Το αίμα δεν εξυπηρετεί

Το αίμα είναι υπερβολικά συμβολικό, αλλά συμβαίνει να είναι και εξαιρετικά πραγματικό. Είναι το βασικότερο στοιχείο της ζωής και το πρώτο που εμφανίζεται και ξοδεύεται στο θάνατο. Είναι χαρακτηριστικό ανώτερων οργανισμών, δεν το έχουν οι σουπιές, το διαθέτουν όμως οι χελώνες. Μάλιστα των χελωνών είναι πιο σκούρο, θα μπορούσε να είναι και γαλάζιο. Αλλά γαλάζιο δεν έχει κανείς. Χρειάστηκε να χυθεί πολύ από το αίμα των γαλαζοαίματων για να βεβαιωθούν όλοι πως ήταν απολύτως κόκκινο όπως και των υπολοίπων.

Οι μόνες διακρίσεις που κάνει το αίμα είναι οι επιστημονικές ομάδες ρέζους που ονομάστηκαν με τα πρώτα γράμματα του αλφαβήτου και πρόσημα αριθμητικής. Αλφα και βήτα, θετικό και αρνητικό. Και το μηδέν. Οι μόνες σχέσεις αίματος που μπορεί να έχει κανείς οφείλουν να γίνουν με βάση αυτές. Αν χρειάζεσαι αίμα και έχεις πολλούς αγαπημένους συγγενείς έτοιμους να σου το προσφέρουν, δεν μπορείς να το δεχτείς αν η ομάδα τους δεν ταιριάζει με τη δική σου. Μπορεί να είσαι ο βασιλιάς της Αγγλίας ή των Φιλιατρών και να σε σώσει το αίμα του πακιστανού μετανάστη που μόλις κοίταξες περιφρονητικά στο δρόμο. Είναι μαύρος, κοντός και τον βρίσκεις άσχημο, κι εσύ μπορεί να είσαι ψηλός, ξανθός και κτηματίας, και μόνο το δικό του αίμα να σου ταιριάζει.

Το αίμα λοιπόν στην πραγματικότητα πρόδωσε όλες τις πανάρχαιες προσπάθειες των ανθρώπων να ξεχωρίσουν σε φυλές και σε άλλες κατηγορίες. Ενώ το είχαν διαλέξει να σημαδεύει τις βαθιές τους διαφορές, το αίμα τους εξευτέλισε, δείχνει μόνο τις βαθιές ομοιότητες. Βέβαια οι άνθρωποι συνεχίζουν να χρησιμοποιούν παροιμίες όπως "Το αίμα νερό δεν γίνεται", να επικαλούνται το jus sanguinis, να μιλάνε για δεσμούς αίματος. Ομως και οι πιο ανόητοι ρατσιστές αν χρειαστούν αίμα, αληθινό, ζεστό κόκκινο ανθρώπινο αίμα για τη ζωή τους θα αναγκαστούν να το συνειδητοποιήσουν κι ας μην το παραδεχτούν: το αίμα δεν εξυπηρετεί τις ιδέες τους.  Το αίμα αποδεικνύει ότι είμαστε όλοι ίδιοι,  μας ανακατεύει με κάθε έθνος και κάθε άτομο λες και θυμάται τα πιο παλιά ταξίδια της ανθρωπότητας, τις δύσκολες μετακινήσεις του homo πριν γίνει sapiens, καταργεί τις κοινωνικές διακρίσεις, την επιστήμη περί φυλών, τα σύνορα, τις βίζες, τα έθνη και τις προκαταλήψεις. Ποιος ξέρει ποιες ανάγκες εξυπηρέτησε με τις επιλογές του. Η σοφία του αίματος πάει υπερβολικά πίσω, η φιλοσοφία του πάει μπροστά, καθώς εμπαίζει όλη την ενδιάμεση συμβολική του χρήση.

Αλλά βέβαια το αίμα, το αληθινό, αυτό που μπορεί κανείς να δει να τρέχει απο την παραμικρή λύση συνέχειας του δέρματος του, είναι κάτι που τρομάζει. Παιδιά που ματώνουν ουρλιάζουν απο φόβο, μανάδες ανατριχιάζουν, φοιτητές Ιατρικής λιποθυμούν στη θέα του αίματος. Κι αυτό τον τρόμο  προσπαθούν να προκαλέσουν όσοι το επικαλούνται. Να τρομάζουν θέλουν, να υποβάλουν δέος για τις απόψεις τους. Ο φόβος είναι το υλικό τους, άυλος και στην ουσία αναίμακτος. Μπορεί να είναι και το αρχικό τους κίνητρο. Από τον πολύ φόβο να εξοικειώνονται μαζί του τόσο που αγκυρώνονται σ' αυτόν.

 Λίγα μαθήματα Πρώτων Βοηθειών θα έκαναν καλό σε όλους.

Eλληνικό σχολείο τέλειωσε το καημένο το κορίτσι

Αφρικανοί στην Αθήνα

Ένα νέο κορίτσι που δεν ασχολήθηκε πολύ με την πνευματική του καλλιέργεια επειδή έκανε από παιδάκι σκληρή προπόνηση. Με την εικόνα αυτή προσπάθησαν μερικοί να υπερασπιστούν τη Βούλα Παπαχρήστου για το ρατσιστικό ανεκδοτάκι που έγραψε στο τουίτερ της και της στοίχισε τόσο ακριβά. Κι έχουν δίκιο. Δυστυχώς. Είναι η απλή αλήθεια, ότι στην Ελλάδα για να μην είσαι ρατσιστής χρειάζεσαι ιδιαίτερη πνευματική καλλιέργεια. Κι ίσως πάλι ούτε τότε το γλιτώνεις.

