Κυριακή 4 Ιανουαρίου 2026

Η κινητή εγκυκλοπαίδεια

Περιμένοντας να κολλήσει το γόνατο σκέφτομαι πολύ το θείο μου, τον μεγάλο αδερφό της μητέρας μου που σε όλη του τη ζωή έπρεπε να περπατάει όπως εγώ τώρα, με το ένα πόδι αλύγιστο. Πρώτη φορά καταλαβαίνω τις δυσκολίες που πέρασε, τον τρόπο που έζησε. Μου μιλούσε γι αυτόν, για τα παιδικά του χρόνια, η μαμά μου που τον λάτρευε, και μου φαινόταν απλώς λίγο παράξενος. Όλο διάβαζε, έλεγε η μαμά μου, δεν μπορούσε να παίξει με τα άλλα παιδιά. Έμαθε τόσα πράγματα που τον λέγαμε «κινητή εγκυκλοπαίδεια»!

Κινητή, ναι, με δυσκολία όμως, γιατί πρέπει όλες οι κινήσεις να γίνονται αλλιώς, πιο αργά, με άλλο ρυθμό, άλλες προτεραιότητες. Και οι άλλοι γύρω τρέχουν, βιάζονται, ειδικά στην Αθήνα νομίζω ότι πρέπει να είμαστε οι πιο βιαστικοί άνθρωποι στον κόσμο. Λογικό, γρήγορα να πάμε σπιτάκι μας, να φύγουμε από τον άσχημο και εχθρικό δημόσιο χώρο, οπότε αυτός που αναγκαστικά περπατά αργά, υποφέρει περισσότερο. 

Εδώ η μαμά μου με τον αδερφό της λίγα χρόνια πριν το γάμο της, σε βόλτα στο πάρκο, όπου θα είχαν βρει σίγουρα το μέσο όρο της ταχύτητας.



Γενική υπό διωγμόν

  Φέτος κατέγραψα κι εγώ τα βιβλία που διάβασα, επειδή κάθε Δεκέμβριο διαβάζω απολογισμούς και ζήλεψα. Σύνολο 72 βιβλία, από τα οποία δυσκολεύομαι να βρω ποιο μου άρεσε περισσότερο, και δεν σκοπεύω να πω ποια βαρέθηκα, γιατί είναι τα πιο τρέντι που βαρέθηκα και φοβάμαι ότι θα με θεωρήσουν πολύ ντεμοντέ. (να μια λέξη που χρησιμοποιούμε μόνο οι μπούμερ) Ξεχωρίζω αυτό που μου άρεσε και που χάρηκα το εξώφυλλο του με το όνομα της Φελίσας στη γενική, στα ωραία ελληνικά που μάθαμε εμείς οι μπούμερ στο σχολείο, και που υπερασπίστηκε εδώ ο Achilleas KyriakidisΤα θηλυκά ονόματα κλίνονται όταν μπορούν τόσο απλά να εξελληνιστούν, όπως όλα όσα τελειώνουν σε -α. Μέχρι και την Άννα έχω δει άκλιτη, σε παιδικό μάλιστα. 

Καλή χρονιά λοιπόν, με περισσότερη σωστή γραμματική, εύχομαι εγώ που δεν τη χώνευα στο σχολείο. Ξέρω, είναι εξίσου ουτοπικό με την ευχή για παγκόσμια ειρήνη, αλλά δεν παύουμε να ευχόμαστε.



Σάββατο 29 Νοεμβρίου 2025

Advent

Κάποτε σε ένα ευτυχισμένο ταξίδι στο Βέλγιο, είχαμε βρει ένα ξύλινο παιχνίδι, γερμανική σπεσιαλιτέ μάθαμε μετά. Φτιάχνουν τέτοια ανθρωπάκια ξύλινα τα Χριστούγεννα και αυτός ο πύργος σε σχήμα δέντρου είναι μια εκδοχή των αντικειμένων που βοηθούν να περάσουν οι μέρες και προπάντων οι νύχτες, περιμένοντας τα Χριστούγεννα. Είναι η περίοδος που λέγεται Advent, και γίνεται καλαντάρι, γίνεται σειρά από κεράκια, γίνεται κυρίως τραγούδι, όπως αυτό το μεσαιωνικό με τους λατινικούς στίχους που έχει επεξεργαστεί ο Kodaly και τραγουδάμε με τη Μικτή Χορωδία του Ωδείου Κόνταλυ κάθε χρόνο.

