Η λέξη "χαράτσι"

Οι λέξεις λένε πολλά, το πώς τις χρησιμοποιούμε. Η λέξη, ας πούμε, χαράτσι. Η ονομασία αυτή για το φόρο ακίνητης περιουσίας επικράτησε σε χρόνο μηδέν. Δεν είχε προλάβει να μαθευτεί ότι θα πληρώνεται μέσω ΔΕΗ, θυμάμαι, όταν είχα τηλεφωνήσει στο Δήμο Λαυρίου να ζητήσω πληροφορίες, "για το χαράτσι ρωτάτε;" μου είχε πει η ίδια η υπάλληλος. Μεγάλο σουξέ η ονομασία.

Η λέξη χαράτσι στα τουρκικά θα πει απλώς φόρος. Χαράτσι στα ελληνικά ονομάζαμε το φόρο που πλήρωναν οι υπήκοοι της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Στην Ιστορία το μαθαίναμε, αν δεν κάνω λάθος επρόκειτο για κεφαλικό φόρο. Γενικά, όποτε χρησιμοποιούμε στα ελληνικά τουρκικές λέξεις το κάνουμε για να προσδώσουμε υποτιμητική χροιά. Η λέξη «χαράτσι» δηλαδή επιλέγεται για να δείξει ότι ο φόρος είναι βαρύς και άδικος, και η εξουσία που τον επιβάλει είναι μια εξουσία που την αντιμετωπίζουμε κάπως σαν την οθωμανική. Καταπιέζει, είναι ανεπιθύμητη, δεν έχουμε μαζί της σχέση πολίτη με πολιτεία. Είμαστε ραγιάδες, χωρίς ψήφο, χωρίς την τόλμη να εκφέρουμε άποψη κ.λπ.

Λίγες μέρες μετά άρχισε ένα σωρό κόσμος να παραδίδει μαθήματα νομικής αντίδρασης, «πώς δεν θα πληρώσετε το χαράτσι». Με προσκάλεσαν κι εμένα με διάφορους τρόπους, μέιλ, τηλεφωνήματα. Επειδή δεν αισθάνομαι σαν υπήκοος της Οθωμανικής αυτοκρατορίας και σκεφτόμουν ότι μάλλον λογικό ήταν να πληρώνει κανείς κάποιο φόρο ακινήτου για να βοηθήσει το κράτος όταν χρεωκοπεί, δεν ανταποκρίθηκα σε καμία πρόσκληση. Φαίνεται πως δεν είχαν μεγάλη επιτυχία πάντως γιατι το «χαράτσι» ξαναμπαίνει στους λογαριασμούς της ΔΕΗ. Το άκουγα σήμερα απο δημοσιογράφους που επίσης έχουν δεχτεί απολύτως τον όρο, κι άρχισε να μου περνά από το μυαλό ότι μπορεί να υπάρχει κι άλλος λόγος που επικράτησε η λέξη.

Η αντιπάθεια γι αυτό το φόρο μπορεί να είναι επειδή στ' αλήθεια δεν γίνεται να ξεφύγει κανείς. Είναι φόρος για όλο τον κόσμο. Κι ίσως αυτό να είναι κάτι καινούργιο. Ίσως μέχρι τώρα κάποιοι άνθρωποι να θεωρούσαν αυτονόητο ότι δεν θα πληρώνουν ποτέ κανένα φόρο. Αν κρίνω από την κατάπληξη του τζαμά όταν του ζητώ απόδειξη και μου λέει ότι θα πληρώσω και ΦΠΑ και το δέχομαι, θα πρέπει να μην έχει συμμετάσχει ποτέ στα κοινά μας έξοδα. Συνεταίρο στην τσέπη μου δεν θα βάλω, μου είχε πει κάποτε ο αλουμινάς, ο οποίος κατά τα άλλα έστελνε το παιδί του στο Δημόσιο σχολείο, στο Πανεπιστήμιο, χρησιμοποιούσε τους δρόμους, κλπ κλπ.

