Ο Καρκαβίτσας ζει μεσ’ στην Ερμού

Eρμού η σιχαμένη

Χτες έκανα κάτι που δεν φανταζόμουνα ότι θα κάνω ποτέ. Μόλις είχα βγει από τον Χόντο και είδα ξανά στην Ερμού αυτούς τους δυο παραμορφωμένους ζητιάνους, με τα πόδια καμένα, γυμνά, στραμπουληγμένα, μέσα στη μέση του δρόμου, στηριγμένους σε ένα σκέιτ ο καθένας. Υπάρχει κι ένας που δεν έχει καθόλου πόδια, κι επίσης στηρίζεται σε σκέιτ. Νορμάλ άνθρωποι δεν εμφανίζονται να κάνουν σκέιτ στην Αθήνα ποτέ. Αλλά αυτοί οι απευθείας απόγονοι του ενδόξου Ζητιάνου του Καρκαβίτσα είναι εκεί κάθε μέρα. Μια παρέα μπάτσων τους πλησίασε, μια τετράδα νεαρότατων ευσταλών κρατικών λειτουργών. Είπα, θα κάνουν κάτι. Θα τους διώξουν. Θα τους συλλάβουν. Θα τους απομακρύνουν. Μπα, απλώς τους προσπέρασαν, ούτε που τους κοίταξαν, συνέχισαν αμέριμνοι τον περίπατό τους.

Πλησίασα τους μπάτσους, καθώς στάθηκαν και τους ψιθύρισα πολύ σιγά, πολύ φιλικά, αυτό που δεν περίμενα ποτέ να πω:

-Δεν υπάρχει καμιά ελπίδα να μαζέψετε αυτούς τους σιχαμένους ζητιάνους;

Μίλησα σε δυο έως τρία ζευγάρια σκούρα γυαλιά. Πίσω τους πρόσωπα ξυρισμένα, περιποιημένα, λεπτά. Επίσης, μια κοπέλα.

-Να τους μαζέψουμε όχι, μου είπε ένας νεαρός. Μόνο να τους διώξουμε, αλλά θα ξανάρθουν.

Κούνησα το κεφάλι κι έφυγα με ελαφρύ βρασμό. Είχε μια λογική η φυγοπονία του. Δεν είπα, γιατί δεν τους διώχνετε για λίγο, να φχαριστηθεί ο κόσμος τα ψώνια του μέχρι να ξανάρθουν;

Σήμερα πήγα πάλι στην Ερμού, φτάνοντας στο Σύνταγμα ένοιωσα πως δεν άντεχα να την ξανακατέβω. Δεν άντεχα να ξαναδώ αυτούς τους ζητιάνους, ούτε κανέναν άλλον από  το μπουκέτο που κυκλοφορεί διαρκώς εκεί. Πρόπερσι ήταν εκείνοι οι δυο  με τα εγκαύματα στο πρόσωπο. Τους απέσυραν, θα τους συνήθισε ο κόσμος, κι έριξαν τα συστραμμένα πόδια. Γιατί πρέπει πάντα να ποικίλουμε τη βόλτα μας με τέτοια θεάματα; Σαν άσχετοι με τον ανθρώπινο πόνο. Οι αληθινοί ανάπηροι εξόριστοι, και τα ακρωτηριασμένα σώματα προσφορά ως θέαμα.

Ένοιωσα ανακούφιση αφού τουλάχιστον μπόρεσα να εντοπίσω τι είναι αυτό που με διώχνει από την Ερμού. Ναι, είναι η βρώμα οπωσδήποτε, είναι οι άβολοι αυτοί κυβόλιθοι που έχουν στρώσει και δυσκολεύουν τα βήματα, αλλά όλα αυτά δεν ενοχλούν στην πραγματικότητα έναν πραγματικό εραστή των βιτρίνων, όπως είμαι εγώ. Θα μπορούσα να αφοσιώνομαι στα μαγαζιά και να αγνοώ διάφορα δυσάρεστα, να με απορροφά η χαρά του χαζέματος. Όμως αυτούς δεν είναι εύκολο να τους αγνοήσεις. Ο δρόμος είναι στενός, έχει κόσμο, σκοντάφτεις πάνω τους, σου παίρνουν όλη τη χαρά με την επίμονη υπενθύμιση της ύπαρξης τους. Η πελατεία τους δεν θα μάθει ποτέ ότι επίτηδες τους παραμορφώνουν, ότι τους εκμεταλλεύονται, δεν διάβασε Καρκαβίτσα, δεν τον πιστεύει. Δεν είδε ούτε την ταινία Slumdog millionaire.