Γιατί τόση ανυπομονησία για τα Χριστούγεννα; Μα επειδή ακόμα οι μέρες μικραίνουν και οι νύχτες μεγαλώνουν, έτσι νιώθω εγώ και τη Μαύρη Παρασκευή και τις υπόλοιπες μαυρίλες, ο δε Χριστούλης πήρε τη θέση των θεών του φωτός, γεννιέται τη μεγαλύτερη νύχτα του χρόνου και φέρνει τ' απάνω κάτω: η μέρα αρχίζει μετά να μεγαλώνει



Τετάρτη 26 Νοεμβρίου 2025

Επιγονατίδες

Να κάτι πολύ χρήσιμο για το περπάτημα στην Αθήνα, που απορώ πώς δεν το έχει ακόμα σκεφτεί κανένας σχεδιαστής μόδας. Επιγονατίδες που θα μπορούσαν να είναι από αφρολέξ σε διάφορα σχέδια, και να μας επιτρέπουν να πέφτουμε κομψά πάνω στα πεζοδρόμια, είτε σκοντάφτοντας είτε γλιστρώντας, είτε ξέρουμε μπαλέτο και σπαγγάτο είτε το μαθαίνουμε επί τόπου. Προσωπικά θα φορούσα ευχαρίστως και παντελόνι σε στυλ ανθρωπακιου Μισελεν, και γιατί όχι και μπλούζα; Με έχουν πείσει τα οδοστρώματα ότι έχω όχι μόνο μυτερά γόνατα αλλά και μυτερούς αγκώνες

Πήγα στην Πάρνηθα και ούτε που σκόνταψα, βρήκε το παπούτσι μου στη Βαλτετσιου ένα διαφανές καπάκι από τάπερ κι έγινε το γόνατο καινούργιο…



Κυριακή 23 Νοεμβρίου 2025

Πάρνηθα

Πάρνηθα, το δικό μας μαγικό βουνό. Το αληθινό βουνό της Αττικής. Το σοβαρό βουνό. Με τα χιόνια του, το κρύο του, τα έλατα του. Το αγαπημένο βουνό, που καίγεται και ξανακαίγεται, και ξαναματακαίγεται, κι έχει αλλάξει τόσο πολύ μέσα στα χρόνια. Το δάσος που λαχτάριζες ώσπου να το περάσεις, πώς το λέει εκείνο το ποίημα; Δεν υπάρχει πια το δάσος που λαχτάριζες ώσπου να το περάσεις διαβάτη αλλοτινέ. Το μονοπάτι που διασχίζαμε για το Μπάφι με τα παιδιά μικρά, βαθύσκιωτο, σκεπασμένο από έλατα, το βλέπεις τώρα από μακριά, γυμνό, εκτεθειμένο, μια λευκή γραμμή ανάμεσα σε χορτάρι που έχει σκεπάσει της μεγάλης πυρκαγιάς την ολόμαυρη ράχη, δεκαοχτώ χρόνια μετά. Δεν μεγαλώνουν τα έλατα. Δεν καταλάβαμε καν αν έχουν πιάσει, έστω κάποια. Στον τόπο της τελευταίας πυρκαγιάς ίσως τα πεύκα να τα καταφέρουν καλύτερα.

Και για δες τι γίνεται γύρω από το Μπάφι. Χιλιόμετρα τα παρκαρισμένα αυτοκίνητα, το καταφύγιο έχει επεκταθεί, έγινε καφετέρια, κόσμος πάει κι έρχεται. Τρίβουμε τα μάτια μας, δεν έχουμε ξαναδεί εκεί επάνω τόσο στρίμωγμα. Ανακάλυψαν λοιπόν οι Αθηναίοι την Πάρνηθα, έστω και για μια βόλτα για καφέ στο υψόμετρο, να δουν από ψηλά την πόλη, να τους φυσηξει αέρας κρύος, να επιβεβαιώσουν ότι τα έλατα είναι αληθινά δέντρα κι όχι χριστουγεννιάτικη επινόηση. Ίσως αν τόσοι πολλοί άνθρωποι την έχουν βάλει στη ζωή τους, να έχει καλύτερη μοίρα στο μέλλον, καλύτερη φύλαξη, φροντίδα και πυρόσβεση δηλαδή. 

