New York- New York

Ο Ομπάμα ακύρωσε τις προεκλογικές εμφανίσεις, πρέπει να ασχοληθεί με τον τυφώνα. Τα σχολεία θα μείνουν κλειστά στη Νέα Υόρκη και είπαν στους κατοίκους της να έχουν μαζί τους φακούς και μπαταρία όταν κυκλοφορούν. Ξηρά τροφή ενδείκνυται επίσης.

Μια φλούδα γης πάνω στη θάλασσα, που ισορροπεί επικίνδυνα, μοιάζει η Νέα Υόρκη όταν τη βλέπεις από το καραβάκι για το Staten Island. Καθώς απομακρύνεται από το Μανχάταν κι ανοίγεται για να φτάσει απέναντι, οι ουρανοξύστες μοιάζουν να στέκονται κατευθείαν πάνω στο νερό. Αν δεν έχεις συνηθίσει αυτό το θέαμα, σου δημιουργεί μια εντύπωση πολύ εύθραυστη. Το ‘Μεγάλο μήλο’, η κοσμοξακουσμένη πόλη, το κέντρο του κόσμου και της ισχύος, όλ’ αυτά ξαφνικά μοιάζουν μεγάλα λόγια που κρέμονται από μια κλωστή. Η ίδια η πόλη είναι μια πρόκληση απέναντι στα στοιχεία της φύσης, σα να την έχτισαν οι πρώτοι άποικοι επίτηδες σε ριψοκίνδυνο σημείο, μόνο και μόνο για να καμαρώνουν στην πατρίδα. Ή σα να φοβόντουσαν να πάνε παραμέσα, και στήσανε έξω –έξω τις καλύβες τους, έτοιμοι να το σκάσουν στην πρώτη ευκαιρία.

Μα βέβαια, Ολλανδοί την είχαν φτιάξει αρχικά, και την είχαν ονομάσει Νέο Άμστερνταμ. Ξέρετε, αυτοί οι τύποι που για να κατοικήσουν στον τόπο τους αναγκάζονται να χτίσουν γύρω- γύρω τείχος προστασίας από τη θάλασσα. Το θυμάσαι αυτό καθώς ατενίζεις τη Νέα Υόρκη. Θυμάσαι την ιστορία με το παιδί που συγκράτησε τη θάλασσα κλείνοντας με το δάχτυλο το άνοιγμα του τείχους. Οι Ολλανδοί εδώ έψαξαν και βρήκαν το κατάλληλο σημείο που θα τους έκανε να νιώθουν την ίδια απειλή. Για εξάσκηση, για να βρίσκονται σε εγρήγορση πάντα, να μην ξεχνιούνται και ξεχειλώνουν από τις ευκολίες. Σε πιάνει δέος μπροστά στο θέαμα. Είναι τόσο πολύ σαν χάρτινη κατασκευή ενός παιδιού που την έβαλε στην ακρογιαλιά για να δει πόσο θα αντέξει, και καταλαβαίνεις γιατί οι αμερικανοί έχουν μανία με τις ταινίες καταστροφής, ειδικά αυτές όπου η Νέα Υόρκη βρίσκεται στο βυθό.  Βγάζουν τους φόβους τους και τους ξεπερνούν με κάτι τέτοια.

Την είχαμε κάνει αυτή τη διαδρομή όταν για μια και μοναδική φορά ταξιδέψαμε στις ΗΠΑ, το καλοκαίρι του 2006. Εγώ την ήξερα από το βιβλίο του Frank Mc Court, τις αναμνήσεις της  διδασκαλικής του καριέρας, όπου έγραφε πως την έκανε καθημερινά και κόστιζε μισό δολάριο. Βλέπεις από μακριά το Μανχάταν, το Έλις Άιλαντ, το άγαλμα της ελευθερίας, τα πάντα. Ήθελα οπωσδήποτε να ακολουθήσω τα ίχνη του. Όταν φτάσαμε στην αποβάθρα διαπιστώσαμε πως η διαδρομή ήταν πια δωρεάν. Έχουν κι εκεί τις βελτιώσεις τους στις παροχές, μη νομίζετε. Δεν είναι απλώς ο παράδεισος του ιδιώτη.