Γιατί οι έμποροι δεν αντιδρούν;  Φαγώθηκαν με το παραεμπόριο, κατάφεραν να μην πλησιάζει κανένας μαύρος με τσάντες στην περιοχή, τους κυνήγησαν σε βαθμό επικινδυνότητας για μας τους υπόλοιπους, έτσι που έτρεχαν με τους σάκους στην πλάτη. Γιατί δεν κάνουν κάτι για τους ζητιάνους;

καβάλα κι απροσκύνητοι

Η κορυφή του δρόμου είναι πήχτρα στον κόσμο. Βγαίνουν από ένα ξενοδοχείο τουρίστες στη σειρά, ακολουθούν τον ξεναγό σαν κοπάδι, όλοι με καρτελάκι κρεμασμένο στο λαιμό. Να μη χαθούν, να μην παρασυρθούν. Μπαίνω λίγο στη θέση τους και βλέπω μια βρώμικη, επικίνδυνη, άσχημη πόλη, αστυνομικούς να καβαλάνε τους πεζόδρομους με μοτοσικλέτες, καμιόνια να κλείνουν το πεζοδρόμιο, φορτικές πωλήτριες να χώνουν διαφημιστικά δωράκια στα πλευρά των περαστικών, δημοτικούς αστυνομικούς να καβαλάνε πεζοδρόμια με μοτοσικλέτες, κι έναν αέρα βαρύ από ζέστη και καυσαέριο για όλους. Τουλάχιστον τους πάνε από την πάνω μεριά, θα γλιτώσουν τους ζητιάνους. Ελπίζω να μην ξέρουν πόσο μεγάλη ιδέα έχουμε για τον εαυτό μας,  όλα αυτά τα θεωρούμε γραφικά, μια πινελιά αναρχίας στο αιώνιο μεγαλείο μας, κι όχι πληγή στην πόλη, όχι εμπόδιο στην κοινωνική ζωή, όχι δοκιμασία και βασανιστήριο της βόλτας.

Σιχαίνομαι την Ερμού. Αυτό το δρόμο που τον σχεδίασαν κάποτε για τα μαγαζιά, από τους λίγους που σχεδίασαν για κάτι, κι ύστερα οι οικοπεδούχοι τον στένεψαν, και τον ξαναστένεψαν, κι έγινε αυτό το καταδικασμένο σωληνωειδές πέρασμα, δήθεν εμπορική αρτηρία,  με μοναδική ομορφιά τη Βουλή από μακριά όταν ο ήλιος γέρνει. Κάποτε η προοπτική μιας βόλτας εκεί μπορούσε να μου φτιάξει το κέφι, και τώρα έχει γίνει τόσο άσχημη, έχει τόσο ξεχειλίσει από την τσαπατσουλιά, τη βρώμα και την κακογουστιά μας, την αναισθησία και το δήθεν, κάτι παιδάκια που δήθεν παίζουν μουσική, κάτι άλλους ζητιάνους που δήθεν παριστάνουν τα αγάλματα, και την έκθεση των παραμορφωμένων, τους παραβατικούς κι αδιάφορους μπάτσους, μα τι παριστάνουν κι αυτοί; Νομίζουν ότι είναι στολίδια, διακοσμητικά στοιχεία, θεωρούν τον εαυτό τους όμορφο;

Τυχεροί οι τουρίστες, θα φύγουν γρήγορα γι αλλού

Κατεβαίνω τη Μητροπόλεως, διασχίζω γρήγορα τον δήθεν πεζόδρομο, στρίβω στη γωνία, να μη δω ούτε μια φέτα ξεπεσμένου θεού (Ερμού).

H Oπρα αποσύρθηκε

Πρώτοι μήνες στη δουλειά, νιάτα, παλιά τηλέφωνα και χαρά

Οπότε καιρός να φεύγω κι εγώ σιγά σιγά. Ταυτίζοµαι µαζί της κυρίως επειδή υπήρξα εξίσου διάσηµη ως δηµοσιογράφος, αλλά και εξίσου βιωµατική. Οπως εκείνη έβαζε στα µάτια της µια θέρµη γεµάτη ενδιαφέρον για τον συνοµιλητή της και ταυτόχρονα για το κοινό, έτσι κι εγώ προσπαθούσα να θερµαίνω τις λέξεις χωρίς να τις καψαλίζω, να τις καίω ή να τις αφήνω άψητες, πράγµα που µου εξασφάλισε µια σταθερή ασχετοσύνη µε το ψήσιµο άλλων πραγµάτων, όπως πίτες, κέικ και οτιδήποτε έχει σχέση µε το αλεύρι. Δεν γίνεται να τα κάνει όλα κανείς, πράγµα που ποτέ δεν παραδεχόµαστε εµείς οι γυναίκες.

Τέλος πάντων, σήµερα διαβάζετε το τελευταίο «Αναλώσιµο». Η στήλη καταργείται στο εξής, σας αποχαιρετά και σας εύχεται καλό καλοκαίρι. Κράτησε δέκα χρόνια, µέρα µε τη µέρα, πράγµα που αν µη τι άλλο ανάλωσε αρκετές από τις δικές µου δυνάµεις και δυνατότητες να παρακολουθώ την επικαιρότητα και να βρίσκω θέµατα για χρονογράφηµα, που δεν ήταν ποτέ όσο έπρεπε ακριβώς χρονογράφηµα, γιατί το είδος, όπως έγραψε κι ο Νίκος Δήµου κάποτε, έχει πεθάνει. Οπότε κάθε µέρα ψάξιµο και κάθε µέρα δοκιµή, ανέβαλε για την εποµένη το καλύτερο δυνατό, κι έτσι πέρασαν δέκα χρόνια στα «ΝΕΑ». Βάλε κι άλλα δεκατέσσερα στο Πρώτο Πρόγραµµα του Ραδιοφώνου κι άλλα τόσα στην «Αυγή», σε περιοδικά, σε άλλες εφηµερίδες, ας σταµατήσω να µετράω καλύτερα. Απίστευτο να µαζεύεται ολόκληρη ζωή σε καθηµερινά αποκόµµατα, εφήµερα σαν τις εφηµερίδες, που θέλουν να τυπώνονται σαν να ήταν αθάνατες και είναι καταδικασµένες να ζουν µια µέρα.