Λίγο μόνο περπάτημα σ’ ένα μικρό μονοπάτι και βλέπεις τον κόσμο αλλιώς. Mount therapy, ας πούμε.


 

Τετάρτη 12 Νοεμβρίου 2025

Οπερα Μπούφα

 Πέτα- πέτα χρυσόφτερη σκέψη, να με πας στο μυαλό των σύγχρονων σκηνοθετών όπερας, άσε με να φανταστώ ένα διάλογο με το βοηθό τους, μπας και τους καταλάβω λίγο καλύτερα και δεν με ξαναπιάσουν τα γέλια σε τραγικές στιγμές του έργου. 

-Λοιπόν, η υπόθεση του έργου διαδραματίζεται στη Βενετία τον 19ο- ή 18ο αιώνα..

-Α, όχι, δεν θέλω τουριστικές καρτποστάλ με Βενετία. Θα βάλουμε μια σύγχρονη Βενετία με σκληρά χρώματα…

-Ναι, φυσικά, η Βενετία είναι υπερβολικά ωραία για να τη δείξουμε. Εννοείται. 

-Δυστυχώς στην όπερα είναι όλα δεδομένα, μουσική, λιμπρέτο. Λίγα πράγματα μπορεί να κάνει ο σκηνοθέτης. Με καταπιέζει αυτή η συνθήκη σαν ζουρλομανδύας. 

-Μιλώντας για ζουρλομανδύα, τι θα λέγατε για μερικούς νοσοκόμους και γιατρούς με τα σχετικά εργαλεία που εισβάλουν στη δράση. Το έχω δει σε πολλές όπερες τώρα τελευταία. 

-Ναι, οπωσδήποτε, εξάλλου έχουμε και τις σχετικές στολές, θα τους βγάλουμε αυτούς σε κάποια εισαγωγή, δεν μπορούμε να το παραλείψουμε, πρέπει να στείλουμε το μήνυμα... 

-Και στη μεγάλη εισαγωγή;

-Α ναι, η μεγάλη εισαγωγή της όπερας είναι η μόνη που μας αφήνει λίγη ελευθερία. Εκεί θα βάλουμε κάτι με σεξουαλικό υπονοούμενο σε συνδυασμό με οικογενειακό δράμα…

-Λοιπόν, η μητέρα είναι τυφλή και τριγυρίζει στις εκκλησίες με ένα ροζάριο…

-Ωραία, θα τη ντύσουμε με λαμέ ολόσωμο…

-Και η κόρη είναι τραγουδίστρια και τριγυρίζει διαρκώς εκεί που δεν τη σπέρνουν…

-Αυτή θα φοράει μαύρα και θα έχει και άσχημη κόμμωση, για να είναι όλα το αντίθετο από αυτό που περιμένει κανείς. Πρέπει να υπονομεύσουμε το κλασικό περιεχόμενο της όπερας. 

-Ναι, φυσικά, κι αυτοί οι μουσικοί είναι τόσο καλοί στην εποχή μας, οι τραγουδιστές τόσο καταπληκτικοί, είναι δύσκολο να τους υπονομεύεις. 

-Έχει γίνει πολύ σκληρή η δουλειά μας. Αλλά πρέπει να περάσουμε το μήνυμα! Εξάλλου γι αυτό είμαστε περιζήτητοι και ταξιδεύουμε στις πρωτεύουσες της μουσικής διδάσκοντας την τέχνη μας.

-Σωστά, απλώς καμιά φορά φοβάμαι μήπως κουράζουμε τους μουσικούς, τους σολίστ..

-Και τι είναι οι σολίστ; Απλοί εκτελεστές. Εγώ είμαι ο δημιουργός! Μωρέ θα τους βάλω να τρέχουν, να πέφτουν, να κυλιούνται, θα το υπονομεύσω το κλασικό μέχρις εξαντλήσεως. Πρέπει να περάσουμε το μήνυμα!

-Χωρίς να θέλω να φανώ αδιάκριτος, το  μήνυμα είναι κάτι διαφορετικό από την επιθυμία μας να υπονομεύσουμε το έργο; 

-Δεν ξέρεις ποιο είναι το μήνυμα; Απολύεσαι!

