Πέμπτη, 26 Νοεμβρίου 2020

Μην πάρει ανάσα ο πιστός

Φαίνεται ότι δεν ήσαν άτρωτοι τελικά οι ιερωμένοι και οι πιστοί, αρρώστησαν ιερωμένοι, όπως μάθαμε, αρρώστησαν και πιστοί κατά πάσα πιθανότητα, όλων των θρησκειών που διεκδικούν εξουσία στις καρδιές των νεοελλήνων. Κρίμα, γιατί θα μπορούσαν να κάνουν μια υπέρβαση ένθεν και ένθεν, να υπακούσουν στις οδηγίες των γιατρών με μερικές απλούστατες σκέψεις που κανενός την πίστη δεν θα πρόσβαλε. Η μεν Ορθοδοξία θα μπορούσε, αντί να επαναπαύεται στις διαβεβαιώσεις των πιστών καθηγητριών που βεβαίωναν ότι δεν κολλά ο ιός με τη θεία κοινωνία, να προλάβει την πολιτεία σε αυστηρότητα εντολών, καθήστε σπίτι σας να πει στους πιστούς, θα γίνονται όλα διαδικτυακά μέχρι να περάσει το κακό, ένα κακό που ούτε ο Ιωάννης στην Αποκάλυψη δεν είχε φανταστεί, (ή μήπως είχε;) κακό που έφερε η  απληστία, η λαιμαργία και άλλα θανάσιμα αμαρτήματα, ούτε καν δικών μας αλλά των Κινέζων. Μια χαρά χωρούσε εκεί μέσα η Ορθοδοξία, και θα ξεκουράζονταν λίγο κι οι ιερείς, περίεργο να νιώθουν τόσο ανασφαλή την εξουσία στις καρδιές ώστε να μην κάνουν κάτι τόσο απλό.

Περισσότερο καταλαβαίνω τους πιστούς του Κομμουνισμού που θα πρέπει να αισθάνονται ακόμα ανασφαλέστεροι: ζούμε καταστάσεις πολύ σοσιαλιστικές και μπορεί να μπερδευτεί κανείς με την ερμηνεία των δογμάτων. Σκεφτείτε ότι κλεινόμαστε μέσα προς χάριν τελικά ενός συστήματος υγείας που είναι δημόσιο, δεν είναι αυτό μπερδευτικά σοσιαλιστικό;  Και το κάνουμε βάσει της θεωρίας, που γίνεται και πράξη, ότι κάθε άρρωστος δικαιούται περίθαλψη ανεξαρτήτως ηλικίας, περιουσίας, οικογενείας, κλπ. Τα δε εμβόλια, κανονίζει η νεοφιλελεύθερη ανάλγητη Ευρώπη να αγοραστούν από την ίδια και να γίνουν σε όλο τον πληθυσμό, κάμποσες χιλιάδες εκατομμύρια, δωρεάν. Ούγγροι και Πολωνοί μάλλον έφριξαν από τη σοσιαλιστικότητα του πράγματος και αποφάσισαν να προβάλουν βέτο για να διαχωρίσουν τη θέση τους από κάτι που τους φέρνει στο νου οικεία κακά. Άλλη εξήγηση δεν έχω γι αυτούς. Έτσι και οι δικοί μας εμφανίζονται αγωνιστικοί με μάσκες και αποστάσεις, αλλά παρόντες διότι ναι μεν εξουσία στις καρδιές, αλλά να μην ξεχνάμε και την άλλη. Μη γελαστεί το αστικό κράτος ότι το υπακούμε αυτό, τη λογική της αρρώστιας υπακούμε  έτσι όπως εμείς αποφασίζουμε. Κλειστείτε μέσα, θα μπορούσαν να έχουν πει σε κάθε περίπτωση, σας θέλουμε μαχητικούς για έναν καλύτερο κόσμο όταν βρεθεί το καλύτερο εμβόλιο. Αλλά ανασφαλείς κι αυτοί, φοβήθηκαν όπως κι οι άλλοι τη χαλάρωση, μην πάρει ανάσα ο πιστός, μη βρει καιρό να αμφισβητήσει κάτι.

 

Τρίτη, 17 Νοεμβρίου 2020

Γερνάμε ραγδαία


Γεράσαμε πια κι εμείς, η γενιά του Πολυτεχνείου, πότε ανυψούμενη στα ουράνια της δόξας, παλιά αυτό όμως, πότε λοιδορούμενη για κάθε κακό που προέκυψε από την πτώση της χούντας και μετά, όπως είναι η νεώτερη αντιμετώπιση. Μας λένε τώρα μπούμερ, όπως τους Άγγλους ή τους Αμερικάνους που γεννήθηκαν την ίδια εποχή, πολλά παιδιά μαζί τότε, επειδή υπήρχε αισιοδοξία και ίσως κάποια διακοπή ηλεκτρικού, δεν είμαι σίγουρη. Εδώ σε μας τη δεκαετία του 50 οι οικογένειες σταματούσαν να κάνουν πολλά παιδιά λόγω της ίδιας αισιοδοξίας, δεν πέθαιναν πια τα παιδιά από παιδικές αρρώστιες, οπότε δεν χρειαζόταν οι γυναίκες να γεννάνε πολλά για να επιζήσουν λίγα. Όμως μπούμερ κι εμείς, ακατανόητοι εδώ και πολύ καιρό εξάλλου. Φταίει για όλα η γενιά, αφού είχε την πολυτέλεια να στεφανωθεί κλάδους δάφνης που δεν εννοεί να ξαναβλαστήσει, η δάφνη εννοώ. Εκείνη η χούντα που «δεν τέλειωσε το 73» να μη λέει να φανεί αντάξια της φήμης της για λογαριασμό της δάφνης.