Από την παιδική µου ηλικία, που διάβαζα τα «ΤΑ ΝΕΑ», τις µεγάλες σα σεντόνια σελίδες τότε, απλωµένα στο πάτωµα, µέχρι τώρα που αποχαιρετώ τον χώρο εργασίας, αγάπησα τις εφηµερίδες µε ανεξήγητο πάθος (και ειδικά ετούτη εδώ), ίσως γιατί νόµιζα πως θα έλυνα µαζί τους τα µυστήρια, θα καταλάβαινα τον κόσµο, θα είχα το προνόµιο να µη σταµατώ να τον ερµηνεύω. Πράγµα που συνέβη κατά κάποιον τρόπο κι αυτή η στήλη ήταν ό,τι ακριβώς ονειρευόµουν. Ευχαριστώ όσους µε διάβασαν έστω και µια φορά κι αυτούς που µου έδωσαν τη δυνατότητα τόσο καιρό να δοκιµάζοµαι.

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632826

Aνακύκλωση με γάντζο

Εχει κυκλοφορήσει ένα νέο εργαλείο δουλειάς.

Είναι σαν καλάµι, πλαστικό συνήθως αν και έχω δει και ξύλινα, και στην άκρη έχει έναν γάντζο. Χρησιµεύει να ανασκαλεύεις τα σκουπίδια κι αν βρίσκεις κάτι χρήσιµο να το ανασηκώνεις επάνω. Είδα µερικά πριν κάµποσους µήνες, τώρα κυκλοφορούν αρκετά.

Συνήθως αυτοί που κρατούν το αγκιστρούχο αυτό κοντάρι, συνοδεύονται κι από έναν βοηθό που σέρνει ένα καρότσι του σούπερ µάρκετ. Τα καρότσια του σούπερ µάρκετ είναι επίσης ένα νέο είδος οχήµατος που κυκλοφορεί ευρέως τον τελευταίο καιρό. Σε λίγο ίσως θα µπορείς να µισθώνεις κάποιο και να σε πηγαίνει στη δουλειά σου.

Προς το παρόν τα καρότσια αυτά είναι µόνο για µεταφορά ευρηµάτων από τα σκουπίδια. Για σκεφτείτε, αυτοί οι κάδοι, που δεν υπάρχουν πια σε πολιτισµένες πρωτεύουσες, εδώ σε µας έχουν γίνειπηγή κέρδουςγια ανθρώπους αποφασισµένους να µη σιχαίνονται. Μια πραγµατικά ελληνική πρωτοτυπία, που δεν τη µελετάµε αρκετά, όπως συνήθως κάνουµε µε όσα αληθινά πρωτότυπα µάς συµβαίνουν.

Είναι πραγµατικά εντυπωσιακό πόσοι άνθρωποι προµηθεύτηκαν το καλάµι µε τον γάντζο για το ψάρεµα σε κάδους, και κυκλοφορούν πια κάθε ώρα της µέρας στους κάπως καθαρότερους, πρέπει να οµολογήσουµε, δρόµους της γειτονιάς µας. Στην αρχή περίµεναν να νυχτώσει, εν συνεχεία θα πρέπει να σκέφτηκαν ότι είναι πολύ άβολο να προσπαθήσεις να βρεις χρήσιµα πράγµατα στα σκουπίδια µέσα σε σκοτάδι. Τώρα πια κυκλοφορούν µέρα, και κάπως έχει αλλάξει και το ύφος τους. Υπάρχει ένας τρόπος να περπατάς στο πεζοδρόµιο αν ντρέπεσαι γι’ αυτό που κάνεις, ένας τρόπος να σβήνεις τον εαυτό σου, να τον σφηνώνεις ανάµεσα στις πλάκες του πεζοδροµίου, αλλά οι ρακοσυλλέκτες δεν το έχουν αυτό το ύφος πια. Περπατάνε κανονικά, διεκδικούν την ανθρώπινη υπόστασή τους, και κρατάνε απλά το καλάµι τους, σαν ένα οποιοδήποτε εργαλείο δουλειάς.

Ρακοσυλλέκτες, πώς σας φαίνεται αυτή η παλιά λέξη; Μήπως είναι µεγάλη και κάπως καθαρευουσιάνικη; Μπορεί να χρειάζεται µια καινούργια, κάτι σαν ανακυκλωτές ίσως. Ανακύκλωση στην πηγή, αυθόρµητα και από τη βάση.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632648

Παράπλευρα κέρδη

Σήμερα μαζί με τα άλλα παιδιά που δίνουν εξετάσεις σε Λύκεια, Πανεπιστήμια και λοιπά Ιδρύματα, δίνει και η καλή μου μαθήτρια από την Ουκρανία εξετάσεις, για το δίπλωμα ελληνομάθειας. Ξέρω ότι πήγε με αγωνία, ότι ξενύχτησε διαβάζοντας χτες, όπως και τις προηγούμενες μέρες. Ήταν χλωμό, παραπάνω από το συνηθισμένο, το λευκό της πρόσωπο. Πέρασε μέρες με υπερβολική προσπάθεια που ελπίζω να ευοδωθεί, να πείσει τους εξεταστές ότι οι γνώσεις της στην ελληνική αξίζουν ένα δίπλωμα, τουλάχιστον.