Γιατί; Διότι τα παιδιά που παρακολουθούν το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα δεν μαθαίνουν ποτέ συστηματικά πόσο πολύ η ανθρωπότητα έχει αποφασίσει να καταπολεμήσει το ρατσισμό, ενώ μαθαίνουν συνέχεια και συστηματικότατα πόσο πολύ σπουδαίοι είναι οι Έλληνες. Από νήπια. Το φυσιολογικό είναι να γίνουν ρατσιστές. Για να μη γίνουν χρειάζεται μεγάλη προσπάθεια.

Δεν λέω ότι γίνεται επίτηδες. Δεν αποφάσισαν οι υπουργοί Παιδείας μια ωραία πρωία ότι τα ελληνόπουλα πρέπει οπωσδήποτε να είναι έτοιμο υλικό για κάθε ρατσιστικό, ακροδεξιό, φασιστικό, εθνικιστικό κόμμα. Το άφησαν να συμβεί όμως, ανέμελα κι αστόχαστα. Άρχισε ανεπαίσθητα, με τις γιορτές, τις εξετάσεις και τον τρόπο απομνημόνευσης, την ύλη που διαρκώς περιοριζόταν και κλεινόταν σε λίγα κεφάλαια SOS που έγιναν μετά συνθήματα, λίγες φράσεις που καλλιεργούνταν από τα τρία ως τα δεκαοχτώ, τα ίδια και τα ίδια. Οι Έλληνες είναι σπουδαίοι, πάντα αδικημένοι, πάντα στην αντίσταση, πάντα καταδιωγμένοι, έχουν πάντα δίκιο. Οι αρχαίοι ημών πρόγονοι τα είχαν σκεφτεί όλα, ήταν ανώτεροι, κλπ.

Αυτό είναι το απόσταγμα της σύγχρονης διδασκαλίας. Για να μη γίνουν τα παιδιά κομπλεξικοί ρατσιστές με μανία καταδίωξης πρέπει στο σπίτι να δουλεύουν οι γονείς σκληρά στην αντίθετη κατεύθυνση. Να εξηγούν στα παιδιά τους, όχι μια και δυο φορές, αλλά συνέχεια, με θεωρία και πράξη, ότι δεν υπάρχουν ανώτερες φυλές, ότι κάθε πολιτισμός έχει αξία, ότι οι διακρίσεις είναι κάτι που η ανθρωπότητα βίωσε και αποφάσισε να εξοβελίσει από παντού, τους νόμους, την επιστήμη, ακόμα και τις θρησκείες που είναι αρχαίες και δύσκαμπτες.

Κι όπως ξέρουμε όλοι, δεν μπορούν οι σύγχρονοι γονείς να κάνουν αυτή τη δουλειά συνέχεια. Έχουν κι αυτοί τα δικά τους, τις ασχολίες τους, τις προκαταλήψεις τους, κι ούτε καταλαβαίνουν τους κινδύνους που εγκυμονεί η κατάσταση, για την ουσιαστική μόρφωση, και σε τελική ανάλυση, για την ευτυχία των παιδιών τους.

Δεν μιλάω στην τύχη. Μεγάλωσα τρία παιδιά παρακολουθώντας στενά τα σχολεία. Το κακό άρχιζε από τον παιδικό σταθμό. Το πήραμε αψήφιστα στην αρχή. Νήπια με σημαιάκια που τραγουδούσαν εμβατήρια κάθε 28 Οκτωβρίου, δημοτικά κάθε 25 Μαρτίου και Θεοδωράκη κάθε 17 Νοέμβρη. Ωραία, και τι έγινε; Στην αρχή το βρήκαμε χαριτωμένο. Μια, δυο, τρεις, δέκα, δεκαπέντε. Δεκαπέντε χρόνια, από τα τρία ως τα δεκαοχτώ, τα χρόνια που διαμορφώνεται ο άνθρωπος γινόταν αυτή η δουλειά. Σε όλα τα σχολεία, από το Δημόσιο της γειτονιάς μέχρι το Κολλέγιο Αθηνών. Κι όχι όπως στον καιρό μας, βαρετή διαδικασία, αλλά με ωραίες γιορτές και ευχάριστα πανηγύρια. Ξανά και ξανά. Ποτέ δεν γιορτάστηκε η μέρα του ΟΗΕ, η μέρα της Ευρώπης, κάτι έξω από την Ελλάδα και τα πατριωτικά της.