Τέλος πάντων, γερνάμε. Σε είκοσι χρόνια θα είμαστε υπέργηροι (ε, ναι, παραμένω αισιόδοξη, ότι θα ζω, τι παιδί των φίφτυς είμαι;) δεν θα θυμόμαστε τίποτε, κάντε λίγη υπομονή, θα μπορείτε τότε ανεμπόδιστα να λέτε ό,τι θέτε και για το Πολυτεχνείο και για τη γενιά του και για το 73, δεν θα φοβόμαστε κι εμείς μην τις αρπάξουμε αν ανοίξουμε το στόμα μας και πούμε κανένα αληθινό περιστατικό, απομυθοποιητικό φερειπείν, αν στραβοσκιτσάρουμε την αγιογραφία των κλισέ.

Αναρωτιέμαι βέβαια αν όλα είναι έτσι, όλες οι ηρωικές ιστορίες που έγιναν αγιογραφίες και δεν τολμά κανείς να ανοίξει το στόμα του, ή μόνο το Πολυτεχνείο επειδή κράτησε λίγο κι όσο νάναι καταδικάζεται σε κάποιο είδος συμπυκνωμένης αντιμετώπισης. Ή μάλλον όχι, δεν αναρωτιέμαι πια, είμαι σίγουρη. Είμαι σίγουρη ότι όλα τα πράγματα δεν είναι όπως ακούγονται στις επετείους. Σε καμία, ούτε στην 25η Μαρτίου, ούτε στην 28η Οκτωβρίου, ούτε και σε καμία άλλη. Είμαι σίγουρη ότι οι παρελάσεις κι οι πορείες απλώς θέλουν να κατασκευάσουν υποχρεωτικές εικόνες κατευνάζοντας την όρεξη για έρευνα. Με την αμφιβολία σιγουρεύτηκα, διαβάζοντας και αντέχοντας τις απομυθοποιήσεις. Σοκαριστική ήταν η αλήθεια συχνά, αλλά απελευθερωτική και ανθρωπιστική. Ναι, σε κάνει άνθρωπο περισσότερο από κάθε μύθο, άνθρωπο με την καλή έννοια, την παλιά, την ανθρωπιστική, σου γιατρεύει πρωτίστως τον κυνισμό, κι ας μοιάζει τόσο κυνική εκ πρώτης όψεως. 

Υπομονή λοιπόν επαναστάτες, γερνάμε ραγδαία.

Τρίτη, 10 Νοεμβρίου 2020

Χωρίς φόβο

Στο εξοχικό πεζοδρόμιο, μια σπάνια πολυτέλεια, συνήθως δεν βάζουν πεζοδρόμια σε επαρχιακούς δρόμους και δεν χωρούν εκεί πεζοί, σε ένα τέτοιο λοιπόν πολυτελές σημείο περπατούν βράδυ άτομα ευπαθών ομάδων για άσκηση. Όλοι φορούν μάσκα, και μόνο μια γυναίκα είναι άνευ, κοιτάζω και δεν το πιστεύω: είναι Κινέζα, ή έτσι μοιάζει. Για δες λοιπόν, για δες…