Φέρνω στο μυαλό μου αυτή την εικόνα της πόλης καθώς ακούω στο σπίτι τις πόρτες μου να βασανίζονται από τον αέρα, και στο ραδιόφωνο τα μέτρα προστασίας της Νέας Υόρκης από τον τυφώνα, κι αναρωτιέμαι αν η παλαιότητα των εδαφών παίζει κάποιο ρόλο στις κοινωνικές νοοτροπίες. Για να δούμε, θα πάνε όλα καλά για τους συνανθρώπους εκεί κάτω, και θα ενισχυθεί ο Ομπάμα για να πάνε και για μας εδώ πέρα όλα καλύτερα; Μακάρι.

http://www.protagon.gr/?i=protagon.el.8emata&id=19416

Λεωφορεία της Νέας Υόρκης και λεωφορεία της Αθήνας

Στη Νέα Υόρκη κυκλοφορούν οι περισσότεροι ανάπηροι που έχω δει σε πόλη, αν και συναγωνίζεται το Βερολίνο. Εμείς οι αθηναίοι τα χάνουμε όταν βρεθούμε σε αληθινή πόλη, όπου οι ανάπηροι απλώς δεν κλείνονται στα σπίτια τους, όπως εδώ. Εδώ έχουμε μόνο αναπηρικές συντάξεις, οι ανάπηροι είναι αόρατοι.


Σκεφτείτε λίγο αυτή την ελευθερία που στερούνται. Το περπάτημα στους δρόμους μπορεί να μην είναι ευχάριστο, είναι όμως η πρώτη, η πιο αυτονόητη, η βασική μας ελευθερία. Είναι αυτό που σε οδηγεί παντού, που σε φέρνει σε επαφή με τον κόσμο, με όσα καλά και κακά διαθέτει. Στην Αθήνα το έχουμε κάνει δύσκολο για τους ηλικιωμένους, τους ανθρώπους με κινητικά προβλήματα, για τα παιδιά και τα καρότσια των μωρών, και φυσικά για τα αναπηρικά καροτσάκια.

Τα λεωφορεία της Νέας Υόρκης έχουν ειδικές θέσεις για να στηρίζονται τα αμαξίδια, και ζώνη για να πιάνονται και να μην κυλάνε. Στο χώρο εκείνο υπάρχουν επίσης καθίσματα που ανοίγουν όταν δεν υπάρχουν αναπηρικά καροτσάκια και κλείνουν όταν μπει μέσα κάποιο, για να του κάνουν χώρο. Το οποίο καροτσάκι ανεβαίνει με τη βοήθεια μιας πλατφόρμας στην πόρτα, που κινεί ο οδηγός. Κατεβαίνει η πλατφόρμα, κυλάει πάνω το καρότσι, ύστερα ανεβαίνει η πλατφόρμα και μαζί το καρότσι. Όταν υπάρχει καροτσάκι στη στάση κανείς δεν διανοείται να δείξει ανυπομονησία. Περιμένουν όλοι σιωπηλοί αυτή την εξαιρετικά αργή διαδικασία. Η υπομονή του κόσμου είναι πιο εντυπωσιακή και από την πλατφόρμα και από τη ζώνη για τα καροτσάκια.