Ήταν δεδομένο στην ωραία χώρα μας πως κάποιοι άνθρωποι δεν θα πλήρωναν φόρους ποτέ των ποτών. Κι αυτοί που πλήρωναν ένιωθαν πάντα δυστυχείς και κορόιδα και πως εχουν κάνει λάθος επιλογές στη ζωή τους. Και ξαφνικά ήρθε ένας φόρος για όλους, ο οποίος μάλιστα φορολογεί το πιο πραγματικό πράγμα που υπάρχει, την πιο χειροπιαστή περιουσία: τα ακίνητα. Τα κομμάτια αυτού εδώ του τόπου δηλαδή, αυτής εδώ της χώρας, που νέμονται και κατέχουν ιδιοκτήτες σαν μικροί θεοί, απόλυτοι κύριοι κι αφέντες και λογαριασμό δεν δίνουν.

Τόση γκρίνια, τόση κλάψα, τόσο παράπονο δεν έχει ξανακουστεί για κανένα φόρο. Λες και τα ακίνητα είναι όλα φέουδα, ανεξάρτητα κρατίδια που οφείλουν να προστατέψουν την κυριαρχία τους απέναντι σε κάθε εισβολή. Η τούρκικη λέξη υπονοεί υποδούλωση, στο ανεξάρτητο φέουδο εμφανίζεται αφέντης, κεχαγιάς, βεληγκέκας και άλλα τουρκικά αξιώματα. Τι νόημα έχει η εθνική ανεξαρτησία, είναι σα να φωνάζει αυτή η λέξη, αν δεν μπορείς να είσαι στο οικόπεδό σου εντελώς έξω απο κάθε υποχρέωση, κάθε περιπέτεια του κράτους, κάθε εθνική περιπέτεια, εντελώς έξω απο τον κόσμο και τις ευθύνες του;

Η λέξη λοιπόν επιβλήθηκε χάρις στην αγανάκτηση που περιέχει, αλλά πιστεύω ότι χωριζόμαστε σε δυο κατηγορίες εμείς που τη χρησιμοποιούμε: σε αυτούς που εκφράζουν με τη δύναμη της το πολιτιστικό και οικονομικό τους σοκ για το φόρο που αναγκάζονται επιτέλους να πληρώσουν, και στους άλλους που συνειδητοποιούν ότι μέχρι τώρα δεν είχαν σκεφτεί να ονομάσουν έτσι πολύ μεγαλύτερους φόρους εισοδημάτων απο εργασία, κι έχουν σοκαριστεί με το σοκ των αλλονών. Αλλά φυσικά δεν τολμάνε να το πούνε.

http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/%CF%83%CF%87%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%B1/%CE%B7-%CE%BB%CE%AD%CE%BE%CE%B7-%C2%AB%CF%87%CE%B1%CF%81%CE%AC%CF%84%CF%83%CE%B9%C2%BB

Στο σείσμα και στο λύγισμα..

Μια εικόνα έρχεται στο μυαλό μου αναπόφευκτα κάθε φορά που διαβάζω για τη διαφθορά στις Εφορίες και αλλαχού. Είναι δεκαπέντε χρόνια τώρα που μου καρφώθηκε, και θα ήθελα να την έχω ξεφορτωθεί, αλλά αυτή εκεί, επιμένει.

Με είχαν καλέσει στην Εφορία Κεφαλαίου, σε κάτι γραφεία στη Λυκούργου, να ζητήσουν συμπληρωματικό φόρο κληρονομιάς για τα πατρικά στοιχεία. Λογάριασαν  ότι η οικογένεια χρωστούσε τρία εκατομμύρια δραχμές. Μου φάνηκαν πολλά κι άρχισα να λέω ότι κάτι πρέπει να γίνει, δεν είναι δυνατόν, διάφορα τέτοια. Η εφοριακός είχε κάνει το λογαριασμό σε ένα χαρτί με στυλό. Ήταν  μια γυναίκα με κυπριακή προφορά, κι αφού με άκουσε κοιτώντας με διερευνητικά (αλλά μετά το κατάλαβα, πως ήταν διερευνητικό το βλέμμα) σηκώθηκε κουνιστή και λυγιστή να πάει στον προϊστάμενο. Φορούσε μια τρομερά εφαρμοστή φούστα με σέξι κόψιμο στο πίσω μέρος, και κουνιόταν περισσότερο από τις πουτάνες που βγαίνουν βόλτα στον Πειραιά με επικεφαλής τη Δέσπω Διαμαντίδου στο «Ποτέ την Κυριακή». Έμεινα έκπληκτη να παρατηρώ εκείνο το περπάτημα.  Δεν είχα ξαναδεί κάτι παρόμοιο στην αληθινή ζωή. Τόσο θαμπώθηκα που, όταν επιστρέφοντας από το γραφείο του προϊσταμένου με την πρόταση να της δώσω εκατό χιλιάδες εκείνης κι άλλες τόσες του προϊσταμένου για να μου μειώσουν στο μισό το ποσόν, δεν κατάλαβα πολύ καλά τι εννοούσε, κι έφυγα περιχαρής.