Θυμάμαι  διάφορους Κινέζους και Γιαπωνέζους τουριστες μάλλον ή και εργαζόμενους, που εδώ και χρόνια κυκλοφορούσαν στα ελληνικά λεωφορεία και πλοία και τραίνα με τη μάσκα τους, και τους κοιτάζαμε με οίκτο. Για δες τους μικροβιοφοβικούς, λέγαμε και γελούσαμε, μας ήρθαν εδώ με τις μάσκες τους- γιατί δεν φανταζόμασταν καν ότι θα μπορούσαν να τις έχουν αγοράσει από το φαρμακείο της γωνίας. Τόσο ούφο ήμασταν, εμείς, όχι εκείνοι. Εμείς νομίζαμε ότι είχαμε κατακτήσει το προνόμιο να χρησιμοποιούμε τα μικρόβια μόνο για παραγωγή ανοσίας, να αντιμετωπίζουμε το σώμα μας σαν ελεύθερο συλλέκτη αντισωμάτων, με έμφαση στο ελεύθερο. Οι γονείς μας ήταν εκείνοι που φοβόντουσαν, γιατί είχαν δει ανθρώπους να πεθαίνουν από φυματίωση, να παραμορφώνονται από πολυομελίτιδα, να αρρωσταίνουν βαριά από διάφορα μικρόβια. Εμείς μόνο γρίπες περνούσαμε, κι αυτές στο πόδι, με αντιβιώσεις φαστ τρακ, και χαρτομάντιλα σπαρμένα ολούθε. Τα παιδιά στην παιδική χαρά έπεφταν και  λερώνονταν χωρίς να τα πρήζουμε με μη και πρόσεχε, έχτισαν σούπερ ανοσία. Τα πιο ανέμελα παιδικά χρόνια πέρασαν, κάναμε τα εμβόλια στη σειρά, άντε και κανα έξτρα τετάνου για τις ακραίες περιπτώσεις, κι ύστερα τ’ αφήναμε, να σκαρφαλώσουν, να γευτούν, να δοκιμάσουν τις δυνάμεις τους, κι ας γκρεμοτσακίζονταν ενίοτε, έδειχναν περήφανα τα  σημάδια από τα ράμματα. Τουλάχιστον έτσι έκανα εγώ, κι ένιωθα πολύ σπουδαία, και κορόιδευα μέσα μου τους μικροβιοφοβικούς, των γονιών μου συμπεριλαμβανομένων, που δεν ζουν να με δουν με τη μάσκα και το αντισηπτικό τρελαμένη, να κουνήσουν πικρά το κεφάλι τους για τη δικαίωση που ήρθε πίσω- πίσω. Ίσως ο φόβος δεν έφυγε ποτέ, τον καταχωνιάζαμε και τρέχαμε στους ψυχαναλυτές, και σηκώνει τώρα κεφάλι μέσα μας.

Όμως Κινέζοι και  Γιαπωνέζοι δεν έκαναν την επανάσταση της θερμής υποδοχής μικροβίων. Κράτησαν  τον επιφυλακτικό και προσεχτικό τρόπο ζωής τους, μη έχοντας περάσει διαφωτισμό ίσως, την αφελή κι ευτυχισμένη περίοδο της εμπιστοσύνης στο ανθρώπινο είδος. Τι θα μείνει από τον ωραίο χαρακτήρα μας τώρα που περιχαρακωνόμαστε, σκέφτομαι, στα πρόθυρα νευρικού κλονισμού. Κι έχεις και την Κινέζα στον περίπατο ξεμάσκωτη, ανακάλυψε τον διαφωτισμό ετούτη;

Βία στο Πανεπιστήμιο

 Είναι χρόνια τώρα που γίνεται στα Πανεπιστήμια ο χαμός και έχουν μάθει καθηγητές και φοιτητές να ζουν μαζί του. Καταλήψεις, καταστροφές, βανδαλισμοί, εργασίες που πετιούνται, κομπιούτερ που διαλύονται, γραφεία καθηγητών λεηλατημένα, αίθουσες γεμάτες γκράφιτι, παντού σκουπίδι, συνέχεια κίνδυνος να αντιμετωπίσεις κάποια επιθετική ομάδα, αφίσες γεμάτες προσβολές και απειλές σε κάθε τοίχο, επιθέσεις, φασαρίες, φθορά και δίπλα να γίνονται τα μαθήματα όπως όπως, γιατί έτσι είναι εδώ, δεν θα τα αλλάξουμε εμείς σε 4-5-6 χρόνια, να σπουδάσουμε να φύγουμε. Ανήμποροι φοιτητές, ανήμποροι καθηγητές, ανήμποροι πρυτάνεις απέναντι σε καθεστώς μόνιμης βίας και βρώμας που δεν δείχνει καν το πρόσωπο του, που πρέπει να κάνουν ότι δεν το βλέπουν. Κι αν ενοχληθείς σε θεωρούν αντιδραστικό ή αφελή.

Αν δεν παραιτηθούν όλοι οι πρυτάνεις τώρα, αν δεν γίνει κάτι, δεν ξέρω τι, ας κλείσουν τα πανεπιστήμια επ αόριστον, μετά από αυτό που συνέβη στην ΑΣΟΕΕ, δεν έχει νόημα να υπάρχει αυτό το ίδρυμα που λέγεται ελληνικό Πανεπιστήμιο, έχει εξευτελιστεί εντελώς.

Τετάρτη, 28 Οκτωβρίου 2020

Ο δικός μας Νίκος Μπελογιάννης

Στο σχολείο μας κάναμε κάθε χρόνο αποχαιρετιστήρια γιορτή για τις μαθήτριες που τέλειωναν την Έκτη Γυμνασίου, την ετοίμαζε κυρίως η Πέμπτη. Όταν ήταν η σειρά μας ως Πέμπτη, κι όπως κάθε φορά, γκρινιάζαμε που δεν θα είχαμε αγόρια στη γιορτή, μας υποσχέθηκε ο γυμνασιάρχης μας ότι θα έφερνε τον ανιψιό του, που έμενε σπίτι του.

Ο γυμνασιάρχης μας ήταν ο Πλάτων Σωτηρίου. Σύζυγος της Διδώς Σωτηρίου, ο «θείος Πλάτων» της Άλκης Ζέη, ο δίδυμος αδερφός της μητέρας της. Δεν ξέραμε τότε τόσες λεπτομέρειες, μόνο ότι ήταν ο πιο γλυκός, ο πιο σοφός, ο πιο αγαπημένος καθηγητής, πράος, γενναιόδωρος, που μας πείραζε με το λεπτότερο χιούμορ. Έπρεπε να πάρει σύνταξη, μας έλεγε, αλλά έμενε ακόμα λίγο στο πόστο, για να φύγει μαζί μας, έλεγε, όταν θα τελειώναμε κι εμείς.