Μια μέρα που καθόμασταν σε αυτά τα καθίσματα που κλείνουν, μπήκε μέσα μια μαύρη χοντρή γυναίκα με μπαστούνι, μας έκανε νόημα να σηκωθούμε με μια κίνηση του κεφαλιού σε στυλ ‘στρίβετε μάγκες’ και βέβαια υπακούσαμε. Μπορούσε να το κάνει και πιο ευγενικά, αλλά ήξερε τα δικαιώματά της και τα απολάμβανε. Κάθισε μόνη της στη θέση που καθόμασταν δυο και έβαλε και τη ζώνη. Εμείς στριμωχτήκαμε όρθιοι. Οι ανάπηροι έχουν προτεραιότητα παντού, εφόσον τους έχει αδικήσει η φύση η κοινωνία προσπαθεί να φέρει ισορροπία. Για μας η όλη κατάσταση ήταν πολιτιστικό σοκ.

Στην Αθήνα δεν μπορούμε να τα φανταστούμε αυτά. Κι όμως, για προσέξτε στα νέα λεωφορεία το χώρο των ορθίων: έχει μια ζώνη ασφαλείας που είναι γι αυτό το σκοπό ακριβώς. Δεν έχω δει βέβαια ποτέ να χρησιμοποιείται από αναπήρους, αλλά είναι ένας εξοπλισμός που έχει πληρώσει το ελληνικό κράτος. Και οι πλατφόρμες υπάρχουν, πρέπει να είναι αυτό το κίτρινο κομμάτι σε μερικές πόρτες που φαίνεται ξεχωριστό. Ούτε αυτό έχει ποτέ χρησιμοποιηθεί βέβαια.

Θα πρέπει να έχουν κολλήσει αυτά τα αντικείμενα από την αχρηστία. Αν ποτέ θελήσει κανείς να τα χρησιμοποιήσει, άραγε τι θα συμβεί;

Φυσικά στην Ελλάδα δεν κυκλοφορούν ανάπηροι. Ακόμα και καροτσάκι μωρού είναι δύσκολο να περάσει από τα πεζοδρόμια, τους δρόμους, τις διαβάσεις. Πριν λίγες μέρες γνώρισα μια μητέρα με ένα μωρό που είχε σπάσει το κεφάλι του βγαίνοντας από λεωφορείο, επειδή ο οδηγός βιαζόταν να φύγει κι έκλεισε την πόρτα γρήγορα, κι ούτε πήρε χαμπάρι ότι το μωρό είχε γκρεμοτσακιστεί.
Γενικά το κατέβασμα από λεωφορείο κρύβει κινδύνους, γιατί πάντα βιάζονται οι οδηγοί, για κάποιο μυστήριο λόγο.Τώρα πια που οι οδηγοί μιλάνε και στο κινητό, έχουμε χάσει οι επιβάτες την ελπίδα να μας δίνουν πληροφορίες. Τις οποίες βέβαια τσιγκουνεύονται και οι ταμπέλες και οι στάσεις και οι επιγραφές μέσα κι έξω απο τα λεωφορεία.
 Α, όλα κι όλα. Στην Αθήνα δεν μπορεί ο καθένας να χρησιμοποιήσει λεωφορείο! Πρέπει να είναι γνώστης, να ξέρει πού πηγαίνει, να έχει μάθει απο το σπίτι του τη διαδρομή, όπως πρεπει να έχει βρει και με κάποιο μαγικό τρόπο να αγoράσει εισιτήριο. Διότι  είναι σπάνιο είδος, δεν πουλιούνται παντού. Μάλιστα περιπτεραδες και ψιλικατζήδες για κάποιο λόγο θυμώνουν όταν τους ρωτάς.
Γενικά το λεωφορείο δεν είναι απλή υπόθεση στην Αθήνα.  Ου παντός πλειν ες λεωφορεία, με το συμπαθιο κιόλας.
Μην πείτε τώρα ότι ο κόσμος καίγεται κι εγώ ασχολούμε με λεπτομέρειες. Δεν είναι λεπτομέρειες, αφού θα γίνουμε όλοι φτωχοί! Τώρα πια ισχύει η κλασική ρήση του Μακλούαν: Το μέσο είναι το μήνυμα!