Κοιτούσα χτες την ιστοσελίδα του παιδικού σταθμού των Φιλιππινέζων της Αθήνας, ο οποίος δεν ξέρω αν κατάφερε να επιβιώσει μετά τη λαίλαπα της προπέρσινης νομοθεσίας για τα νηπιαγωγεία, που ήταν σα να είχε βάλει στόχο τέτοιους μικρούς παιδικούς σταθμούς, κοιτούσα λοιπόν φωτογραφίες με τα πολύχρωμα παιδάκια, γιατί πάνε παιδιά πολλών μεταναστών, όχι μόνο Φιλιππινέζων, να γιορτάζουν την ημέρα του ΟΗΕ, και ζήλεψα. Ουδέποτε, στα πανάκριβα ή στα δημόσια σχολεία που στείλαμε τα δικά μας παιδιά, είχαν την τύχη να πάρουν μέρος σε τέτοια γιορτή. Και ξέρετε πόση χαρά, πόση ανακούφιση δίνει στα παιδιά να βεβαιώνονται ότι ανήκουν σε μια ανθρωπότητα που πιστεύει στην ισότητα; Πολύ πιο υγιές ψυχικά από το να μαθαίνουν στα δυόμισι ότι «ήμασταν τετρακόσια χρόνια σκλάβοι». Ακόμα κι αν η πίκρα για τη σκλαβιά προϋποθέτει την ισότητα των ανθρώπων, είναι καλύτερα να το λες με λόγια κάποια στιγμή, να το γιορτάζεις πριν ακόμα από το «Πήραμε το Αργυρόκαστρο και πάμε παραπέρα» (τριών ετών διδάχτηκαν αυτό το άσμα)

Στη διάρκεια του σχολείου βέβαια μαθαίνουν κι άλλα πράγματα τα παιδιά. Μια στις τόσες μαθαίνουν ότι ο Δεύτερος Παγκόσμιος Πόλεμος έγινε κατά του ρατσισμού, του αντισημιτισμού, του ναζισμού, αλλά όπως ξέρετε όλοι, πολύ λίγες φορές προλαβαίνει η ύλη της Ιστορίας να φτάσει εκεί. Πού και πού κάνουν εργασίες για τους νόμους και τους θεσμούς, αλλά είναι διαφορετικό κάτι που σου τυπώνεται στο κεφάλι από διαρκείς και επαναλαμβανόμενες γιορτές από κάτι που διδάσκεσαι μία στις τόσες. Το δε μάθημα της Ιστορίας, καθώς επαναλαμβάνει την ίδια ύλη τρεις φορές σε τρεις διαφορετικές ηλικίες, αφήνει πάλι το ίδιο απόσταγμα στα κεφάλια, του ανώτερου έθνους, μην πω και ανώτερης φυλής, που καταδιώκεται και υποφέρει.

Κι έτσι η Παπαχρήστου, και η κάθε Παπαχρήστου, κάθε παιδί που δεν προέρχεται από οικογένεια η οποία θα καθίσει να ασχοληθεί με το να του καλλιεργήσει αντιρατσιστική νοοτροπία, είναι φυσιολογικό να γίνει ρατσιστής και οπαδός κάθε ακραίου ρατσιστικού κόμματος. Το αντίθετο εκπλήσσει, που τόσο πολλά παιδιά δεν γίνονται ρατσιστές, εθνικιστές, ακροδεξιοί. Ακόμα κάποιοι δάσκαλοι αντιστέκονται σ’ αυτό το πνεύμα, κάποιοι γονείς μιλάνε, και κάποια παιδιά περί άλλα τυρβάζουν. Υπάρχουν κι άλλα πράγματα που μορφώνουν τα παιδιά, από το σινεμά μέχρι τις διακοπές του καλοκαιριού, κι εκεί το πνεύμα της εκπαίδευσης αλλοιώνεται, ευτυχώς.

Πάντως όποιος έχει παρακολουθήσει τα σχολικά ήθη και έθιμα ξέρει πολύ καλά  γιατί η ΧΑ έχει τόσους νέους οπαδούς, γιατί η ΝΔ έλεγε τόσο ρατσιστικά πράγματα πριν πάρει την εξουσία, με τα οποία τώρα δυσκολεύεται γιατί το διεθνές περιβάλλον έχει άλλες αρχές, γιατί ο ΣΥΡΙΖΑ γλιστράει στον εθνικισμό με τόση ευκολία, γιατί ο καθημερινός δημόσιος λόγος μπορεί να είναι τόσο ρατσιστικός. Η χάρτα του ΟΗΕ, οι αρχές της προσπάθειας να συμβιώσουν οι άνθρωποι, ό,τι σημαντικότερο κατάφεραν να κάνουν στο θέμα αυτό μετά από αιώνες πολέμων και πολιτισμού,  δεν γίνεται να διδάσκεται στο σπίτι, στο μεσημεριανό τραπέζι, πώς να το να κάνουμε. Αλλά εκεί διδάσκεται, από όσους γονείς έχουν τον πατριωτισμό να το κάνουν.

http://www.athensvoice.gr/article/city-news-voices/%CF%83%CF%87%CF%8C%CE%BB%CE%B9%CE%B1/%CE%B5%CE%BB%CE%BB%CE%B7%CE%BD%CE%B9%CE%BA%CF%8C-%CF%83%CF%87%CE%BF%CE%BB%CE%B5%CE%AF%CE%BF-%CF%84%CE%AD%CE%BB%CE%B5%CE%B9%CF%89%CF%83%CE%B5-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%B1%CE%B7%CE%BC%CE%AD%CE%BD%CE%BF-%CF%84%CE%BF-%CE%BA%CE%BF%CF%81%CE%AF%CF%84%CF%83%CE%B9

Tέλος της αθωότητας; Μα, μόλις άρχισε!