Δεν περιορίστηκε βέβαια μόνο στα δικά μου ερασιτεχνικά μαθήματα. Τους τελευταίους μήνες μόνο ερχόταν στη δική μας τάξη, δυο φορές την εβδομάδα συνυπήρχε με μαθητές από την Αίγυπτο και τη Γουινέα, τη Ρωσία, την Αλβανία, το Μαρόκο, την Τουρκία, τη Ρουμανία. Κορίτσια από χώρες του πρώην υπαρκτού με ευκολία στη μάθηση, επειδή από μικρά πηγαίνουν σχολείο και μαθαίνουν να μαθαίνουν, κάνουν μαζί μου υπομονή, περιμένοντας ευγενικά τα πιο αργά αγόρια άλλων ηπείρων, με πολύ διαφορετικές γλώσσες στα μπαγκάζια τους και χωρίς αρκετή εκπαιδευτική ζωή. Η συνύπαρξη αυτή είναι από μόνη της ένα μεγάλο σχολείο για όλους, κυρίως για μένα. Έμαθα μαζί τους πολλά πράγματα: για τις χώρες τους, τις συνήθειες, τις ανάγκες, τις περιπέτειες και τις αντοχές τους, κι ακόμα ένα σωρό πράγματα για την ελληνική γλώσσα, που μόνο αν τη διδάξεις μαθαίνονται, κι ένα σωρό πράγματα για την Ελλάδα και τον εαυτό μου, που μόνο αν τα κοιτάξεις με τα νεανικά μάτια των μαθητών μου από ξένες χώρες τα βλέπεις. Τα δίωρα που έχω περάσει μαζί τους τα τελευταία πέντε χρόνια έμοιαζαν με ταξίδια σε μακρινές ηπείρους, που γίνονταν πάνω στην πιρόγα των νέων ελληνικών, ένα αγαπημένο για μένα όχημα. Τι παράπλευρα κέρδη συνέλεξα από την ανάγκη να μάθουν ελληνικά, την ιδέα που είχαμε εδώ στην Κυψέλη, να τα διδάξουμε. Σα να ξέπλυνα τις λέξεις σε νεροτριβή, να στέγνωσα στον ήλιο τα γράμματα, να μοίρασα προίκες σε θυγατέρες μου και κτήματα σε γιους μου.

Καλή επιτυχία Ντιάνα μου!΄
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632463id=10&ct=13&artid=4632463

Ladybird, ladybird

Στην ταινία του Ντέιβιντ Λιντς «Πασχαλίτσα - πασχαλίτσα» («Ladybird, ladybird»), µια γυναίκα µε πολλά παιδιά περνάει µια δύσκολη φάση στη ζωή της. Ο άντρας της δέρνει τα παιδιά, η Πρόνοια τής τα παίρνει. Συνέρχεται, πιάνει δουλειά, χωρίζει τον βίαιο άντρα, βρίσκει έναν άλλον καλό και προκοµµένο, και προσπαθεί ναπάρει πίσω τα παιδιά. ∆εν καταφέρνει ποτέ να της τα δώσουν όλα. Η ιστορία είναι αληθινή, η ταινία σε σφίγγει στο στοµάχι µέχρι το µη απολύτως ευτυχές τέλος, και βγαίνεις συγκλονισµένος έξω.

Να κάτι που δεν θα συνέβαινε ποτέ στην Ελλάδα, µπορούµε να σκεφτόµαστε κάθε µέρα περπατώντας στην Αθήνα των παιδιών που ζητιανεύουν πότε µόνα, πότε παρέα µε µεγάλους, πότε παρέα µε άλλα παιδιά.

Εδώ η οικογένεια είναι σεβαστή, τόσο σεβαστή που µπορεί να κάνει τα παιδιά της ό,τι θέλει. Εδώ η µητρότητα είναι υπέρτατη αξία, αποκλείεται να πάρουν τα παιδιά από µια µάνα στα καλά καθούµενα. Μόνο επειδή τα έδειρε ο περιστασιακός της σύντροφος. Ή και η ίδια βρέθηκε σε µια δύσκολη στιγµή. Ή επειδή τα έβγαλε στη ζητιανιά και τα υποχρεώνει να περνάνε τις µέρες τους καθισµένα στοπλακόστρωτο µε το χέρι απλωµένο, ή να πλευρίζουν τα τραπεζάκια των καφενείων µε το χέρι απλωµένο. Μάνα είναι µόνο µία, ή έστω θεία είναι µόνο µία, οικογένεια είναιµόνο µία, κ.λπ. Εδώ η κατάσταση θα άξιζε µιαν άλλη ταινία, κάτι σαν τον «Ολιβερ Τουίστ» µε τις µαφίες των ζητιάνων, ή σαν την «Παναγία των Παρισίων» του Ουγκό µε τη µεσαιωνική Αυλή των θαυµάτων, αλλά δυστυχώς η τέχνη έχει γίνει πολύ µοντέρνα και δεν µπορεί να παρακολουθήσει τόσο πεπαλαιωµένες καταστάσεις. Ετσι µπορούµε να δακρύζουµε στο σινεµά για τα δράµατα παιδιών που πέφτουν θύµατα µιας υπερβολικά τυπικής Κοινωνικής Πρόνοιας στην πολύ µακρινή και εξωτική Βρετανία, και στους αθηναϊκούς δρόµους να µην ξέρουµε τι να κάνουµε µε το δράµα των δικών µας παιδιών που πέφτουν θύµατα της υπερβολικά αδιάφορης έως ανύπαρκτης Κοινωνικής Πρόνοιας. Να τα διώξουµε, να τα αποπάρουµε, να τους κάνουµε κήρυγµα, να τους δώσουµε λεφτά;

Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4632293

Λογοκρισία στις Κάννες;

Πόσο φιλελεύθερες είναι οι Κάννες; Όσο γίνεται. Η τόλμη είναι  βασικό συστατικό του φεστιβάλ. Ό,τι πιο τολμηρό εκεί θα εμφανιστεί πρώτο και καλύτερο, γελαστό, αναγνωρίσιμο. Εκεί οι καλλιτέχνες είναι τρομερά παιδιά, τους επιτρέπονται τα πάντα, προκαλούν για να δοκιμάσουν την ανοχή, να δουν αν αγαπιούνται. Τότε τι τους έπιασε και διώξανε κακήν κακώς τον Λαρς Φον Τρίερ επειδή είπε μια χαζομάρα παραπάνω; Νόμιζα ότι ήμουν εβραίος αλλά το έψαξα και είμαι γερμανός, άρα ναζί… ελάχιστα αστείο, αλλά τι το κάνουν θέμα; Πού είναι η ελευθερία του λόγου;

Υπήρχε μέσα στην απόλυτη μαυρίλα και απελπισία των ταινιών του φον Τρίερ κάτι αφόρητα θανατερό, νοσηρό και ταυτόχρονα αδιέξοδο. Η ενατένιση της μαύρης σκοτεινιάς της ανθρώπινης ψυχής πάντα πρωταγωνίστρια στα έργα του, η επίκληση της θανατερής απελπισίας θαυμαζόταν και βραβευόταν, αλλά κάθαρση δεν ερχόταν, μια ανθρωπιστική ανάγνωση, μια ελπίδα. Γι αυτό η δήλωση του σοκάρισε ιδιαίτερα, ήταν σα να έδινε απάντηση στο φιλοσοφικό ερώτημα που αναπόφευκτα θέτει στις ταινίες του, και μέχρι τώρα δεν το απαντούσε.

Ήταν σα να… αλλά δεν το εννοούσε φυσικά. Το πήρε πίσω, ζήτησε συγγνώμη, είπε πως τα παιδιά του έχουν εβραϊκά ονόματα, λες και η μόνη αντίθεση με το ναζισμό είναι ο εβραϊσμός, αλλά αυτοί του Φεστιβάλ πεισμώσανε, δεν δέχτηκαν τη συγνώμη. Μα στις Κάννες πολιτική ορθότητα; Σοκάρονται έλληνες που δεν παραδέχονται ότι η πολιτική ορθότητα ήταν κίνημα, επαναστατικό, προχωρημένο, που ασχολήθηκε με την προσβλητική δύναμη της γλώσσας. Οι Κάννες δεν υπερασπίζονται την ελευθερία του λόγου; Και ο Βολταίρος, πού πήγε ο Βολταίρος;

Ομολογώ ότι δεν αισθάνομαι να απειλείται η ελευθερία του λόγου από την αποδοκιμασία του Λαρς φον Τρίερ. Χρειάζεται να θυμόμαστε ενίοτε πως αν υπάρχουμε ως ευρωπαίοι κι ελπίζουμε και ανταλλάσσουμε ταινίες και  βραβεία, είναι στη βάση της απόρριψης του ναζισμού, όχι απλώς ως εχθρού των εβραίων, αλλά ως δομημένη ρατσιστική ιδεολογία που μπόρεσε να επικρατήσει και να αιματοκυλίσει αυτή την ήπειρο, και όχι μόνο. Δεν κάνει κακό λίγη υπενθύμιση των βασικών αρχών που ορίζουν τη συνύπαρξη μας. 
TA NEA http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4632106

Σπρωξίδι στο Μετρό

Φτάνει ο συρµός στον σταθµό Συντάγµατος. Εχει πάντα κόσµο αυτή η πλατφόρµα, κι όλοι στριµώχνονται µπροστά στις πόρτες. Ανοίγουν τα θυρόφυλλα αυτόµατα, οι από µέσα βγαίνουν µε το πλάι, δεν τους αφήνουν χώρο οι απέξω, κάνουν έξοδο εφ’ ενός ζυγού. Μερικοί φωνάζουν περιµένετε λίγο, άλλοι κάνουν απλώς µια γκριµάτσα, βαριούνται να διαµαρτυρηθούν, µπορεί να κάνουν το ίδιο στη θέση τους, αποµακρύνονται γρήγορα. Βγαίνουν όλοι, µπαίνουν όλοι. Χωράνε, δεν υπήρχε λόγος για τόσο σπρώξιµο. Αν στέκονταν δίπλα στην πόρτα και άφηναν τους από µέσα να βγουν πριν αρχίσουν να µπαίνουν, θα έχαναν χρόνο;

Μάλλον όχι, ίσως καθυστερούν περισσότερο µε τα σπρωξίµατα. Αλλά είµαστε όλοι τόσο βιαστικοί, νευρικοί, µας τρώει ο φόβος µήπως µας πάρουν άλλοι τη σειρά, µήπως προλάβουν κάτιπου θα χάσουµε, µήπως µας εξαπατήσουν µε κάποιον τρόπο που θα βρεθούµε ριγµένοι στη µοιρασιά χώρου στο Μετρό.