Κυριακή 2 Νοεμβρίου 2025

Ιθάκη και άλλες νήσοι

 Το βιβλίο του Τσίπρα δεν νομίζω να το διαβάσω, αλλά δεν παίρνω και όρκο, τόσα που διάβασα εδώ μέσα είναι σα να το ξέρω, τόσα που έζησα εδώ μέσα είναι σα να ξέρω και τι παραλείπει, δηλαδή τη στάση της αριστεράς γενικότερα. Και παλιότερα. 

Για μένα από τη στιγμή της κωλοτούμπας του Τσίπρα αρχίζει η θετική περίοδος. Αφού μας έβγαλε την ψυχή επί χρόνια, όχι μόνο μετά τα μνημόνια αλλά και πολύ νωρίτερα, με την πλήρη άρνηση να συμμετέχει σε κάθε προσπάθεια συνεργασίας με άγριο, άγαρμπο, άγονο και αδιέξοδο τρόπο, στο τέλος προσήλθε στο λεγόμενο σύστημα εξουσίας, έγινε κυβέρνηση, έδιωξε Βαρουφάκη- πήρε Τσακαλώτο, και μια χαρά τα πήγε, σεμνά και οργανωμένα. Έκανε και τη συμφωνία των Πρεσπών, πολύ σπουδαίο βήμα και τολμηρό για το πολιτικό μας τέλμα. Ομως αυτοκριτική δεν έκανε ακόμη για τη στάση της πριν κερδίσει την εξουσία, για όλα αυτά τα χρόνια που στα Πανεπιστήμια, στα σχολεία, στα συνδικάτα, αλλά και στους δρόμους, στα πρωτοσέλιδα, παντού όπου είχε δύναμη, διέλυε με το μηδενιστικό της λόγο κάθε αίσθηση κοινότητας, κάθε συλλογική αξία, πέρα από το να καταστρέφει βέβαια και υλική υποδομή δημόσια χωρίς καμία συνείδηση, σχολεία, πανεπιστήμια, μνημεία, κτίρια, μαγαζιά, τα πάντα. Ναι δεν ήταν τα κόμματα της αριστεράς που διέλυσαν την Αθήνα, αλλά θεωρούσαν πως οι καταστροφές ήταν δευτερεύον ζήτημα μπροστά στο κίνημα. 

Αυτή την αυτοκριτική ακόμα την περιμένουμε και μάλλον θα την περιμένουμε για πολύ καιρό ακόμα, όσοι έχουμε απομείνει να τη θεωρούμε σημαντική.

Τετάρτη 29 Οκτωβρίου 2025

Χαλογουίν ή το ένδοξο 28;

Το μωρό μας ευχαριστήθηκε πολύ το workshop της κολοκύθας. Μαζεύτηκε όλη η παρέα των παλιών συγκατοίκων, που τώρα είναι γονείς και πέρασαν θαυμάσια την Κυριακή τους. 

Αυτά στο Λονδίνο. Εδώ στην Ελλάδα τα παιδάκια κάνουν παρέλαση από τον παιδικό σταθμό. Θυμάμαι ακόμα το σοκ που είχα πάθει όταν ήρθαν τα δικά μου, ετών δυόμιση, τραγουδώντας την Ιταλία την πατρίδα του Ντούτσε τη γελοία και φωνάζοντας αέραααα. Το βρίσκω πιο τρομαχτικό από κάθε άγρια κολοκύθα να βάζεις νήπια να παπαγαλίζουν τέτοια πράγματα και να παρελαύνουν. Αν και γελούσαμε με το μικρό μου που έλεγε, γιορτάζουμε τώρα το ένδοξο 28! 

Αλλά η εποχή μου και οι αντιλήψεις μου έχουν παρέλθει. Στο facebook επικράτησε συγκίνηση με εικόνες νηπίων σε παρέλαση και έπεσε δάκρυ με τα παιδάκια στα μακρινά νησιά που είναι μόνα τους και παρελαύνουν με τη δασκάλα τους. 

Βρέθηκαν και οι διδακτικοί, αλίμονο δα. Μάθετε στα παιδιά σας το νόημα της 28ης κι αφήστε τα Χαλοουίν και τις αηδίες! Στην επόμενη φάση μπορούν να πηγαίνουν και οι μαμάδες με τα καρότσια στην παρέλαση, όπως αρχίζουν τώρα μερικοί να μαθαίνουν αρχαία από το Δημοτικό. 