Το ομολογώ μετά από τόσα χρόνια, μόνο όταν πια περπατώντας στην Ομόνοια  ξανασκεφτόμουν τη σειρά των γεγονότων άρχισε να γλυκοχαράζει στο μυαλό μου η αλήθεια. Η τύπισσα είχε ζητήσει να τη δωροδοκήσω για να μου κατεβάσει το φόρο. Ήμουν πολύ ανόητη να μην το καταλάβω αμέσως. Και με ποιο δικαίωμα το έκανε αυτό; Τι δυνατότητες είχε; Δεν ήταν ταρίφα καθορισμένη ο φόρος; Πώς συνέβαινε κάτι τέτοιο;

Ζήτησα τα φώτα της εφοριακού φίλης μου, της διηγήθηκα το περιστατικό κι έβαλε τα γέλια. Μα φυσικά είχε ζητήσει να τη δωροδοκήσω! Πώς υπήρξα τόσο αφελής;

Και τι θα έκανα; Να πάω με σημαδεμένα χαρτονομίσματα και να φωνάξω μετά την Αστυνομία; Δεν άντεχα τόση σκηνοθεσία. Κι αν δεν είχα καταλάβει καλά, επέμενα εγώ, με ένα είδος πίστης στο απίθανο εκείνο κούνημα του πισινού και των πέριξ αυτού.

Πήγα ξανά στο γραφείο της, ζήτησα το χαρτί στο οποίο είχε σημειώσει τη μείωση του φόρου. Είχε γράψει την πρόταση με μολύβι δίπλα στην άλλη με το στυλό, κι αμέσως έπιασε μια γόμα και την έσβησε. Δεν ήταν πρωτάρα, κατάλαβε από το ύφος μου ότι κάτι δεν πήγαινε καλά. Γελάω με την αφέλεια μου καθώς της ανακοίνωνα ότι θα έγραφα και θα δημοσίευα την ιστορία. Δεν ίδρωσε τ’ αυτί της καθόλου, σηκώθηκε και πήγε πάλι σεινάμενη κουνάμενη να ειδοποιήσει τον προϊστάμενο, για τα εκατό χιλιάρικα που  δεν θα έπαιρναν. Για καιρό απορούσα, πώς μπορούσαν αυτοί οι τύποι να ανεβοκατεβάζουν κατά το γούστο τους την αξία του φόρου. Δεν υπήρχε έλεγχος, δεν υπήρχαν λίστες, τίποτε που να προφυλάξει το κράτος από τη μία και εμάς από την άλλη, από την εγκληματική τους δράση;

Πληρώσαμε τα τρία μας εκατομμύρια στο ελληνικό κράτος ακατέβατα, κι η ιστορία ξεχάστηκε μαζί με άλλες που ήρθαν να προστεθούν. Μόνο εκείνος ο σεινάμενος κουνάμενος πισινός έρχεται συνέχεια στο νου μου αυτόν τον καιρό, τώρα που συνεχώς αποκαλύπτονται απάτες στο δημόσιο. Εκείνο το επιμελημένο, το σχεδόν τρομαχτικό περπάτημα που δεν είχε καμία θηλυκότητα, κι ας ήταν ξεπατικούρα του πιο προκλητικά, υποτίθεται, θηλυκού περπατήματος. Κάθε φορά που διαβάζω τα σημεία και τέρατα που αποκαλύπτονται στις δημόσιες υπηρεσίες, ξαναβλέπω εκείνο τον τρομερό πισινό να σειέται και να λυγιέται στο διάδρομο της Εφορίας Κεφαλαίου, σαν διεστραμμένη γλώσσα της εξουσίας, γεμάτος περιφρόνηση για κάθε τι που τον περιτριγυρίζει. Σχεδόν ακούω τη φωνή της.