Γενικά το Μετρό είναι τόσο πολιτισµένο που µας εξαναγκάζει να σεβόµαστε τους κανονισµούς του. Απαγορεύεται η κατανάλωση φαγητών και ποτών, λένε τα µεγάφωνα, κι όλοι καταλαβαίνουν αυτή την καθαρεύουσα. Ελάχιστοι τρώνε, κι αυτοί από κρυφά έως διακριτικά. Ζητιάνους έχει λίγους, καµία σχέση µε τα λεωφορεία ή τον ηλεκτρικό. Ακόµα και στις κυλιόµενες µάθαµε να στεκόµαστε δεξιά και να αφήνουµε τους βιαστικούς να προσπερνάνε. Σχεδόν το µάθαµε. Αλλά στις πόρτες κρατάµε αυτή την αγωνία, αυτό το όρµα πρώτος. Η δυσπιστία στους κανόνες, ακόµα και στη λογική έρχεται και µας βρίσκει εκείνη τη στιγµή, κάθε φορά σαν να είναι η πρώτη, σαν να µην πέρασε από το µυαλό κανενός ότι αν δεν βγουν από το βαγόνι όσοι περιµένουν να βγουν δεν θα µπορέσουν να µπουν όσοι περιµένουν να µπουν. ∆ιότι καλή η λογική, καλοί και οι κανόνες, αλλά πώς να τους εµπιστευτείς όλους αυτούς γύρω; Τους ήξερες κι από πέρσι; Κι αν έχουν στόχο να σε αποµονώσουν και να σε βγάλουν ειδικά εσένα την τελευταία στιγµή; Καλύτερα να έχεις έτοιµους τους αγκώνες για σπρωξίδι, η κοινωνία είναι ζούγκλα όπως έχουµε πει, ευκαιρία να εξασκούµαστε µε µικρούς καθηµερινούς άχρηστους πανικούς.Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4631711

Μια κουβέντα παραπάνω

Είναι ο τύπος µας, είναι το ταµπεραµέντο µας, λέµε και καµιά κουβέντα παραπάνω. ∆εν την εννοούµε πάντα, έτσι για προσέγγιση. Μαθαίνουµε για βιασµούς, λέµε ευνουχισµό θέλουν οι βιαστές. Μαθαίνουµε για κλοπές, λέµε να τους κόβουν τα χέρια. Μαθαίνουµε για φόνους, λέµε αυτοί αν συλληφθούν θέλουν κρέµασµα. Θα κουνήσει το κεφάλι ο απέναντι, θα πιάσουµε κουβέντα. Φαινόµαστε και τολµηροί. Μια γυναίκα εµφανώς αδύναµη διατείνεται στο τρόλεϊ ότι θα µπορούσε να ακρωτηριάσει µόνη της κάποιον που θα έκανε απόπειρα να της κλέψει το πορτοφόλι. Σιγά µην το εννοεί.

Γενικά, οι απειλές έχουν πλάκα. Η φαντασία αφήνεται ελεύθερη. Οι τοίχοι γεµίζουν απειλή. Μια κουβέντα παραπάνω, να τη βλέπεις κάθε µέρα. Οι δε ψηφιακοί τοίχοι ξεχειλίζουν. Εκεί πια το ένστικτο της καταστροφής ζωγραφίζει ακατάσχετα.

Ελεύθερα από αναστολές, τα πληκτρολόγια παίρνουν φωτιά. Εκεί πολλές κουβέντες παραπάνω κάθε µέρα υπόσχονται σφαγές και ανασκολοπισµούς, φωτιές και τσεκούρια.

Ευτυχώς, τα επίσηµα µέντια είναι ακόµα σοβαρά. Οι δηµοσιογράφοι ξέρουν απ’ έξω τη Χάρτα του ΟΗΕ για τα ανθρώπινα δικαιώµατα, οι πολιτικοί το ίδιο, προσέχουν τι λένε, οι δηµοσιογράφοι επίσης. Ε, καµιά φορά τους ξεφεύγει καµιά κουβέντα παραπάνω. Αντιπαθούν τους µετανάστες. το έγραψε ο άλλος έτσι απλά. ∆εν είναι τίποτε, µια προσωπική εκµυστήρευση. Να πήγαιναν, βρε παιδί µου, στα ξερονήσια, να τα εποικίσουν κιόλας που είναι έρηµα. Γιατί να µη βάλουν και λίγα δέντρα; Τα νησιά δεν ήταν πάντα ξερά, κάποτε είχαν δάση. Κι όλοι έχουµε όνειρα για τον τόπο µας. Κι αυτά τα Πατήσια, Νιγηρία τα λένε οι ταξιτζήδες. Χα χα. Μια κουβέντα παραπάνω λένε κι αυτοί, να νιώσουν ανώτεροι. ∆εν πιάνουν και τα ρόπαλα να βγουν στις πλατείες.