Ζήτω το Χαλοουίν!


 

Κυριακή 21 Σεπτεμβρίου 2025

Ήλιος λοξός


 Φθινοπωριάζει κανονικά, σαν άλλοτε ή σαν τώρα, που ο βοριάς επεκτείνεται ως τα τέλη Σεπτεμβρίου ενώ όφειλε να αποσυρθεί ήδη από τα τέλη Αυγούστου. Ο ήλιος πήρε ήδη κλίση κούρασης, αστράφτει πάνω στη θάλασσα, κολυμπάω με σκουφάκι για να μην παγώνει το κεφάλι μου. Κολυμπάω εντατικά, κάθε μέρα μια ώρα τουλάχιστο και λιάζομαι όσο αντέχω, γιατί θα φύγω πάλι για Λονδίνο κι αισθάνομαι σαν αγγλίδα που δε χόρτασε διακοπές, χαχα. Μα πώς να χορτάσεις αυτή την ευτυχία;

Παρατηρώντας τον αποψιλωμένο βυθό σκέφτομαι τον αδερφό μου, συχνὰ μιλούσαμε για τη θάλασσα και τώρα πια δεν μπορεί να κολυμπήσει καθόλου. Μου κόπηκε η αναπνοή χτες που θυμήθηκα την κατάσταση του. Δεν έχει γιατρειά και ποτέ ξανά δεν θα πούμε τα τόσα που είχαμε να πούμε για το βυθό. 

Από τα τρία μου παιδιά το μεγάλο βγήκε μέγας εραστης της θάλασσας, γεννήθηκε ψάρι, λέει η γυναίκα του. Έπαθε σοκ που ο θείος του δεν κολυμπάει πια. Ας τον άφηναν να πλατσουρίζει στα ρηχά, είπε το παιδάκι μου, που πηγαίνει χαράματα να κολυμπήσει στο κρύο ρεζερβουάρ στο Λονδίνο και γυρίζει με τα δόντια να χτυπάνε από το κρύο. 

Γι αυτό κι εγώ δεν χάνω ούτε μια μέρα χωρίς κολύμπι 

Τρίτη 26 Αυγούστου 2025

Κολύμπι στα ρηχά

Κολυμπάω χρόνια τώρα στην ίδια παραλία της Αττικής, κοντά στο Σούνιο, και παρατηρώ τον ίδιο βυθό. Τον βλέπω να αλλάζει μέσα στις δεκαετίες και στις χρονιές, ακόμα και στους μήνες. Έχει αλλάξει η υφή, το χρώμα, η βλάστηση. Κάθε μέρα, όσο έχω την τύχη, το προνόμιο να βρίσκομαι εδώ, φοράω τη μάσκα μου και κολυμπάω εύκολα, πιο εύκολα βέβαια με τη μάσκα από ό,τι χωρίς τη μάσκα, οπότε καλύπτω κάμποση απόσταση ακολουθώντας την ακτογραμμή.

Φέτος παρατηρώ ότι έχουν σχεδόν εξαφανιστεί οι αχινοί. Είναι ζήτημα να είδα συνολικά πεντέξι σε μια περιοχή που έβλεπες αναρίθμητους, κι έπρεπε μάλιστα να προσέχεις μην τους πατήσεις. Οι λίγοι που είδα είναι αρσενικοί, κατάμαυροι, αυτοί που τους περιφρονούν όσοι μαζεύουν αχινούς, αφού δεν έχουν αυγά. Τα αυγά είναι που τρώγονται από τους αχινούς, οπότε μια αχινοσαλάτα, ας πούμε, περιέχει ολόκληρη μελλοντική αποικία αχινών μεγάλης έκτασης. Πάνε χρόνια που δεν μαζεύω και δεν τρώω αχινούς. Στην κοντινή μας ταβέρνα τρέμω να ρωτήσω αν έχουν την αχινοσαλάτα που φιγουράρει στο μενού.