Nησάκι κοντά στη Στοκχόλμη, σαν αυτά που εχει και κοντά στο Οσλο

Η Νορβηγία φαίνεται να χάνει την αθωότητά της, διάβασα τη φράση σε πολλά κείμενα αυτές τις μέρες. Κατά σύμπτωση βρισκόμουν στη Σουηδία τη μέρα των δολοφονιών, ήταν η τελευταία μέρα ενός τουριστικού ταξιδιού. Είχα περάσει ένα εικοσαήμερο θαυμάζοντας τη χώρα αυτή, το λαό και το καθεστώς της, προσπαθώντας να καταλάβω το μυστικό της επιτυχίας. Φεύγαμε την επόμενη, κι όλη τη μέρα περπατούσα, δεν ήξερα τίποτε για τους φόνους. Γύρισα σπίτι εξαντλημένη, με το μυαλό γεμάτο εικόνες, κι έμαθα τα φριχτά νέα, που όσο περνούσε η ώρα γίνονταν πιο φριχτά.

Πώς τόση ώρα μπορούσε και σκότωνε αυτός ο άνθρωπος, και δεν βρέθηκε ένας να του ορμήσει, να τον σταματήσει, να τον μαχαιρώσει; Κανένας με μαχαίρι δεν κυκλοφορούσε σε κείνη την κατασκήνωση, τόσο ανύποπτοι, τόσο αγγελικοί και άσχετοι με τη βία, τόσο αθώοι τέλος πάντων; Αν βρισκόταν κάπου αλλού, θα τον είχαν σταματήσει νωρίτερα; Αν βρισκόταν σε μας ας πούμε, που δεν είμαστε αθώοι και συνέχεια μιλάμε για βία, φερόμαστε βίαια, ονειρευόμαστε βίαιες ανατροπές κλπ, θα είχε βρεθεί κάποιος απ’ αυτούς που φοράνε στην εξοχή ένα μαχαίρι στη γάμπα περασμένο σε ειδική θήκη, να τον σταματήσει;

Κάπου είχα δει μάλιστα έναν τέτοιο με μαχαίρι στη γάμπα αυτές τις μέρες. Πού τον είχα δει, στη Σουηδία ή πίσω στην Ελλάδα; Μπερδεύω τις εικόνες πια.

H νεκρική πομπή του Καρόλου απο τον

ζωγράφο Gustaf Cederström

Υπάρχει μια εικόνα που δεν μπερδεύω, την είδα στη Σουηδία κάμποσες φορές. Είναι ένας πίνακας με τη νεκρική πομπή του Καρόλου. Τον μεταφέρουν με φορείο μακριά από το πεδίο της μάχης το σουηδό βασιλιά που μόλις σκοτώθηκε σε έναν από τους πολύ άγριους πολέμους που έκανε τότε η Σουηδία. Ο πίνακας βρίσκεται στο εθνικό μουσείο, όπου είχα πάει εκείνη την τελευταία μέρα. Τον αναγνώρισα αμέσως, είναι πολύ δημοφιλής, τον είχα δει σε ένα σωρό μέρη μέχρι τότε. Είναι ένας πίνακας αυτογνωσίας των Σουηδών, εικόνα μιας ήττας που τους έκανε να σκεφτούν ότι οι πόλεμοι δεν ωφελούν, και να αρχίσουν να στρέφονται προς την αποφασιστική ειρηνική στάση που κράτησαν τα τελευταία εκατό χρόνια, κόντρα στην υπόλοιπη Ιστορία που μαινόταν γύρω τους.

Όχι, δεν είναι αθώοι οι Σκανδιναβοί. Κατ’ αρχήν ξέρουν και θυμούνται ότι έχουν πολεμήσει λυσσασμένα μεταξύ τους, όπως και με τους γείτονες τους. Αυτό που εμείς θεωρούμε αθωότητα είναι μια απόφαση που πήραν πριν καιρό και που τηρούν με πολύ κόπο. Θέλουν να ζήσουν ειρηνικά. Θέλουν αυτή την πρακτική να την εξάγουν όσο γίνεται, αλλά επίσης ειρηνικά. Δεν σκοπεύουν τίποτε να εξάγουν πια με πόλεμο. Ο τελευταίος που έκαναν τους στοίχισε πολύ, είναι αποφασισμένοι να αποφύγουν τους πολέμους. Η ευχάριστη κατάσταση που επικρατεί στην κοινωνία τους, η ισότητα που έχουν πετύχει, η μεγαλύτερη που μπορεί να πετύχει ανθρώπινη κοινωνία τέλος πάντων, με τη σοσιαλδημοκρατία να δουλεύει γι αυτήν επί πολλές συναπτές δεκαετίες, δεν είναι κάτι που τους το χάρισε η μοίρα μαζί με τα δάση και τα κοιτάσματα σιδήρου, είναι κάτι που το συντηρούν με μεγάλη προσπάθεια, ξέρουν την αξία του,  και είναι αποφασισμένοι να το υπερασπιστούν. Είναι κάτι πολύτιμο, κάτι εύθραυστο. Δεν είναι η φυσική κατάσταση των ανθρώπων, είναι μια εξελιγμένη κατάσταση που κατακτιέται με κόπο, και που ποτέ δεν είναι εντελώς εξασφαλισμένη.