Μερικοί βέβαια βγήκαν στις πλατείες. Κουβέντα στην κουβέντα, χιούµορ στο χιούµορ και φαντασία στη φαντασία, το αποτέλεσµα είναι ένα µαυρισµένο χέρι παιδιού στο Μεταξουργείο. Το κεφάλι ενός άλλου παιδιού γεµάτο ράµµατα. Κι οι ψυχές των παιδιών σιωπηλές, εκεί δεν φαίνονται οι µώλωπες και τα σηµάδια.

Πόσες κουβέντες παραπάνω ακούσαµε όµως… Και καµιά λιγότερη κουβέντα, λίγη αυτοσυγκράτηση, λίγη περίσκεψη. ∆εν είναι στον τύπο µας, βρε αδερφέ.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4631561

Αχ βρε Ντομινίκ

Δυο τον τραβούν και τρεις τον σπρώχνουν, λες και θα τους φύγει. Το δείχνει ξανά και ξανά η τηλεόραση µε τον γνωστό σαδισµό που έχει για τις επαναλήψεις. Του ‘βγαλαν και το σακάκι από τον έναν ώµο. Μαράθηκε στο πρόσωπό του όλη εκείνη η αυτοπεποίθηση, η λάµψη που εξέπεµπε αρρενωπότητα εξαφανίστηκε. Τώρα αυτή η τόσο ευρύστερνη κατασκευή µοιάζει περιττή, η πτώση προκαλεί οίκτο και ανάµεικτα µητρικά συναισθήµατα. Το καηµένο το παιδί... πιάνω τον εαυτό µου να σκέφτεται, γιατί να µην προσέξει... Πάει, έπαθα διχασµό προσωπικότητας η φεµινίστρια.

Ποιος σκέφτεται έτσι; Εγώ που ανέλυα πόσο απαράδεκτο είναι να θεωρείται ο βιασµός ερωτική εκδήλωση, να µπερδεύεται µε την ελευθερία; Εγώ που πάσχιζα να βγάλω την καταπίεση των γυναικών από τη σιωπή; Δεν είναι δυνατόν, κάτι µου συµβαίνει. Εχω πάψει να πιστεύω ότι η συναίνεση είναι απαραίτητο στοιχείο οποιασδήποτε επαφής θέλει να λέγεται ανθρώπινη στον έρωτα; Εγώ που έγραψα, µετέφρασα, σκέφτηκα, φώναξα, ούρλιαξα για τους βιαστές, για τη σιωπή των θυµάτων, είναι δυνατόν να λυπάµαι τον Στρος-Καν; Τόσο πια έχω γίνει θύµα του ριάλιτι που θέλουν να µου σερβίρουν µε τίτλο, η πτώση ενός ισχυρού; Τόσο σα µαριονέτα µε ρυθµίζουν, πότε να λυπάµαι, πότε να θυµώνω, δεν είµαι παρά ένα µόριο στην άκρη της τηλεοπτικής ακτινοβολίας; Μιλώντας για µόρια, τι είναι αυτό µέσα µου που εκλύει κατανόηση για το ανοικονόµητο τοιούτο το οποίο βασανίζει το γένος των ανδρών; Μοιάζει µε τον Ναπολέοντα προς την Ελβα,καθώς στα µούτρα του αποτυπώνεται η καρτερία. Ξαφνικά φαίνεται µόνο ένας γέρος που διασύρεται, ενώ το «φερόµενο ως θύµα του» (µην ξεχνάµε και τις διατυπώσεις) σφύζει από νιάτα και χαµογελά. Σα να µη µετράνε παρά µόνο τα νιάτα σε τούτες τις εικόνες. Αυτό θα φταίει, ο φακός αποτυπώνει µόνο σφριγηλότητες και σακουλιάσµατα. Δεν µε νοιάζει για τη Γαλλία που χάνει έναν υποψήφιο πρόεδρο, ούτε για την Ελλάδα που χάνει την ευρωπαϊκή χροιά της γενναιοδωρίας, µε τις εντυπώσεις και τις ιδέες µου δεν βγάζω άκρη.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4631390

Δόση δανείου, δόση κρανίου

Στ’ αλήθεια, αυτό που έπαθε ο Στρος-Καν στις ΗΠΑ δεν θα το πάθαινε στην Ευρώπη, όπως λένε µερικοί; Είναι πιο σκληρές οι γυναίκες στις ΗΠΑ, είναι οι νόµοι πιο αυστηροί; Τι εννοούν, ότι στην Ευρώπη οι γυναίκες είναι πιο υποταγµένες ταξικά, πιο υποταγµένες ερωτικά, πιο φοβισµένες να καταγγείλουν επιθέσεις; Είναι πιο συµβιβασµένες µε τον επιθετικό ρόλο του αρσενικού ή απλώς οι Αµερικανές θεωρούν τον εαυτό τους σπουδαιότερο από κάθε Ευρωπαίο;

Κάτι από αυτά, ή όλα µαζί και λίγο ακόµα, υποµονή, βρήκαµε να ασχοληθούµε. Ακόµα κι αν η σύλληψη Στρος-Καν καθυστερήσει ή βάλει σε κίνδυνο τη δόση του δανείου προς την Ελλάδα, το σκάνδαλο προκαλεί διάφορες θριαµβολογίες στις πιο απίθανες µεριές. Πολλοί αισθάνονται δικαιωµένοι, για κάποιον µυστήριο λόγο. Μάθαµε δε πολλά για την ερωτική συµπεριφορά του Στρος-Καν, πριν καταφέρουµε να µάθουµε τα στοιχειώδη για τις τάσεις που υπερασπιζόταν στο Νοµισµατικό Ταµείο.