Ο καημένος ο Ντεπαρντιέ

Σα να γίνονταν Αλβανοί οι δικοί μας αστέρες...

Βρε τον καημένο τον Ντεπαρντιέ τι έπαθε.. Δεν φτάνει που αναγκάστηκε να γίνει Βέλγος για να γλιτώσει τη φορολογία 75% των εισοδημάτων του, τον έχρισαν ανεπίσημα εκπρόσωπο της πλουτοκρατίας προσπερνώντας άλλους ξενέρωτους ιδιοκτήτες βιομηχανικών κολοσσών και κολλώντας στη δική του ξεχωριστή προσωπικότητα. Οπότε ξεσπάθωσε με διάφορες διαμαρτυρίες και παράπονα προσωπικά εναντίον του πρωθυπουργού οι οποίες απέδειξαν στο κοινό του γι άλλη μια φορά πόσο πολύ θέλει να τον αγαπούν και να τον παραδέχονται. Κι είπε διάφορα ωραία, καλά να είναι ο άνθρωπος, διασκεδάσαμε λίγο. Πώς δεν είναι Γάλλος πια, είναι ευρωπαίος. Εγώ η χαζή έλεγα ότι είμαι ευρωπαία επειδή πληρώνω τους φόρους μου. Για να μην πει ανοιχτά ότι έγινε Βέλγος, ξέρετε οι Γάλλοι με τους Βέλγους έχουν ένα θέμα, τους θεωρούν παρακατιανούς, φτιάχνουν ανέκδοτα εις βάρος τους και τέτοια. Βλακώδες, αλλά άμα είσαι λαϊκό είδωλο μετράει. Ειδικά τέτοιο λαϊκό είδωλο, σαν τον Ντεπαρντιέ, που το έχεις παίξει ενσάρκωση της γνήσιας γαλλικής ψυχής. Όσο νάναι τη στραπατσάρεις την εικόνα σου να πας να γίνεις Βέλγος.

Τι τραβάνε κι οι Γάλλοι με το σοσιαλισμό. Ενώ αν ήταν Έλληνας δεν θα είχε τέτοια προβλήματα. Εμείς εδώ σεβόμαστε τους μεγάλους καλλιτέχνες, και όχι μόνο. Και τους μεγάλους εργολάβους, και τους μεσαίους μπορώ να σου πω, και τους μικρούς. Και τους μικρο-μεσαιο- μεγάλους επαγγελματίες πάσης φύσεως, κι ένα σωρό κόσμο που δημιουργεί και δρα σ’ αυτό τον τόπο. Ποτέ κανείς δεν αναγκάστηκε να αλλάξει υπηκοότητα για να μη φορολογηθεί, και να υφίσταται μετά σχόλια επικριτικά και κακεντρεχή που φτάνουν να αμφισβητούν το ταλέντο του. Εκείνες οι οφσόρ είσπραξης δικαιωμάτων που μάθαμε ότι είναι η μέθοδος πληρωμής καλλιτεχνών, δεν λειτουργούν στη Γαλλία; Πρέπει να είσαι χώρα με μεγάλη ακτογραμμή για να δουλέψει κάτι τέτοιο; Μπορεί. Πρέπει να είσαι ναυτικός λαός, τρίτη δύναμη στον κόσμο, κάτι τέτοιο; Δεν αποκλείεται.

Κάποτε το είχε κάνει και ο Ίνγκμαρ Μπέργκμαν αυτό, θυμάστε; Στα γεράματα πια, κι αφού είχε βεβαιωθεί ότι δεν θα χρειαζόταν να  προσφύγει στα φημισμένα γηροκομεία και νοσοκομεία της πατρίδας του, είχε αλλάξει υπηκοότητα κι αυτός. Είναι αλήθεια ότι το παρακάνουν οι Σουηδοί με τους φόρους, φορολογείσαι με την πρώτη αναπνοή, όχι με το πρώτο ευρώ, αλλά όπως και να το κάνεις χτυπάει άσχημα, έστω κι αν είσαι σκηνοθέτης της ανθρώπινης ψυχής που ουδέποτε ασχολήθηκες με πολιτικά ζητήματα, κρατική οργάνωση και τέτοια. Κάπως γίνεσαι μέρος του πανθέου των αδύναμων ηρώων σου, έτσι δεν είναι; Θα μου πείτε, γιατί όχι;