Κολυμπώντας ακολουθώ καμιά φορά τα μικρά ψαράκια που επιβιώνουν ανάμεσα στους κολυμβητές, πετρόψαρα κυρίως, προσπαθώ μάταια να δω κανένα χταπόδι. Πάει καιρός που δεν βλέπω πια χταπόδια εδώ πέρα. Πριν καμιά δεκαετία είχα δει ένα μεγάλο χταπόδι,  μου φάνηκε ότι κάπως με κοίταξε, έπαθα σοκ κι έκτοτε σταμάτησα να παραγγέλνω χταπόδια στις ταβέρνες. Προσπαθώ να πείσω και τους άλλους, αλλά αν δεν τα καταφέρω και το παραγγείλουν το χταπόδι, παίρνω ένα κομματάκι. Μου αρέσουν τα θαλασσινά και τα ψάρια αλλά αγοράζω πια μόνο ιχθυοτροφείου. Ξέρω ότι πολλοί το θεωρούν αυτό κατάντια, τσιπούρα μόνο αλανιάρα, σου λένε, αλλά εγώ έχω συμβιβαστεί με την πραγματικότητα. Δεν θέλουν τα ιχθυοτροφεία, λες και οι θάλασσες είναι ακόμα γεμάτες ψάρια, όπως πριν μισό αιώνα. Λερώνουν τα ιχθυοτροφεία, σου λένε. Και πώς θα ταϊστεί η ανθρωπότητα, τα οχτώ δισεκατομμύρια; Αν συνεχίσουμε να αγνοούμε την καταστροφή που προκαλούμε, σε λίγα χρόνια θα έχουν εξαφανιστεί τα ψάρια κι όλη η θαλάσσια ζωή. Πρέπει να υπάρχουν ιχθυοτροφεία, και συμφωνώ να ελέγχονται, να λειτουργούν σωστά και με κανόνες υγιεινής, εννοείται. Αλλά να μην τα θέλεις καθόλου είναι η ίδια νοοτροπία που θεωρεί κακό πράγμα τις ανεμογεννήτριες, που θέλει να αγνοεί ότι χρειαζόμαστε συνεχώς όλο και περισσότερη ενέργεια και η χρήση του ανέμου και του ήλιου κάνει το λιγότερο δυνατό κακό στην παραγωγή της.

 Στο διαδίκτυο κυκλοφορεί κείμενο για συλλογή υπογραφών κατά της δημιουργίας φάρμας χταποδιών. Θα καταπιέζονται τα χταπόδια στη φάρμα. Ναι, θα ήταν καλό να σταματούσαμε όλοι μαζί, σε όλο τον πλανήτη, να τρώμε χταπόδια, αλλά αυτό αποκλείεται να συμβεί, οπότε το δίλημμα είναι, ή να αφήσουμε να εξαφανιστούν, ή να γίνουν φάρμες χταποδιών. Σκληρό, αλλά και τα αυγά και το γάλα και το κρέας από φάρμες το παίρνουμε. Να αλλάξουμε συμπεριφορά ως άνθρωποι απέναντι στα ζώα που τρώμε, αυτό είναι σωστό και δίκαιο αίτημα. Να γυρίσουμε στον παράδεισο της τροφοσυλλεκτικής περιόδου όμως δεν γίνεται, πώς να το κάνουμε.

Στις ταβέρνες παραγγέλνω σαρδέλα και γαύρο, αλλά κι αυτά φέτος με προβληματίζουν. Η σαρδέλα μικρότερη από το κανονικό. Μήπως κι αυτή έχει έλλειψη; Γκουγκλάρω και το επιβεβαιώνω, δεν υπάρχει είδος ψαριού που να μην υποφέρει από την υπεραλίευση. Και δυστυχώς δεν ξέρω να έχουν δημιουργηθεί ιχθυοτροφεία για σαρδέλες. Ελπίζω να γίνουν στο μέλλον.

Στο βυθό που χρόνια παρατηρώ η μεγαλύτερη αλλαγή είναι τα φύκια. Υπήρχαν κάποτε, αλλά πια δυσκολεύομαι να θυμηθώ πριν πόσα χρόνια, εκείνα τα λεπτά, σγουρά, ανοιχτοπράσινα προς πορτοκαλί φύκια που έκρυβαν κοχυλάκια στις τούφες τους, τα οποία έχουν πλέον εξαφανιστεί. Ούτε για δείγμα δεν βλέπω τέτοια. Κάποτε είχα διαβάσει ότι η βλάστηση του βυθού αλλάζει από τα πολλά αντηλιακά που διαλύονται στο νερό. Εδώ κολυμπά κόσμος πολύς, και μπορεί να είναι αυτή η απάντηση. Φροντίζω να βάζω αντηλιακό είκοσι λεπτά, τουλάχιστον, πριν μπω στη θάλασσα, έτσι είναι καλύτερα και για το δέρμα, αλλά η ιδέα δεν κυκλοφορεί γενικά.