Σε κάθε περίπτωση, αυτή η ιστορία µπορεί να στοιχίσει στο ελληνικό κράτος την επόµενη δόση του δανείου, πράγµα που µας οδηγεί στο συµπέρασµα ότι η καµαριέρα ενδέχεται να είναι πράκτορας των εχθρών του ελληνισµού. Απορώ πώς δεν σκέφτηκε κανείς κάτι τέτοιο, κι όλες οι συνωµοτικές θεωρίες έβαλαν τον καηµένο τον Σαρκοζί στον νου τους. Ο οποίος ούτως ή άλλως είχε τα δίδυµά του να ασχοληθεί, που ίσως τον έσωζαν από την ξανθή λαίλαπα Λεπέν, την ακαταµάχητη µαντόνα τού δήθεν λάιτ ρατσισµού - εθνικισµού, που βρήκε να φωνάξει µέσα στη σύγχυση ότι κι εκείνης της είχε ριχτεί ο φιλήδονος Στρος-Καν. (Αυτό πάλι…)

Τώρα γιατί τα δίδυµα του Σαρκοζί έχουν πολιτικό βάρος είναι κάτι που ποτέ δεν θα καταλάβω, όπως και το γιατί δεν έχω πληροφορηθεί για την πολιτική του Μπερλουσκόνι ούτε τα µισά από όσα ξέρω για τα σεξουαλικά του όργια και τα λίφτινγκ του. Ας ελπίσουµε τουλάχιστον ότι η αρκετά ηρωική καµαριέρα της Νέας Υόρκης θα επηρεάσει τα ερωτικά θύµατα άλλων πολιτικών αρχηγών για να διευρυνθούν και στην Ευρώπη τα ενδιαφέροντά µας, που τώρα τελευταία έχουν κάπως λιµνάσει.
Στα ΝΕΑ http://www.tanea.gr/default.asp?pid=10&ct=13&artid=4631219

Ένας καφές στην πλατεία

∆εν ξέρω τι µέτρα θα ανακοινωθούν σήµερα για το κέντρο της Αθήνας.

Μακάρι να υπάρχουν µερικές καλές ιδέες καινα εφαρµοστούν. Θα µπορέσουν όµως αυτά τα µέτρα να βγάλουν από µία φορά τον κάθε Αθηναίο από το σπίτι του και να τον φέρουν να κάνει µια βόλτα στις πλατείες της πόλης; Εδώ είναι το δύσκολο.

Ποιο µέτρο αλήθεια θα σας έκανε, συµπολίτες, να έρθετε για έναν καφέ στην Πλατεία Βικτωρίας; Γιατί αυτό είναι η λύση για κάθε πλατεία, κάθε γειτονιά, πάνω, κάτω και πλαγίως, ένας καφέςστην πλατεία.

Πόσος καιρός πάειπου δεν πατάτε το πόδι σας πέρα από την Τρικούπη, που το σκέφτεστε να κάνετε επίσκεψη στη γριά θεία στα Πατήσια; Να σας πω εγώπου το ξέρω; Τριάντα χρόνια. Φύγατε γιατί δεναντέχατε να βλέπετε τον απέναντι τοίχο τόσο κοντά και τόσο άβαφο και βρωµερό µε το πουξυπνούσατε. Και όταν συναντούσατε παλιούς σας γείτονες και σας έλεγαν πως µένουν ακόµα εκεί κάτω, τους ρωτούσατε γιατί. Τους θεωρούσατε αποτυχηµένους, τους οικτίρατε.

Και όµως, το Κέντρο της Αθήνας έχει πλατείες βάσει πολεοδοµικού σχεδίου. Μεγάλες, ωραίες και σνοµπαρισµένες µέχρι εξαφάνισης. Γιατί, εδώ που τα λέµε, τι χρησιµεύουν οι πλατείες; Χαράχτηκαν εις βάρος οικοδοµήσιµων οικοπέδων… Προτιµήσατε για καφέ το Κολωνάκι, στενό, µικρό, λες και σας πειράζουντα ρεύµατα, λες και θαχανόσασταν στα ανοίγµατα.

Λοιπόν καλώς να έρθουν τα µέτρα, αλλά βάλτε ένα µέτρο γι’ αυτή την εβδοµάδα στη ζωή σας, αγαπητοί συµπολίτες:

ελάτε για καφέ στην Πλατεία Βικτωρίας. ∆εν είναι τόσο τροµερό ένας καφές, τι ψυχή έχει, για να υπερασπιστείτε µια πόλη; Είναι και το πάρκο δίπλα. Στην πραγµατικότητα, η µόνη σωτηρία για τα µέρη αυτά είναι η φτώχεια µας. Να αναγκαστούµε να κάνουµε καµιά βολτίτσα στα φθηνά µέρη, λόγω οικονοµίας. Να καθήσουµε µε τους φίλους µας στην πλατεία που εγκαταλείψαµε. ∆εν είναι ήττα. Θα ανακαλύψουµε ότι έχει µεγάλο άνοιγµα, ένα ωραίο γλυπτό σύµπλεγµα, πράσινο, δένδρα, πολλά µαγαζιά, και µε καλή παρέα θα τη δούµε διαφορετικά.
TA NEA http://www.tanea.gr/gnomes/?aid=4631038