Τώρα πια δεν ειρωνεύοµαι και δεν σνοµπάρω.Ο Βαλεντίνος είναι άγιος για ειδικές ανάγκες, µια µικρή βοήθεια σε καταστάσεις χρόνιας µούγκας, όταν δεν βρίσκεις τρόπο να πεις µια καλή κουβέντα στον παλιό σου σύντροφο, κι αφορµή να χαρίσεις κάτι στον καινούργιο. Απέραντες, βαθιές, ακόρεστες ανάγκες, και τι να σου κάνουν µόνα τους τα λουλουδάδικα; Να υπήρχαν και τίποτα αίθουσες χορού από πρωίας, να µπορείς να χορέψεις πριν σε διαλύσει η νύχτα, να µπεις µεσηµέρι, να έχεις µπροστά σου ένα απόγευµα µαζί µε µια πίστα, δεν θα ήταν θεϊκό; Και ό,τι πρέπει για ατµόσφαιρα κρίσης;

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4618086

Tα τετρακόσια χρόνια

Κόρη των Αθηνών

Πρωί πρωί, πριν η καφεΐνη φτάσει στον εγκέφαλο, ακούω διαφήµιση για την τηλεοπτική σειρά «1821», που ξεσηκώνει εθνικιστικές αντιδράσεις. «Επειτα από 400 χρόνια σκλαβιά…», λέει η φωνή. Η φράση µε φέρνει πίσω, στα µαθητικά χρόνια των παιδιών µου. Ενα απόγευµα είχα πάρει τον µεγάλο από τον παιδικό σταθµό, αναστατωµένο. «Το ήξερες ότι ήµασταν 400 χρόνια σκλάβοι;» µου είχε πει κλαίγοντας, σαν να µε κατηγορούσε που είχα αποκρύψει αυτό το βαρύ µυστικό. Και τότε είχα θυµηθεί τον εαυτό µου σε παρόµοια ηλικία. Κι εµένα µε είχε σοκάρει αφάνταστα αυτή η κουβέντα, το «ήµασταν 400 χρόνια σκλάβοι». Είχα φανταστεί τους προγόνους µου αλυσοδεµένους, να σέρνονται σε φυτείες, ορυχεία, και ανήλιαγα µπουντρούµια. Στο δικό µου παιδικό τραύµα κατέφυγα γιανα παρηγορήσω τα παιδιά µου.

«Πώς τοφαντάζεσαι αυτό;» είχα ρωτήσει, κι εκείνα, το καθένα µε τη σειρά του, γιατί επαναλήφθηκε η σκηνή µε όλα, µου είχαν περιγράψει την ίδια εικόνα αλυσοδεµένης εξαθλίωσης. Εκεί ξεκινούσαµε το πρώτο µάθηµα Ιστορίας, για το χατίρι της ψυχικής υγείας τους. Κάπως έπρεπε να φύγει από το παιδικό µυαλό αυτό το τροµερό παράπονο, κάπως να γίνουν όλα πιο σχετικά, να φανούν αποχρώσεις, να εξηγηθούν καταστάσεις. Οι πρόγονοί µας δεν πέρασαν τέσσερις αιώνες τέτοια ζωή, ακόµα κι όταν ζούσαν σε εποχές που πολλοί άνθρωποι αλυσοδένονταν, οι µαύροι σκλάβοι ας πούµε.

Αυτή τη φράση λοιπόν διάλεξαν να βάλουν στη διαφήµιση της σειράς που την κατηγορούν επειδή δεν αναπαράγει κλισέ και µύθους. Μια φράση που την ακούµε όλοι µας σε τρυφερή ηλικία, αλλά όχι στο µάθηµα της Ιστορίας. Σε κάτι γιορτές επετείων, κάτι οµιλίες, κάτι πανηγύρια, και µας δηµιουργεί έναν αθεράπευτο εθνικό καηµό, ο οποίος δεν γιατρεύεται µε τίποτε. Μεγαλώνουµε παραπονεµένοι, αναπτύσσουµε µανίες καταδίωξης, γινόµαστε επιθετικοί, είµαστε έτοιµοι να τα βάλουµε µε όλον τον κόσµο, ποτέ δεν χορταίνουµε αποδείξεις αναγνώρισης. Η Ιστορία σαν µάθηµα, οι τηλεοπτικές σειρές, οι εξηγήσεις και οι αποχρώσεις έρχονται µετά, αν έρθουν. Και δεν φτάνουν για να θεραπεύσουν αυτό το προπατορικό παιδικό τραύµα.
TA NEA http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4617667