Παιχνίδια με το μακάβριο σε βιτρίνα της Στοκχόλμης



Άγριους πολέμους έχουν ζήσει κι άλλοι λαοί, αλλά δεν αποφάσισαν να τους αποφύγουν. Φυσικό πλούτο έχουν κι άλλες χώρες, αλλά δεν καταφέρνουν να εξομαλύνουν τις ανισότητες. Γιατί λοιπόν οι Σκανδιναβοί έχουν επιλέξει αυτή την κατεύθυνση;

Δεν ξέρω. Προσπάθησα να καταλάβω το μυστικό της επιτυχίας τους όσο ήμουν εκεί, και βρήκα ένα σωρό μικρά μυστικά, αλλά όχι το μεγάλο. Σίγουρα δεν είναι η ανθρώπινη φύση αυτό το μυστικό. Η αληθινή ανθρώπινη φύση δεν είναι ειρηνική, ούτε αγγελική, ούτε αθώα. Ειδικά η φύση των νέων ανδρών που τους πνίγει η τεστοστερόνη, μάλλον έχει την τάση προς τη βία πιο έντονη από την τάση για συνύπαρξη, κατανόηση του άλλου και αποδοχή. Και υπάρχουν τόσες ιδεολογίες έτοιμες να ικανοποιήσουν αυτές τις ορμές, τόσες καταστροφικές, απόλυτες και αδιάλλακτες πεποιθήσεις, για όλα τα γούστα. Φασισμός, ναζισμός, κι ένα σωρό άλλο εις –ισμός, που κυκλοφορούν κι οπλοφορούν με τη γοητευτική απλότητα των θεωριών τους, τη βουτηγμένη στο οικείο παρελθόν, που απορρίπτει αυτή τη δύσκολη, την περίπλοκη προσπάθεια που κάνουν οι σύγχρονοι άνθρωποι να συνυπάρξουν, να αποδεχτούν ο ένας τον άλλον, και που μοιάζει ώρες-ώρες βρε παιδί μου τόσο βαρετή…. Βάλε κι έναν τέτοιο φανατισμένο φασίστα που τον απορρίπτει ο πατέρας του και θέλει να του αποδείξει τι μπορεί να κάνει, έδεσε η συνταγή. Δεν είναι η ανθρώπινη θηριωδία πρωτότυπη. Το άλλο είναι το πρωτότυπο και το ενδιαφέρον, το αντικείμενο του μίσους του ναζί μαζικού δολοφόνου, η ανεκτική κοινωνία.

Ίσως ξεχάστηκαν λίγο οι Νορβηγοί. Τόσα χρόνια ειρήνη και ευημερία, ίσως μέσα σε τέτοια γλυκά καλοκαίρια να αφέθηκαν σε κάτι σαν ρομαντική αθωότητα και ασφάλεια. Ο αστυνομικός που φύλαγε το νησί είχε φύγει κάπου, τα παιδιά δεν ήξεραν πώς να υπερασπιστούν τον εαυτό τους, η αστυνομία άργησε να επέμβει. Δεν έπρεπε. Ακόμα είναι τόσο λίγοι, τόσο εκλεκτοί, τόσο σπάνιοι, τόσο πολύτιμοι σαν ελπίδα για όλους μας, δεν πρέπει να ξεχνιούνται.

Tο κράτος μέσα μας

Τη στιγµή που ξεκινάς να πας να γεννήσεις αισθάνεσαι ευάλωτη και σηµαντική, απορείς που ο κόσµος συνεχίζει την καθηµερινή ρουτίνα. Τι να λέµε… Αν βλέπαµε σε ταινία αυτή τη δολοφονία, συµµορία να σκοτώνει κάποιον σε τέτοια στιγµή, θα λέγαµε τι τραβηγµένες ιδέες έχει ο σεναριογράφος, τι αρρωστηµένο µυαλό... Η ζωή γράφει πιο φρικιαστικά σενάρια πάντα, µας αφήνει άφωνους, χωρίς λέξεις, χωρίς κουράγιο να αρθρώσουµε κουβέντα. Κι όµως πρέπει να βρούµε κουράγιο και λέξεις, γιατί λίγο µετά, καθώς σοκαρισµένοι Αθηναίοι αφήνουν λουλούδια στο µατωµένο αυτοκίνητο, τόπος κατοικίας µας πια τα αυτοκίνητα, έρηµα σκάφη σε νεκρές θάλασσες, κάποιοι άλλοι, έτοιµοι να παραστήσουν τους τιµωρούς, µπαίνουν σε µαγαζιά µεταναστών και τα σπάνε, µπαίνουν σε σπίτιαµεταναστών και τους χτυπούν.