Κολυμπώντας βέβαια ξεχνάω όλες αυτές τις θλιβερές αλήθειες και απολαμβάνω τις κινήσεις των λίγων ψαριών που βλέπω, τις αντανακλάσεις του ήλιου στην άμμο του βυθού, τον τρόπο που οι ποσειδωνίες ακολουθούν το κύμα, τη μαγεία των βράχων μέσα στο νερό. Ψάχνω μετά τα ονόματα των ψαριών και δεν βρίσκω όλα όσα θέλω, οι φωτογραφίες είναι από ψαράδικα, τα ψάρια νεκρά δεν μοιάζουν με τα ζωντανά, και κάμποσα είδη δεν μπορώ να τα ονομάσω. Οι πληροφορίες στοχεύουν στο πώς να τα ψαρεύεις και πώς να τα μαγειρεύεις, όχι πώς να τα ταυτοποιείς παρατηρώντας τα. Το σπορ fish watching δεν έχει ακόμα αξία.

Νομίζω ότι το ελεύθερο ψάρεμα, ακόμα κι από ερασιτέχνες, είναι πλέον ανεπίτρεπτη πολυτέλεια. Όταν βλέπω ψαροντουφεκάδες στην ακτή εύχομαι να μην καταφέρουν να πετύχουν τα θηράματα τους. Δεν πλησιάζω πια να θαυμάσω τα παιδιά που προσπαθούν με καλάμια να πιάσουν ψαράκια. Ο πατέρας που τις προάλλες μάλωνε το γιο του: «Άφησες το σαργό να φύγει, ολόκληρο σαργό!», με ξάφνιασε σα να έλεγε κάτι άσεμνο.

Και στον εγγονό σου δεν θα επιτρέψεις να ψαρέψει; θα μου πείτε ίσως. Το ψάρεμα είναι μεγάλη διασκέδαση για τα παιδιά, αλλά νομίζω ότι μπορείς να το συνοδεύεις με χρήσιμες πληροφορίες για το επιτρεπόμενο μέγεθος των ψαριών και την εποχή που ψαρεύεται το καθένα. Περισσοτερα θα μάθουν τα παιδιά παρά θα ψαρέψουν.  Η νέα γενιά θα αποκτήσει μεγαλύτερη οικολογική συνείδηση, θέλει δεν θέλει.




Σάββατο 23 Αυγούστου 2025

Νεαρή μαμά βγάζει από τα ρηχα τη σπασμένη απόχη του μικρού της γιου που ακολουθεί ενθουσιασμένος. 

-Ποιος την έσπασε; 

- Το κοριτσάκι που… αρχίζει να απαντάει ο μικρός.

-Γιατί της την έδωσες;

-Μου τη ζήτησε και…

-Να μη δίνεις ποτέ τα πράγματα σου! 

-Μα τη…

Η μαμά αρχίζει να αγριεύει.

- Ακούς τι σου λέω; Να μη δίνεις ποτέ σε κανέναν τίποτε! Ας ζητάνε! Να μάθεις να μην δίνεις ποτέ τίποτα σε κανέναν! 

-Μα, μαμά…. 

-Ποτέ, τίποτα σε κανέναν! Εσυ φταις που έσπασε η απόχη, εσυ φταις που την έδωσες! 

-Μαμά…

Ο μικρός είναι έτοιμος να κλάψει. Μαύρη ζωή τον περιμένει, μου έρχεται να της πω, αν στ αλήθεια μάθει να μη δίνει ποτέ τίποτα σε κανέναν. Αλλά απομακρύνομαι γρήγορα και δεν λέω τίποτα. Δεν μπορείς να γλιτώσεις τα παιδιά από τους γονείς τους. 



Η κινητή εγκυκλοπαίδεια

Περιμένοντας να κολλήσει το γόνατο σκέφτομαι πολύ το θείο μου, τον μεγάλο αδερφό της μητέρας μου που σε όλη του τη ζωή έπρεπε να περπατάει ό...