Παράξενοι άνθρωποι. Είναι δυνατόν να μη βρίσκουν άλλους τρόπους για να μη φορολογούνται; Τόσο τέλεια συστήματα έχουν; Γιατί δεν μας τα λένε κι εμάς, που όλο περιμένουμε να βρεθεί σε τίποτε ημερολόγια των Μάγιας η φόρμουλα της πάταξης της φοροδιαφυγής; Ας ερχόταν εδώ ο Ντεπαρντιέ να πάρει μαθήματα από έλληνες καλλιτέχνες πώς να μην πληρώνει τόσο μεγάλους φόρους και πάλι να τον αγαπούν, πολύ περισσότερο μάλιστα.

Από την Εφημερίδα των Συντακτών

Η πάταξη της φοροδιαφυγής

Μη χολοσκάτε. Η φοροδιαφυγή πατάσσεται με τον καλύτερο τρόπο. Πάρτε τη δική μου οικογένεια, για παράδειγμα. Μέχρι τώρα πληρώναμε πάνω- κάτω κάθε χρόνο ένα σταθερό ποσό, είχαμε πάνω -κάτω κάθε χρόνο σταθερό εισόδημα, ως μισθωτοί, και τα τελευταία χρόνια ως συνταξιούχοι. Πέρσι το εισόδημα μειώθηκε, εκτός από περικοπές χάθηκε και μια δουλειά ελεύθερου επαγγελματία, που ήταν κι αυτή σταθερή. Με μειωμένα έσοδα θα περίμενε κανείς και μείωση του φόρου, όμως ο φόρος μας αυξήθηκε, για την ακρίβεια τριπλασιάστηκε. Προφανώς ο τριπλασιασμός είναι για να παταχθεί η φοροδιαφυγή. Λογικό το βρίσκω, γιατί πώς αλλιώς θα παταχτεί η φοροδιαφυγή αν δεν ξεζουμίσεις εντελώς αυτόν που πλήρωνε πάντα; Κατ’ αναλογία λοιπόν, εφόσον στη θέση του ενός που πληρώνει δυο φοροδιαφεύγουν, αυτός που πληρώνει πρέπει να δώσει για τρεις.

Υπάρχουν βέβαια και οι άλλοι: αυτοί που δεν πληρώνουν επειδή δεν μπορούν, οπότε κανονικά θα έπρεπε να πληρώσει για τέσσερις αυτός που πληρώνει. Αλλά ευτυχώς είχαμε περικοπές σε μισθούς, χάσαμε και τη δουλίτσα, οπότε μας ήρθε προσφορά: θα πληρώσουμε μόνο για τρεις. Κάναμε και διακανονισμό, θα τα δίνουμε σε δόσεις, οι οποίες θα επικαλύψουν και τη μισή από τη μεθεπόμενη χρονιά. Δηλαδή για μερικούς μήνες θα πληρώνουμε γεμάτοι ελπίδα, ότι την επόμενη χρονιά θα μας φορολογήσουν λιγότερο, κι ύστερα θα έρθει το εκκαθαριστικό και βλέπουμε. Ανάλογα πόσο θα χτυπάει τη φοροδιαφυγή κι εκείνο.

Μια χαρά. Πολύ καλά οργανωμένα είναι τα πάντα, κι απορώ γιατί ακόμα δεν έχουν δώσει συγχαρητήρια στην τιτάνια προσπάθεια που κάνει το ελληνικό δημόσιο και πατάσσει τόσο πρωτότυπα και αποτελεσματικά τη φοροδιαφυγή. Εγώ πάντως που είμαι πολύ έλληνας, εξ αίματος, αναντάμ παπαντάμ και με τη βούλα, νιώθω περήφανη για το θαυμάσιο αυτό επίτευγμα, και ελπίζω κάποια στιγμή να μας συμπεριλάβουν κι όλους εμάς που μας πατάσσει η πάταξη της φοροδιαφυγής τόσο οργανωμένα που τύφλα να ‘χουν οι αποχρώσεις του γκρι, σε κάποια λίστα αξιοπρεπή.

 http://www.metarithmisi.gr/el/readText.asp?textID=13903