Στο τραγικό θύµα βρήκανε τον πολιορκητικό κριό που θα ανοίξει τα µυαλά και τις καρδιέςµας, να δικαιωθεί η αυτοδικία που νοµίζουν ότι επιβάλλουν. Στην πραγµατικότητα θέλουν κάτι πολύ χειρότερο από αυτοδικία, να ελέγχουν τις γειτονιές, να στήσουν το δικό τους ρατσιστικό, βίαιο, άναρχο κράτος, να δρουν ανεξέλεγκτα, να ξεθυµαίνουν όπου τους αρέσει. Περιµένουν µε σιγουριά την επιδοκιµασία µας, σε πόσους δεν έρχεται αυθόρµητα η σκέψη να τους αφήσουν να τσακίσουν όλους τους ξένους της Πατησίων, να φοβηθούν οι ανεπιθύµητοι αλλοδαποί, αφού δεν υπάρχει κράτος…
Είναι δύσκολο την ώρα αυτή να σκεφτείς λογικά, ότι το κέντρο της Αθήνας δεν το «κατέλαβαν οι αλλοδαποί» όπως φωνάζουν διάφοροι µε ψεύτικα δάκρυα, παρά αφού το παράτησαν οι ντόπιοι, οι ίδιοι που το υποβάθµισαν χτίζοντας, στριµώχνοντας, αρµέγοντας άγρια τη γη του, βγάζοντας χρήµα από κάθε τετραγωνικό. Τέτοιες ώρες δεν ψάχνεις αναλύσεις, οι κραυγές σε συνεπαίρνουν, ακούγονται πιο ανακουφιστικές, αφού ο πόνος, η προσβολή γι’ αυτό που συνέβη, είναι αβάσταχτος. Κι όµως το χρωστάµε όλοι στο παιδί που γεννήθηκε ορφανό να µην αφήσουµε τη βαρβαρότητα να επικρατήσει. Το λιγότερο που οφείλουµε, ως πολίτες, επειδή κράτος πρέπει να υπάρχει τουλάχιστον στα κεφάλια µας, είναι να απαιτούµε να συλληφθούν και να δικαστούν οι ένοχοι µε τους κανόνες δικαίου, να µη συµπαραταχθούµε µε τους αχαρακτήριστους ρατσιστές τροµοκράτες.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4630635

Στη συνείδησή μου έσταξα σαγκουίνι

Πριν λίγα χρόνια η επιστήµη κατέρριψε οριστικά κάθε ιδέα που είχε περάσει ανά τους αιώνες σε σχέση µε τοαίµα και τις κατηγορίες του. ∆εν ήταν καθόλου αυτονόητο. Χιλιάδες επιστήµονες επί εκατοντάδες χρόνια ξόδεψαν φαιά ουσία και πολύ χαρτί για να διατυπώσουν σοφίες για το αίµα και τη συνέχειά του, την καθαρότητά και τη µίανση του, να χωρίσουν τους ανθρώπους σε φυλές κατά το αίµα, επειδή το χρώµα όσο να ‘ναι είναι πολύ επιφανειακό και δεν ικανοποιεί. Το αποκορύφωµα της επιστηµοσύνης αυτής ήταν η ναζιστική κατοχή της Ευρώπης, µε επιστήµονες να αλωνίζουν την Πολωνία, την Ουκρανία, τον Καύκασο, τη Λευκορωσία, και να ψάχνουν να βρουν ποιοι πολίτες είχαν αίµα ύποπτο για ανάµειξη µε φυλές που θεωρούσαν κατώτερες και ποιοι το είχαν κρατήσει έτσι καθαρό ώστε να µπορούν να µετέχουν στο Γ’ Ράιχ. Μπορεί να ακούγονται γελοία αυτά σήµερα, αλλά κόστισαν εκατοµµύρια ζωές και θα έπρεπε προ πολλού να έχουµε ξανασκεφτεί εκφράσεις όπως «∆ίκαιο του αίµατος». Ακούγεται βέβαια πολύ σοβαρό στα λατινικά: jus sanguinis! Ρωµαϊκό δίκαιο είναι αυτό, η βάση της ευρωπαϊκής µας ύπαρξης. Εντάξει, όλοι οι Ευρωπαίοι είµαστε κολληµένοι µε τη Ρώµη, είναι αξεπέραστη, δεν λέω, αλλά ακόµα και την Εγνατία οδό τη φτιάξαµε ξανά µε άσφαλτο. Προχωράει ο κόσµος, έστω και βογκώντας από αντίδραση. Χρειάστηκε να περάσουν µερικές δεκαετίες ακόµα µετά τον Πόλεµο, για να αποδειχτεί πλήρως και απολύτως ότι οι άνθρωποι είναι αδύνατον να χωριστούν σύµφωνα µε το αίµα. Θες να τους έχεις χωρισµένους ανά χρώµα, ανά ύψος, ανά φύλο και ηλικία, ανά εισόδηµα και τόπο κατοικίας ή µορφωτικό επίπεδο, το αίµα πάντως έχει τις δικές του συγγένειες. Μπορεί να είσαι ο πιο ξανθός λευκός του βόρειου ηµισφαιρίου και πάµπλουτος, κι όταν χρειάζεσαι αίµα να πάρεις του πιο µαύρου φτωχού και ψειριάρη παρία για να σωθείς. Λέξεις όπως «καθαρόαιµος», «γαλαζοαίµατος», «ηµίαιµος» κ.λπ. είχαν κάποτε µεγάλη αξία στα µυαλά των ανθρώπων, όµως πια έχουν νόηµα µόνο ποιητική αδεία.
Ευτυχώς τα λατινικά είναι πλούσια γλώσσα. Υπάρχει και το ex loco για να δώσεις ιθαγένεια. Υπάρχει η Ευρώπη στην οποία ανήκουμε. Οι ευρωπαϊκές χώρες και οι πρακτικές τους. Υπάρχει επίσης, στα λατινικά και όχι μόνο, η έννοια της προόδου και της εξέλιξης.