Δεν ξέραμε ούτε ποιος ήταν ο ανιψιός του. Ούτε όταν ήρθε στη γιορτή μάθαμε. Ήταν χούντα τότε. Πολλά χρόνια μετά, όταν διάβασα τα βιβλία της Διδώς Σωτηρίου και της Άλκης Ζέη, γνώρισα στον ‘Ρήγα’ τον Νίκο Μπελογιάννη, έκανα τη σύνδεση, συνειδητοποίησα την ιστορία του και το βάρος του ονόματος που κουβαλούσε.  Κι έψαχνα να δω σε ποιον έμοιαζε, όπως όσοι τον γνώριζαν φαντάζομαι.

 Τον θυμάμαι ένα βράδυ στο σπίτι της Διδώς, όπου χαϊδευτικά την πείραζε κι αγαπησιάρικα μιλούσε για κείνη και για τη μητέρα του. Είχαμε γελάσει πολύ. Τελευταία φορά τον είδα πέρσι, σ’ ένα ΚΤΕΛ, όπου φευγαλέα χαιρετιστήκαμε  τότε σκέφτηκα ότι αν συναντιόμασταν ξανά θα χαιρόμουν την πραότητα, το χιούμορ, τη σοφία και γλυκύτητα που μετέδιδε. Έμοιαζε στον θείο του τελικά, τον εξ αγχιστείας θείο Πλάτωνα,  ας μην είχε τα χαρακτηριστικά του. Ήταν ο Μπελογιάννης της δικής μας γενιάς, η οποία  έχει το προνόμιο ακόμα να ζει σε μια μακριά ειρήνη και δεν χρειάζεται έπη και ήρωες. Δεν της λείπουν τα θέματα για ανάλυση και περιγραφή, ούτε οι αφορμές για δυστυχία, και απελπισία, έχει δουλειά να κάνει για να τα καταλάβει, να αναλύσει, να βρει τα βάρη που κουβαλάει στην ψυχή της από τα ονόματα και τους ηρωισμούς της προηγούμενης με τους πολλούς νεκρούς και τους πολέμους. Μετά τον πόλεμο, όπως λέει και το τραγούδι, έχεις να συνάψεις ειρήνη, κι εκεί είναι οι δαντέλες και οι αποχρώσεις και οι σπάνιες, οι πολύπλοκες αρετές που θέλουν  καθημερινή δύναμη, θάρρος, επεξεργασία και προσήλωση.

Τετάρτη, 21 Οκτωβρίου 2020

Το άνθος της ανθρωπότητας

Κοιτάζω την ασπρόμαυρη φωτογραφία του Σαμουέλ Πατί που κυκλοφορεί στο διαδίκτυο, από τις διακοπές του στην Ελλάδα, μια χαλαρή καλοκαιρινή πόζα, ανεμελιά που φαίνεται πια σπαραχτική. Άνθρωπος που σίγουρα δεν γυμναζόταν σε πολεμικές τέχνες για να αντιμετωπίσει τον εχθρό στη σχολική του αίθουσα. Αλλά που μπορεί να ήξερε, να του περνούσε από το μυαλό ότι κινδυνεύει όταν αποφάσισε να δείξει στην τάξη εκείνα τα σκίτσα. Έχουν γίνει τόσες ισλαμιστικές επιθέσεις στη Γαλλία, θα σκέφτηκε προς στιγμήν ότι ίσως θα ήταν πιο ασφαλές να μην το κάνει, όμως το έκανε, πήρε το ρίσκο για κάτι τόσο απλό, που θα μπορούσε να αποφύγει, πιστεύοντας ότι το δικαιούται, ότι και οι μαθητές το δικαιούνται. Επειδή το θέμα ήταν η ελευθερία της έκφρασης. Κάτι που έχει θεσμοθετηθεί στη Γαλλία, στις ΗΠΑ, ακόμα κι εδώ στην Ελλάδα όπου πρόσφατα καταργήθηκε η βλασφημία ως ποινικό αδίκημα, στις χώρες της Ευρώπης που αναζητούν διαρκώς το βέλτιστο στη νομοθεσία τους, αλλά δεν έχει στ’ αλήθεια εμπεδωθεί στις συνειδήσεις. Ο νομοθέτης είναι πιο μπροστά από τους πολίτες, κι αυτή την πρόοδο, αυτή την κατάκτηση θέλησε να δείξει ο δάσκαλος στους μαθητές τους, χύνοντας το αίμα του στην υπόθεση με τα σκίτσα του Μωάμεθ, όπου ήδη τόσο αίμα έχει χυθεί. Δεν παραιτήθηκε από αυτό το δύσκολο κεκτημένο, δεν λογοκρίθηκε, δεν σταμάτησε, δεν έθεσε φυλακήν τω στόματι του.