Zυμώνοντας φιλίες

Βιαζόµουνα πολύ, λέει η παλιά µου φίλη καθώς µας υποδέχεται σπίτι της, δεν ετοίµασα τίποτε σπουδαίο… Μόνο ένα ταψί πρασόπιτα, µια πιατέλα λαχανοντολµάδες, και για επιδόρπιο µια µικρή µηλόπιτα να συνοδεύσει τον καφέ. Το φύλλο ανοιγµένο στο χέρι και για την αλµυρή και για τη γλυκιά πίτα, χωριστά. Ελα µωρέ, πώς κάνεις έτσι, δεν είναι και τίποτε δύσκολο. Η συζήτηση µοιραία στρέφεται σε αποκαλύψεις µυστικών για την επιτυχία του φύλλου και την οµοιοµορφία των ντολµάδων. Την ακούω σαν µουσικούλα από ρυάκι που τρέχει δίπλα στα αυτιά µου, δροσερή και ακατανόητη. Γοητευτική και ερµητικά κλειστή. Χάνονται στο παρελθόν οι αναµνήσεις από δικές µου αποτυχηµένες πίτες. Δεν θέλω να ξύνω πληγές, αλλά κάποια στιγµή είχα αποφασίσει ότι δεν είµαι για τέτοια. Το ζυµάρι και τα χέρια µου διάγουν βίους παραλλήλους.

Ωστόσο πόσο µου αρέσει να ακούω τις άλλες καθώς περιγράφουν συνταγές. Θα έρχοµαι να τρώω σπίτι σας και πάντα θα µου λέτε λεπτοµέρειες. Δεν θέλω µυστήριο. Δεν θα βάζω µπουκιά χωρίς να µαθαίνω µαγειρικές διαδικασίες που δεν εφαρµόζω. Εχω κάψει πίτες, έχω υποχρεώσει την οικογένειά µου να φάει άψητους πάτους, σκληρές πασταφλόρες και αποτυχηµένα σουφλέ αρκετά για να παραδεχτούν όλοι ότι ξέρω να διαλέγω ωραία ψωµιά και να φτιάχνω εξαιρετικά σάντουιτς. Ώς εκεί. Φυσικά ξεγελάω τον κόσµο µαγειρεύοντας στις γιορτές, µε τον τσελεµεντέ ανά χείρας, αλλά κανείς δεν προσέχει ότι ποτέ δεν ανακατεύοµαι µε ζυµάρια. Οι δε ντολµάδες υπήρξαν το επόµενο στάδιο κατασκευών µου, που δεν ήρθε ποτέ.

Οι παρέες δένουν καλύτερα όταν έχουν έναν κοινό εχθρό. Ξεθυµαίνουν τις εντάσεις και αποτοξινώνονται. Αποκτούν υπόγειους δεσµούς συνενοχής. Καµιά φορά µπορεί να µη βρίσκουν κανέναν. Να έχουν τόσο αποµακρυνθεί στην καθηµερινότητα που δεν θυµούνται πού καταχωνιάστηκαν οι παλιοί πολυχρησιµοποιηµένοι στόχοι. Τότε αρκεί το ζυµάρι. Είναι κοινός εχθρός µε διαφορετική µεταχείριση. Ζύµωµα από τη µία (µε ένα σφηνάκι τσίπουρο γίνεται τραγανό) κι από την άλλη µοιρασιά και αναγνώριση. Κάπου στο βάθος οι ρόλοι ισορροπούν, οι φιλίες ζυµώνονται.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4617142