Στα ΝΕΑ: http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4616347

Αυτά τα παιδιά νοσταλγούνε τη χούντα

Τι ακριβώς ήταν αυτό που μας συνέβη αυτές τις τρεις μέρες και πώς επέδρασε στην ψυχοσύνθεση μας; Πέρασα άσχημα την τελευταία νύχτα, ανοίγοντας κάθε τόσο το ραδιόφωνο να μάθω τι έγινε, τα κατάφεραν τελικά να τους βγάλουν αναίμακτα τους μετανάστες από τη Νομική, ή το κάνανε το κέντρο της πόλης πεδίο μάχης, για να ζήσουμε λίγο Κάιρο κι εμείς, λίγη Τύνιδα; Είχε βέβαια γίνει η πυροσβεστική παρέμβαση του πρωθυπουργού, αλλά δεν ξέρεις ποτέ με τόσους θερμόαιμους και αποφασισμένους, με τόσους απελπισμένους επιπλέον και τόσους οπλισμένους, αν θα τα κατάφερναν ως το τέλος να μη σκοτωθούνε.

Κι ύστερα κατά την αυγή, όταν επιτέλους ήρθαν οι καλές ειδήσεις, με κείνες τις παραισθήσεις που σου δημιουργεί καμιά φορά η αϋπνία, μου φάνηκε σα να έχω πάρει τη θέση της μάνας μου και να περιμένω να μάθω αν θα βγουν τα παιδιά μου ζωντανά από το Πολυτεχνείο επί χούντας. Τότε κατάλαβα ότι η επιδίωξη των ανθρώπων που είχαν την ιδέα του εγκλεισμού, δεν ήταν να ζήσουν Κάιρο και Μαρακές, αλλά να ζήσουν χούντα. Ασυνείδητα, επειδή η χούντα ήταν η εποχή των μεγάλων συγκρούσεων, έτσι νομίζουν, οι καταλήψεις της χούντας ήταν οι φάσεις των μεγάλων αγώνων. Έτσι νομίζουν.

Το άσυλο υπήρχε τότε. Το άσυλο επί χούντας είχε νόημα. Οι σημερινοί νέοι πιστεύουν ίσως ότι η χούντα ήταν ομοιόμορφη παντού, καταπίεση και τίποτε άλλο. Εμείς που τη ζήσαμε ξέρουμε πως υπήρχαν περιοχές πιο χαλαρές κι άλλες πιο αυστηρές. Εξάλλου και η εξέγερση του Πολυτεχνείου έγινε σε μια φάση που προσπαθούσε η χούντα να δώσει κάποιες ελευθερίες, να ξεφύγει από τα αδιέξοδα που είχε η ίδια δημιουργήσει. Το άσυλο είχε νόημα τότε, σήμαινε ότι προστάτευες τη ζωή σου, τη σωματική σου ακεραιότητα, αν βρισκόσουν τη σωστή στιγμή από τη μέσα μεριά του τοίχου. Το να καταλυθεί ας πούμε, όπως καταλύθηκε στη Νομική και στο Πολυτεχνείο το 1973, είχε κόστος και για τη χούντα, όπως αποδείχτηκε.

Το να επικαλείσαι σήμερα το άσυλο με τον τρόπο που το έκαναν στη Νομική για τους μετανάστες, σημαίνει ότι θεωρείς πως παντού αλλού υπάρχει χούντα, και μόνο εκεί μπορεί κάποιος να προστατευτεί. Πραγματικά, οι μετανάστες περνάνε δύσκολα στην Ελλάδα σήμερα, όμως ζούνε μέσα στην κοινωνία και δεν τους κυνηγά όλος ο κόσμος. Πολλοί τους βοηθούν, πολλοί τους νοικιάζουν σπίτια, για να τους εκμεταλλευτούν βεβαίως, αλλά πάντως μπορούν να ζήσουν κάπως, άλλοι τους μαθαίνουν ελληνικά, άλλοι τους δίνουν δουλειά. Δεν είμαστε όλοι χούντα. Εκτός αν θέλουν να γίνουμε, για να μπορέσουν επιτέλους να ζήσουν τη νύχτα του Πολυτεχνείου του 73 ξανά τα παιδιά αυτά, που την έχουν στερηθεί. Μήπως αυτό θέλουν;

Ε, λοιπόν, σε μεγάλο βαθμό το πέτυχαν. Ίσως χωρίς να το συνειδητοποιούν, με το να στήσουν το σκηνικό της χούντας κατάφεραν να κάνουν τους αθηναίους να αντιδράσουν σαν ρατσιστές, να αισθανθούν ρατσιστές. Γύρω –γύρω χούντα και στη μέση άσυλο, κάτι τέτοιοι δημιούργησαν για λίγες μέρες, κι άντε να το ξεπεράσουμε.

Κάνω μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες εθελοντικά δυο φορές την εβδομάδα. Σήμερα το βράδυ έχω ένα τέτοιο μάθημα και δεν ξέρω πώς να αντικρίσω τους μαθητές μου, ούτε και πώς να αντικρίσω τους γείτονες μας. Ξαφνικά κάθε προσπάθεια ένταξης, διαλόγου περί ρατσισμού, ανθρωπισμού, κλπ κλπ, έχει ακυρωθεί από αυτές τις ακρότητας. Είναι πολύ δύσκολο να ξαναβρούμε την καθημερινότητα της αλληλεγγύης, να αφήσουμε στην άκρη τους ηρωισμούς και τις απόλυτες συγκρούσεις που διαρκώς κινδυνεύουμε να ζήσουμε.