Αυτοί οι άνθρωποι είναι το άνθος της ανθρωπότητας. Θαρραλέοι ενώ ξέρουν ότι δεν έχουν τα μέσα να προστατευτούν, δεν διαθέτουν θωρακισμένη Μερσεντές, γιατί πιστεύουν στο βάθος στην ανθρώπινη καλωσύνη, τις διακηρύξεις του Ρουσώ που τόσο λάθος και τόσο υπέροχες ήταν, ώστε κατέλαβαν τις γαλλικές ψυχές κι απλώθηκαν ακαταμάχητες σε όλον τον κόσμο. Δεν παραιτούνται οι άνθρωποι αυτοί από το βασικό αυτό δικαίωμα, έστω κι αν όλοι γύρω τους φοβούνται, έστω κι αν οι ίδιοι φοβούνται. Η Γαλλία είναι πια σαν επίσημο κράτος ο τόπος που ταυτίζεται μαζί του, περισσότερο από κάθε άλλον.  Θα βρει τρόπους να το υπερασπιστεί, να το θωρακίσει. Θα τους βρούμε όλοι. Πρέπει να υπάρχουν, όσο κι αν απελπιζόμαστε και το αδιέξοδο μας πνίγει, κι ο φόβος τρυπώνει μέσα μας. Δεν είμαστε παρηκμασμένη Ρώμη, η Ευρώπη, που θα υποκύψει στους βαρβάρους επειδή εκείνοι θεωρούν ευλογία το θάνατο.  Θα βρεθούν τρόποι και θα είναι οι βέλτιστοι.

Παρασκευή, 16 Οκτωβρίου 2020

Η Δικαιοσύνη

Υπάρχει κάτι θετικό στις πολιτικές αντιδράσεις για την καταδίκη της Χρυσής Αυγής; Δεν πρόλαβε να ανακοινωθεί η απόφαση του δικαστηρίου κι  άρχισαν εκατέρωθεν καταγγελίες. Εσείς τους βοηθήσατε! Όχι, εσείς αρχίσατε πρώτοι! Είστε αστικό κόμμα και ως γνωστόν (από πού;) ο φασισμός είναι ακραία έκφανση του καπιταλισμού, το έλεγε η αριστερή θεωρία του μεσοπολέμου, που βοήθησε και λίγο να γίνει ο πόλεμος, τόσο άτεγκτη που ήταν δεν επέτρεψε συνεργασία  αντιφασιστικών κομμάτων στη Γερμανία. Κάτι έχει απομείνει και στη σημερινή αριστερή θεωρία από την ιδέα αυτή.

Ευτυχώς δεν είμαστε στο 1944, όταν την απελευθέρωση της Αθήνας ακολούθησαν τα Δεκεμβριανά και ο Εμφύλιος. Τη χαρά μας όμως για την απόφαση του Δικαστηρίου την ακολουθεί  χαμηλής έντασης και με βρισιές μόνο εμφύλιος, που μπορεί να κορυφωθεί σε πρωτοσέλιδα και μολότωφ εναντίον δακρυγόνων, ως εκεί, ελπίζουμε όλοι. Δεν είναι όπως τότε. Έχουμε κράτος και θεσμούς, έστω κι αν δεν τους εμπιστευόμαστε όσο θα θέλαμε, έστω κι αν οι λειτουργοί τους συχνά δεν στέκονται στο ύψος της αποστολής, έστω κι αν πολλοί ρομαντικοί άνθρωποι, κυρίως νέοι, νομίζουν ότι καλύτερα θα ζούσαμε χωρίς νόμους και κράτος διότι κατά βάθος οι άνθρωποι διαθέτουν έμφυτη καλωσύνη, οπότε κάθε επίθεση στο κράτος που την εμποδίζει να εκδηλωθεί, είναι καλό πράγμα. Αυτή τη φορά απλώς δεν κρατά η χαρά, την πεποίθηση ότι τα κόμματα όλα είναι άξια να συνταχθούν εναντίον του φασισμού -ναζισμού τη χαλάει αμέσως το κλίμα αντιπαράθεσης. Τι θετικό λοιπόν να υπάρχει;

Μήπως είναι θετικό ένα είδος εμπιστοσύνης στη Δικαιοσύνη που εκδηλώνεται έστω κι έτσι; Και με τη χαρά και με τις αντιπαραθέσεις; Μπορεί να ξέραμε πολλοί τι ήταν η Χρυσή Αυγή, αλλά τώρα που η Δικαιοσύνη μίλησε η γνώση έγινε αλήθεια. Πολλά καταμαρτυρούμε στη Δικαιοσύνη για τις δυσλειτουργίες της και την απληστία των λειτουργών της όταν αποφασίζουν για τους μισθούς τους, αλλά κακά τα ψέματα. Την έχουμε ανάγκη, σαν πολίτες και σαν άνθρωποι. Πρέπει να πιστεύουμε σε κάτι. Κι αυτό το κάτι είναι η ιδέα της Δικαιοσύνης. Ανεξάρτητη, όπως ορίζει το Σύνταγμα. Δεν είναι εύκολο, είναι εύθραυστη, φαρφουρένια, κρυστάλλινη, ευαίσθητη, μέλος ευπαθούς ομάδας, κι ας είναι αυτή που όλοι οφείλουμε να σεβόμαστε.. Οι πολιτικοί συχνά νομίζουν ότι μπορούν να της επιβληθούν, να παίξουν μαζί της. Οι πολίτες πρέπει να τη φροντίζουμε. Την χρειαζόμαστε όπως το σώμα μας χρειάζεται το νερό.