Περνάω κάθε μέρα από τα Εξάρχεια με τα πόδια, έχω μάθει απ’ έξω τα συνθήματα, τη φρασεολογία. Αυτά τα παιδιά, σε διάφορες ομάδες, κόμματα, γκρουπούσκουλα, νοσταλγούνε τη χούντα. Νοσταλγούνε την εποχή των συγκρούσεων. Κι αυτό είναι το λιγότερο που μπορώ να τους προσάψω, γιατί θα μπορούσε κανείς να μιλησει για σχέδιο αποσταθεροποίησης. 

 Όμως φταίνε κι οι μεγάλοι. Τα έχουμε βαυκαλίσει με τους μύθους περί αντίστασης, ηρωισμών και άλλων τέτοιων. Ας βγούμε πια να μιλήσουμε με ειλικρίνεια. Ας τους πούμε αναλυτικά, ξανά και ξανά, την αλήθεια για το πώς έγιναν τα πράγματα. Αν και είναι αρκετά αργά με τους μύθους που έχουμε εκθρέψει, ποιος ξέρει, μπορεί κάποια χαμένη συνείδηση να βοηθηθεί, κάποιο μυαλό ανήσυχο να βρει άκρη.

Αχ, κύριε, κύριε Φασουλή, κατέβα λίγο απ' το ταξί...



Κυψελιώτες στην Ακρόπολη



ΚάθεΤετάρτη διαβάζω τον Σταμάτη Φασουλή στα ΝΕΑ. Έχει ωραία πένα, λυρική, νομίζω ανακάλυψε ένα καινούργιο του ταλέντο γράφοντας στην εφημερίδα. Χτες έγραφε για μια βόλτα που έκανε στην Κυψέλη και είδε πως γκρεμίζεται το σινεμά Αττικα στην πλατεία Αμερικής. Του έρχονταν στο μυαλό στίχοι, του ερχόταν ένας στίχος του Γκάτσου απο ένα μάλλον άγνωστο τραγούδι του Μούτση: "Στη Φωκίωνος Νέγρη, Λιβανέζοι και νέγροι" Είδε πολλούς μαύρους στο δρόμο. Θα μπορούσε και να του αρέσει, έγραψε, αλλά δεν του άρεσε, του θύμισε το Χάρλεμ. Έφυγε απο την Κυψέλη με τη σκέψη ότι το σινεμά αυτοκτόνησε μόνο του απο απελπισία. Γι αυτά όλα έγραψα την άλλη μέρα αυτό το "Αναλώσιμο" στα ΝΕΑ κι εγώ:

Αχ κύριε, κύριε Φασουλή,

 Για κατεβείτε απ' το ταξί

ΔΗΜΟΣΙΕΥΘΗΚΕ: 30 Σεπτεμβρίου 2010

Με τη µέση τυλιγµένη στην ορθοπεδική ζώνη σάς διάβαζα χτες, κύριε Φασουλή, όπως κάνω κάθε Τετάρτη, κι απολάµβανα το ωραίο σας ποιητικό ύφος. Αλλά οι σουβλιές του λουµπάγκο εντάθηκαν µόλις διάβασα ότι περάσατε µε ταξί από την Κυψέλη, κι είδατε µόνο µαύρους. Πότε σας συνέβη αυτό, αγαπηµένε κύριε Φασουλή, εγώ πού ήµουν; Εγώ που είµαι κάθε χρόνο πιο λευκή από τον προηγούµενο, διότι, ξέρετε, ασπρίζουν και τα µαλλιά µου. Με καθήλωσε η πονεµένη µέση στο κρεβάτι, και σας άφησα στην Πλατεία Αµερικής µόνο, µε το γκρεµισµένο Αττικα… Οµως να ξέρετε, θα έφταιγε ο κακός φωτισµός. Εχουµε πολλούς λευκούς στη γειτονιά, µερικούς χιονάτους µάλιστα, κάτι Πολωνούς και Πολωνές ας πούµε που νοµίζεις ότι πέρασαν από χλωρίνη. Βέβαια το µαύρο υπερτερεί στα γονίδια, κι όταν οι Πολωνές παντρεύονται µαύρους κάνουν παιδιά πιο µελαχρινά κι από Ελληνες, οπότε σκουραίνουν τα πράγµατα. Ναι, οι Πολωνές παντρεύονται µαύρους, στην Κυψέλη συµβαίνει και αυτό. Ξέρω µια που έχει παντρευτεί δυο φορές, από τον πρώτο γάµο έχει ένα κατάλευκο παιδί, µε γαλάζια µάτια και ξανθά µαλλιά, από τον δεύτερο γάµο, µε τον µαύρο, έχει ένα σκούρο παιδί, µιλάνε µεταξύ τους πολωνέζικα και µε µας ελληνικά κι είναι να τρελαίνεσαι µε την πολυχρωµία και την πολυγλωσσία τους. Αν έχετε πρόχειρο κανένα στίχο του Γκάτσου για την περίσταση, θα τον χρειαστώ.

Πάντως, κρίµα που δεν κατεβήκατε από το ταξί καθόλου, να πλησιάσετε το γκρεµισµένο Αττικα, γιατί θα σας ψιθύριζε ότι το γκρέµισαν οι ιδιοκτήτες του, όπως όλα τα παλιά σπίτια της Κυψέλης, για να κερδίσουν από τη γη τα µέγιστα, όπως σε ολόκληρη την Κυψέλη. Μάλλον λευκοί Ελληνες δηλαδή, αλλά µέσα στο ταξί κανείς παθαίνει κι αχρωµατοψία.



White and black