Φέρτε μου έναν προτεστάντη

Φέρτε μου έναν προτεστάντη

Οι προτεστάντες έχουν τη φήμη ότι είναι στεγνοί άνθρωποι, αυστηροί, δεν εκδηλώνουν συναισθήματα, δουλευταράδες, απλοί, κάπως βαρετοί. Πιστεύεται γενικά ότι εννοούν αυτά που λένε, δεν χρειάζεται να ψάχνεις κρυμμένα νοήματα και υπονοούμενα και υπόρρητα πράγματα γενικώς υπό, κι αυτό είναι που τους κάνει βαρετούς. Πράγματι, να σου λέει κάτι κάποιος και να το εννοεί, να μη σε κολακεύει, να μη σε χαϊδεύει, να μη σε κοροϊδεύει. Βαρετό.

Λένε ότι οι προτεστάντες κάπως έχουν συνδυάσει την έννοια της δουλειάς με τη θρησκεία, ότι θεωρούν ευλαβές και απαραίτητο για έναν ευσεβή βίο να στρατεύονται ως εργαζόμενοι στην κοινωνία και να εργάζονται με όλες τις δυνάμεις τους, δίνοντας στη δουλειά τον καλύτερο εαυτό τους. Είναι αυστηροί και οικονόμοι, έως τσιγκούνηδες, τρώνε πατάτες με μαϊντανό μέσα στα πιο ακριβά τους σκεύη, βάζουν και λίγο βούτυρο, χάλι μαύρο δηλαδή, είναι αυστηροί, ανελέητοι, αντιπαθείς. Τίμιοι.  Αφήνουν τα παράθυρά τους χωρίς κουρτίνες για να μπορούν όλοι να βλέπουν πως δεν έχουν να κρύψουν τίποτε.

Γενικά υποτίθεται ότι εμείς οι Έλληνες δεν μπορούμε καθόλου να ανεχτούμε αυτή τη νοοτροπία. Θέλουμε ανθρώπους θερμούς, εκδηλωτικούς, φιλόξενους, να σφάζουν αρνιά για το τραπέζι που μας υποδέχεται, να τάζουν λαγούς με πετραχήλια για την εξουσία που ζητούν ως πολιτικοί. Και είμαστε διατεθειμένοι να ανεχτούμε τις μικρές παρασπονδίες τους όταν τελικά την κατακτούν, την εξουσία. Να μη διορίσει ο χριστιανός και πέντε- δέκα συγγενείς; Ε, γιατί σκοτώθηκε να βγει; Αφού είχε τη μαγκιά να κερδίσει, ας σεβαστούμε τη δεινότητά του. Ας διορίσει κι όσους θέλει, έτσι κάνουν όλοι. Δεν είναι πια πολίτης κανονικός, γίνεται κάτι παραπάνω, ας ξοδέψει μερικά εκατομμύρια. Κι εμείς ως πολίτες να συνεχίσουμε την προσπάθεια να ξεφύγουμε από τη μανία της εφορίας να εισπράττει ποσοστά από κάθε τι που κερδίζουμε.

Νομίζω ότι δεν αντέχω άλλο αυτό το περίπλοκο σύστημα. Φέρτε μου έναν προτεστάντη, να είναι με τις προδιαγραφές της φήμης του. Με παράθυρα χωρίς κουρτίνες. Να λέει αυτό που σκέφτεται και να μην εννοεί τίποτε άλλο. Να θεωρεί την οικονομία απαραίτητη, ειδικά στα λεφτά του κράτους, αυτά που τα σκορπίζουν με τόση άνεση οι κιμπάρηδες οι δικοί μας. Τσιγκούνη, χωρίς ευφράδεια, αντιπαθητικό, στεγνό, αυστηρό, χωρίς επικοινωνιακό χάρισμα. Κι ας με βάλετε να τρώω εγώ τις πατάτες με το μαϊντανό και λίγο βούτυρο για έναν ολόκληρο χρόνο. 

Δυναστείες

 


Πρέπει να είδα σε ταινίες και σήριαλ τη ζωή όλων των βασιλισσών της Αγγλίας, την πρώτη Ελισάβετ και τη δεύτερη, τη βασίλισσα Άννα του Λάνθιμου, τώρα τη Βικτώρια σε τρεις σειρές επεισοδίων που τελειώνουν πριν καν γεννήσει τα εννιά της παιδιά. Μου αρέσουν  τα εσωτερικά των παλατιών, τα ρούχα και τα εξωτερικά, με αυτή τη σειρά. Μάλλον έχω  ίδια γούστα με τους περισσότερους τηλεθεατές, αυτά τα ωραία κυριαρχούν στο σήριαλ και όσο γίνεται λιγότερο μάχες και αιματοχυσίες. Μόλις τελειώνει κάθε επεισόδιο ανοίγω και Βικιπαίδεια, να καλύψω τα κενά, κι όλο μπερδεύομαι με τους βασιλικούς οίκους. Ποιος ήταν πατέρας ποιανού και μητέρα τίνος και αδερφός του τάδε, και θείος- ανιψιός- διάδοχος… Πώς βγάζαν άκρη οι δυναστολόγοι, πολύ τους συμπονάω τους ανθρώπους. Όλο και περισσότερο απορώ κατανοώντας και κατανοώ απορώντας την ανάγκη των ανθρώπων για γνησιότητα της καταγωγής. Το πώς η καταγωγή σου έδινε τα πάντα ή τίποτε, αυτό ήταν ο βασικός νόμος που ρύθμιζε τη ζωή των Ευρωπαίων πολλές δεκαετίες μετά τη Γαλλική επανάσταση. Από πού πήγαζε αυτή η σιδερένια πεποίθηση; Ήταν ρωμαϊκό κατάλοιπο, από την εποχή των αυτοκρατόρων που ανακηρύσσονταν θεοί, κάτι παλιότερο ίσως; Κάτι νεώτερο, κάποια φυσική ανθρώπινη κλίση, ή καλλιεργημένη απάτη σταθερότητας; Σίγουρα καταλαβαίνω καλύτερα, μετά από τόσα σήριαλ και τόση Βικιπαίδεια, γιατί έπρεπε να βρεθεί και για την Ελλάδα κάποιος βασιλιάς τότε που απελευθερώθηκε, και γιατί έπρεπε να είναι Γερμανός κατά προτίμηση. Μπορώ να δω ακόμα πολλά τέτοια σήριαλ, θα μου άρεσε να υπάρχουν και μερικά γαλλικά, να δείχνουν αυτό το πίσω- μπρος από την ιδέα της ισότητας πίσω στις δυναστείες, και πάλι μπρος και πάλι πίσω, αυτή την ιστορία που δεν γυρίζεται εύκολα σήριαλ, δεν έχει τόσο ωραία εσωτερικά, περιέχει πολλή αιματοχυσία, και κάθε φορά που τη διαβάζει κανείς ανακαλύπτει νέες πτυχές.

Τώρα που συνιστούν στους άνω των 65 να μην πολυκυκλοφορούν, πράγμα που προσωπικά εφαρμόζω και πριν και μετά το λοκντάουν, θα διαβάσω πολλά βιβλία, θα δω πολλά σήριαλ, όταν δεν θα περπατώ τις μεγάλες αποστάσεις που κάποτε έκανα με μέσα μαζικής συγκοινωνίας. Τα λεωφορεία ως εσωτερικό της δυναστείας των Καραμανλήδων, συγκεκριμένα του Κώστα Καραμανλή του Γ’, αν δεν κάνω λάθος, δεν θα είναι ποτέ γοητευτικό θέαμα, φοβάμαι, εκτός κι αν βρεθεί κάποιος ιδιοφυής σκηνοθέτης.

Σάββατο, 3 Οκτωβρίου 2020

Στην αγορά με το άλογο


Από τον παππού μου έχω μόνο ένα κείμενο που μου το έδωσε ο ξάδερφός μου, και πολλές βέβαια ιστορίες. Το πορτραίτο του βρίσκεται στην αίθουσα της Ένωσης Σπάρτης Μικράς Ασίας, το είδα μια φορά που πήγα πριν πολλά χρόνια, ελπίζω να είναι ακόμα εκεί. Ήταν σχολικός έφορος στην πατρίδα του, τα Σπάρτα Μικράς Ασίας, γιατρός το επάγγελμα, ο ντοκτόρ Ελεϊμόν. Τον έλεγαν Ελεήμονα. Ίσως το όνομα παίζει ρόλο στην προσωπικότητα. Ελεούσε τους συμπατριώτες του Έλληνες με γράμματα, σχεδόν με το ζόρι, μάζευε τα λεφτά για να λειτουργεί το σχολείο της Κοινότητας. Γιατί έπρεπε μόνοι τους να λειτουργούν τα σχολεία που μάθαιναν στα παιδιά τους ελληνική γλώσσα και άλλες πολυτέλειες, οι ίδιοι μάλιστα ήταν τουρκόφωνοι. Με κόπο και προσπάθεια κατακτούσαν κάθε φράση ελληνική, και πού να ήξεραν ότι θα τους χρειαζόταν η γλώσσα εκείνη όταν θα έρχονταν πρόσφυγες μετά την Καταστροφή εδώ πέρα.

Στο κείμενο λοιπόν εκείνο ο παππούς διηγείται πώς πήγε μια μέρα με το άλογο στα μαγαζιά για να μαζέψει τις καθυστερημένες συνδρομές για τη λειτουργεία του σχολείου. Αυτή η μανία για διδασκαλία πέρασε σε όλους μας, ο αδερφός μου, Ελεήμων κι αυτός, έγινε καθηγητής και ακόμα είναι. Εγώ βγήκα πολύ διδακτικός τύπος, ευτυχώς ξεκινήσαμε τα μαθήματα ελληνικών σε μετανάστες πριν δεκατρία χρόνια στην Αγορά της Κυψέλης και κάπως ξεδίνω. Κάθε χρόνο έκτοτε διδάσκω την ελληνική γλώσσα σε όσους θέλουν να τη μάθουν, αρχίζοντας από το αλφάβητο. Θα πρέπει να έχω διδάξει το ελληνικό αλφάβητο σε χιλιάδες ανθρώπους. Ναι, χιλιάδες, γιατί όποτε ερχόταν κάποιος καινούργιος που δεν το ήξερε καθόλου δεν ήθελα να τον αφήνω στην άκρη, τον έπαιρνα λοιπόν σε ιδιαίτερο μάθημα και του μάθαινα το αλφάβητο. Μπορεί να μην ξαναρχόταν, πολλοί δεν ξανάρθαν, η ζωή πολλών μεταναστών είναι ασταθής και δύσκολα γίνονται μαθητές, τουλάχιστον όσοι με γνώρισαν έμαθαν το αλφάβητο.  

Δυναστείες


Πρέπει να είδα σε ταινίες και σήριαλ τη ζωή όλων των βασιλισσών της Αγγλίας, την πρώτη Ελισάβετ και τη δεύτερη, τη βασίλισσα Άννα του Λάνθιμου, τώρα τη Βικτώρια σε τρεις σειρές επεισοδίων που τελειώνουν πριν καν γεννήσει τα εννιά της παιδιά. Μου αρέσουν  τα εσωτερικά των παλατιών, τα ρούχα και τα εξωτερικά, με αυτή τη σειρά. Μάλλον έχω  ίδια γούστα με τους περισσότερους τηλεθεατές, αυτά τα ωραία κυριαρχούν στο σήριαλ και όσο γίνεται λιγότερο μάχες και αιματοχυσίες. Μόλις τελειώνει κάθε επεισόδιο ανοίγω και Βικιπαίδεια, να καλύψω τα κενά, κι όλο μπερδεύομαι με τους βασιλικούς οίκους. Ποιος ήταν πατέρας ποιανού και μητέρα τίνος και αδερφός του τάδε, και θείος- ανιψιός- διάδοχος… Πώς βγάζαν άκρη οι δυναστολόγοι, πολύ τους συμπονάω τους ανθρώπους. Όλο και περισσότερο απορώ κατανοώντας και κατανοώ απορώντας την ανάγκη των ανθρώπων για γνησιότητα της καταγωγής. Το πώς η καταγωγή σου έδινε τα πάντα ή τίποτε, αυτό ήταν ο βασικός νόμος που ρύθμιζε τη ζωή των Ευρωπαίων πολλές δεκαετίες μετά τη Γαλλική επανάσταση. Από πού πήγαζε αυτή η σιδερένια πεποίθηση; Ήταν ρωμαϊκό κατάλοιπο, από την εποχή των αυτοκρατόρων που ανακηρύσσονταν θεοί, κάτι παλιότερο ίσως; Κάτι νεώτερο, κάποια φυσική ανθρώπινη κλίση, ή καλλιεργημένη απάτη σταθερότητας; Σίγουρα καταλαβαίνω καλύτερα, μετά από τόσα σήριαλ και τόση Βικιπαίδεια, γιατί έπρεπε να βρεθεί και για την Ελλάδα κάποιος βασιλιάς τότε που απελευθερώθηκε, και γιατί έπρεπε να είναι Γερμανός κατά προτίμηση. Μπορώ να δω ακόμα πολλά τέτοια σήριαλ, θα μου άρεσε να υπάρχουν και μερικά γαλλικά, να δείχνουν αυτό το πίσω- μπρος από την ιδέα της ισότητας πίσω στις δυναστείες, και πάλι μπρος και πάλι πίσω, αυτή την ιστορία που δεν γυρίζεται εύκολα σήριαλ, δεν έχει τόσο ωραία εσωτερικά, περιέχει πολλή αιματοχυσία, και κάθε φορά που τη διαβάζει κανείς ανακαλύπτει νέες πτυχές.

Τώρα που συνιστούν στους άνω των 65 να μην πολυκυκλοφορούν, πράγμα που προσωπικά εφαρμόζω και πριν και μετά το λοκντάουν, θα διαβάσω πολλά βιβλία, θα δω πολλά σήριαλ, όταν δεν θα περπατώ τις μεγάλες αποστάσεις που κάποτε έκανα με μέσα μαζικής συγκοινωνίας. Τα λεωφορεία ως εσωτερικό της δυναστείας των Καραμανλήδων, συγκεκριμένα του Κώστα Καραμανλή του Γ’, αν δεν κάνω λάθος, δεν θα είναι ποτέ γοητευτικό θέαμα, φοβάμαι, εκτός κι αν βρεθεί κάποιος ιδιοφυής σκηνοθέτης. 

Μην πάρει ανάσα ο πιστός

Φαίνεται ότι δεν ήσαν άτρωτοι τελικά οι ιερωμένοι και οι πιστοί, αρρώστησαν ιερωμένοι, όπως μάθαμε, αρρώστησαν και πιστοί κατά πάσα πιθανότη...